Kimya
Maddelerin yapısı, özellikleri ve dönüşümlerini inceleyen temel bilim dalı
Kimya Farkları
Tek bir tür monomerden kurulan polimerdir; yapısı boyunca aynı birim yinelenir. İLE İki ya da daha çok farklı monomerin birlikte polimerleştiği zincirdir; özellikleri, ayrı polimerlerin karışımından bambaşka olabilir.
Elektron yoğunluğunun, toplam elektron sayısı değiştiğinde nerede en çok değiştiğini gösteren fonksiyondur; molekülün nerede saldırıya uğrayacağını öngörür. İLE Elektron alma ve verme eğilimlerinin farkını tek bir haritada birleştiren, saldırıya açık ve saldıran bölgeleri aynı anda gösteren tanımlayıcıdır. İkincisi, ilkinin iki hâlini tek bir işaretli haritada toplar.
Dönüşümlü voltametride, pik akımını tarama hızının kareköküne bağlayan denklemdir; difüzyona bağlı bir sistemde geçerlidir. İLE Döner disk elektrotta, sınır akımını dönme hızının kareköküne bağlayan denklemdir. İkisi de difüzyon sınırlı akımı verir; ilki tarama hızına, ikincisi dönme hızına bağlar.
Elektrot reaksiyon hızı kuramları.
Le Chatelier denge kayması, Arrhenius hız-sıcaklık ilişkisi
Bir maddenin oksijenle hızlı ve ısı-ışık vererek tepkimesidir; kendini sürdürür ve gözle görünür alev üretir. İLE Demirin oksijen ve nemle çok yavaş yükseltgenmesidir; ısı-ışık vermez, uzun sürede yüzeyi kemirir. İkisi de yükseltgenmedir; farkları hızı ve açığa çıkan enerjinin şiddetidir.
Azid ile alkinin, bakır katalizinde hızla ve yüksek verimle halka kurmasıdır; suda çalışır, yan ürün vermez ve yalnızca birbirini bulur. İLE Çok basamaklı, her adımında ayırma ve saflaştırma gerektiren geleneksel yaklaşımdır. İlki hız, verim ve seçicilikte üstündür ama sınırlı sayıda tepkime sunar.
Küçük, yükü yüksek ve zor polarize olan asittir; sert bazlarla (oksijen, flor verici) kararlı bağ kurar. İLE Büyük, yükü düşük ve kolay polarize olan asittir; yumuşak bazlarla (kükürt, fosfor verici) kararlı bağ kurar. Sert sertle, yumuşak yumuşakla eşleşir.
İki metal atomunun doğrudan birbirine bağlanmasıdır; dörtlü bağ bile olabilir, metal kümelerinin temelidir. İLE İki metali, arada duran bir ligand üzerinden dolaylı olarak bağlayan yapıdır. İlkinde metaller doğrudan, ikincisinde bir aracı üzerinden bağlanır.
Yalnızca suyla tepkiyen bir belirteçle titrasyon yapıp su miktarını doğrudan ölçen yöntemdir; suya özgüdür, öteki uçucular karışmaz. İLE Örneği ısıtıp kütle kaybından su miktarını çıkaran yöntemdir; basittir ama uçan her şeyi su sayar. İlki seçici, ikincisi kabadır.
Glikozun parçalanıp piruvata dönüştüğü, enerji üreten yoldur. İLE Glikozun, karbonhidrat olmayan öncüllerden yeniden yapıldığı, enerji harcayan ters yoldur; açlıkta kan şekerini korur. İLE Glikozun, depolanmak üzere glikojen polimerine bağlandığı yoldur. Üçü, glikozun yıkımı, yapımı ve depolanması yollarıdır.
Yan grupların zincir boyunca hangi düzende dizildiğini anlatan yapısal özelliktir; düzenlilik, polimerin kristalleşip kristalleşemeyeceğini belirler. İLE Zincirin ne kadar uzun olduğunu, kaç monomerden kurulduğunu veren özelliktir; dayanım ve viskoziteyi belirler. İlki dizilim düzenini, ikincisi zincir uzunluğunu betimler.
Atomlar arası etkileşimleri, klasik yay ve yük modelleriyle betimleyen parametre kümesidir; çok hızlıdır ama bağ kopmasını ve kurulmasını betimleyemez. İLE Sistemin, tepkimenin olduğu küçük bölgesini kuantumla, kalan büyük bölümünü klasik olarak ele alan melez yöntemdir; enzim tepkimeleri böyle incelenir.
Çok sayıda bileşiği, robotlarla ve otomatik düzeneklerle kısa sürede tarama yöntemidir; günde binlerce bileşik denenir. İLE Bileşiklerin elle, tek tek denendiği geleneksel yöntemdir. İlki hacim, ikincisi özen sunar.
Elektrik ve kimyasal değişim ilişkileri.
Aynı iki ligandın, merkez metalin aynı yanında, doksan derecelik açıyla yan yana durduğu geometrik izomeridir. İLE Aynı ligandların, yüz seksen derecelik açıyla birbirinin tam karşısında durduğu izomeridir. İlki dipol momenti taşır, ikincisi genellikle taşımaz.
Elektron-elektron itmesini de içeren, tüm d-elektron sayıları için geçerli, enerji düzeylerini alan gücüne karşı veren diyagramdır. İLE Aynı bilgiyi, daha basit ama yalnızca zayıf alanlı ve belirli d sayıları için veren diyagramdır. İlki genel ve kapsamlı, ikincisi kısıtlı ve basittir.
Benzen halkası ve onun kaynaşmış türevleri üzerine kurulu, altı üyeli halkalı aromatikliktir. İLE Altı üyeli benzen halkası içermeyen ama Hückel kuralını sağlayan aromatikliktir (tropilyum, azulen). İkisi de aromatiktir; farkları halka boyutu ve yapısıdır.
Altı ligandın, bir sekizyüzlünün köşelerinde dizildiği en yaygın geometridir; yarılma büyüktür, hem düşük hem yüksek spin olabilir. İLE Dört ligandın, bir dörtyüzlünün köşelerinde dizildiği geometridir; yarılma sekizyüzlüdekinin tersi ve çok daha küçüktür, bu yüzden hemen her zaman yüksek spinlidir.
Elektrot yüzeyindeki aşırı gerilim ile akım arasındaki logaritmik ilişkiyi veren, elektrot kinetiğine özgü bağıntıdır; tepkimenin yavaşlığından doğar. İLE Gerilim ile akım arasındaki doğrusal ilişkiyi veren, iletkenin direncinden doğan yasadır. İlki elektrot tepkimesinin, ikincisi ortamın direncini betimler; gerçek bir gözede ikisi birlikte iş görür.
