Kimya
Maddelerin yapısı, özellikleri ve dönüşümlerini inceleyen temel bilim dalı
Kimya Farkları
Gergin bir halkalı monomerin, metatez katalizörüyle halkasının açılıp zincire eklenmesidir; halka gerilimi itici güçtür ve zincir uzunluğu iyi denetlenir. İLE Bir geçiş metali katalizörüyle, halojen ucunun geri dönüşümlü kopmasına dayanan denetimli radikal polimerleşmedir; çok çeşitli monomere uyar ama metal kalıntısı bırakır.
Grafen katmanının silindir biçiminde sarılmasıyla oluşan tek boyutlu yapıdır; sarılma açısına göre metalik ya da yarıiletken olur. İLE Karbon atomlarının tek atom kalınlığında bal peteği örgüsü oluşturduğu iki boyutlu yapıdır; bant aralığı sıfırdır ve olağanüstü iletkendir.
Orbitalleri, atomların üzerine yerleştirilmiş fonksiyonların toplamı olarak yazan gösterimdir; moleküllere ve yalıtılmış sistemlere uyar. İLE Orbitalleri, tüm hücreye yayılmış dalgaların toplamı olarak yazan gösterimdir; dönemsel katılara ve yüzeylere uyar. İlki moleküllerin, ikincisi kristallerin dilidir.
İlaç etken maddesinin, hedefiyle nasıl etkileştiğini ve nasıl tasarlanacağını inceleyen alandır; molekülü keşfeder. İLE Aynı molekülün formülasyonu, üretimi ve hastaya ulaştırılmasını kapsayan geniş alandır. İlki keşif, ikincisi keşiften ilaca uzanan bütündür.
Elektronun metalden liganda ya da liganddan metale sıçradığı geçiştir; simetrice izinli olduğundan çok yoğun ve parlak renk verir. İLE Elektronun, aynı metalin d orbitalleri arasında sıçradığı geçiştir; simetrice yasaklı olduğundan zayıf ve solgun renk verir. Geçiş metallerinin canlı renkleri çoğunlukla ilkinden gelir.
Organik reaksiyonlarda rol alan reaktif parçacıklar.
Bir çözücü molekülünün, koordinasyon küresinde mi yoksa dışında serbest mi olduğuna göre doğan izomerliktir. İLE Aynı ayrımın, çözücünün su olduğu durumdaki özel adıdır. İkincisi, ilkinin suya özgü hâlidir.
Ligand alan yarılmasını, her ligandın metal orbitalleriyle örtüşmesinden yola çıkarak, yöne bağlı olarak hesaplayan modeldir; alışılmadık geometrilere de uygulanabilir. İLE Aynı yarılmayı, ligandları noktasal yükler sayarak elektrostatik olarak hesaplayan modeldir; basittir ama kovalentliği göz ardı eder. İlki örtüşmeden, ikincisi elektrostatikten yola çıkar.
Farklı görünen parçaların, aynı sayıda ve simetride sınır orbitali taşıyorlarsa benzer davranacağını söyleyen benzetimdir; bir metal parçası ile bir organik parçayı eşleştirir. İLE Periyodik tabloda çapraz komşu iki elementin (lityum ile magnezyum, berilyum ile alüminyum) benzer kimya göstermesidir; yarıçap ve yük yoğunluğu benzerliğinden doğar. İlki orbital, ikincisi boyut ve yük benzerliğine dayanır.
Metal atomlarının doğrudan birbirine bağlanarak oluşturduğu öbektir; metal-metal bağı vardır. İLE Birden çok metal merkezi taşıyan ama aralarında doğrudan bağ bulunmayan, ligandlarla köprülenmiş yapıdır. İlkinde metaller birbirine, ikincisinde aracıya bağlıdır.
Yalnızca hafif elementlerin kovalent bağlarıyla kurulan gözenekli çerçevedir; metal içermez, hafif ve ısıya dayanıklıdır. İLE Metal düğümlerin organik köprülerle bağlandığı gözenekli çerçevedir; koordinasyon bağı taşır, yüzey alanı çok yüksektir ama neme duyarlı olabilir.
Mekanik gerilim uygulandığında elektrik gerilimi üreten (ve tersini yapan) polimerdir; sensör ve eyleyici olur. İLE Konjuge omurgası sayesinde elektriği ileten polimerdir; metal gibi iletir ama esnek ve hafiftir. İlki kuvveti elektriğe çevirir, ikincisi elektriği taşır.
Tepkimenin, yan yana duran iki metal merkezinde birlikte yürüdüğü etkin bölgedir; iki metal işbirliği yapıp zor bağları kırar. İLE Tepkimenin tek bir metal merkezinde yürüdüğü bölgedir. İlkinde işbirliği, ikincisinde tek başına kataliz vardır.
Farklı monomerlerin, uzun ve ayrı öbekler hâlinde dizildiği kopolimerdir; öbekler ayrışıp düzenli nano desenler kurabilir. İLE Farklı monomerlerin, zincir boyunca gelişigüzel dağıldığı kopolimerdir; özellikleri, ikisinin ortalamasına yakındır. İlkinde düzenli bölgeler, ikincisinde karışım vardır.
Zincir uzunluklarının, her zinciri eşit sayan sayıca ortalamasıdır; kısa zincirlere duyarlıdır, kolligatif ölçümlerle bulunur. İLE Zincirleri kütlelerine göre ağırlıklandıran ortalamadır; uzun zincirlere daha çok ağırlık verir ve her zaman ilkine eşit ya da ondan büyüktür.
Camsı geçiş sıcaklığı yakınında, viskozitenin sıcaklıkla nasıl değiştiğini veren, serbest hacme dayalı denklemdir; bu bölgede Arrhenius'tan çok daha iyi uyar. İLE Aynı bağımlılığı, sabit bir aktivasyon enerjisiyle üstel olarak veren denklemdir; camsı geçişin çok üstünde geçerlidir. İkisi ayrı sıcaklık bölgelerinde geçerlidir.
Karbon-oksijen bağı içeren temel işlevsel gruplar ve aralarındaki ilişkiler.
Büyüyen zincirin bir katı reçineye bağlı olduğu sentezdir; her adımdan sonra yalnızca yıkayarak saflaştırılır, bu yüzden otomasyona uygundur (peptit sentezi). İLE Tepkimenin çözeltide yürüdüğü klasik sentezdir; her adımda ayrı saflaştırma gerektirir ama ölçeklemesi kolaydır.
Katalizörün, metal içermeyen küçük bir organik molekül olduğu katalizdir; ucuz, zararsız ve havaya dayanıklıdır. İLE Katalizörün bir metal kompleksi olduğu katalizdir; çok etkin ve çeşitlidir ama pahalı ve zehirli olabilir, ürün metal kalıntısı taşır.
Bir damlanın katı yüzeydeki denge açısını, üç arayüz geriliminin dengesinden veren bağıntıdır. İLE Eğri bir arayüzün iki yanı arasındaki basınç farkını, yüzey gerilimi ve eğrilikten veren bağıntıdır; damlanın içi neden daha yüksek basınçtadır, onu açıklar. İlki açıyı, ikincisi basıncı verir.
