Kimya

Bir ligandın, karşısındaki (trans) ligandın yerinden ayrılmasını hızlandırmasıdır; kinetik bir etkidir ve sentezde hangi ürünün oluşacağını belirler. İLE Aynı ligandın, karşısındaki bağın uzunluğunu ve gücünü değiştirmesidir; termodinamik ve yapısal bir etkidir. İlki hızı, ikincisi bağın kendisini etkiler.

Beş koordinasyonlu bir yapının, eksenel ile ekvatoral ligandların çift çift yer değiştirmesiyle kendi içinde dönüşmesidir; en yaygın akışkanlık mekanizmasıdır. İLE Aynı yer değiştirmenin, ligandların turnike gibi dönerek gerçekleştiği alternatif mekanizmadır. İkisi de beş koordinasyonlu molekülleri akışkan kılar; farkları hareketin geometrisidir.

Bir moleküle, ATP'den fosfat grubu ekleyen enzimdir; genellikle hedefini etkinleştirir ya da kapatır, hücre içi sinyalin anahtarıdır. İLE Aynı fosfat grubunu geri koparan enzimdir. İkisi birlikte, tersinir bir açma-kapama düğmesi kurar.

Bir yolun son ürününün, yolun başındaki enzimi baskılayarak kendi üretimini durdurmasıdır; aşırı üretimi önleyen fren düzeneğidir. İLE Yolun başındaki bir maddenin, ilerideki bir enzimi önceden etkinleştirmesidir; gelen yükü karşılamaya hazırlar. İlki geri bildirimle frenler, ikincisi ileri bildirimle hazırlar.

Çift bağın açılmasıyla monomerlerin, yan ürün vermeden art arda eklenmesidir; polimerin formülü monomerinkinin katıdır. İLE Monomerlerin, su gibi küçük bir molekül kopararak birleşmesidir; polimerin kütlesi, monomerlerin toplamından bu molekül kadar azdır.

Bir ürünün ya da etkinliğin, yaşam döngüsü boyunca saldığı sera gazının karbondioksit eşdeğeri toplamıdır. İLE Aynı ürünün ya da etkinliğin tükettiği tatlı su toplamıdır. İkisi de çevresel yükün ölçütüdür; biri iklim, öteki su kaynakları üzerindeki baskıyı ölçer.

Molekülleri doğrudan ve içeriden ısıtan elektromanyetik dalgayla yürütülen kimyadır; tepkime süresini saatlerden dakikalara indirir. İLE Isıyı, kabın dışından iletim ve taşınımla veren klasik yöntemdir; yavaştır ve sıcaklık dağılımı düzensizdir.

Çok-elektron dalga fonksiyonu yerine elektron yoğunluğunu temel alan yöntemdir; elektron ilintisini yaklaşık içerir, hız-doğruluk dengesi en iyi olandır. İLE Her elektronu ötekilerin ortalama alanında ele alan, elektron ilintisini hiç içermeyen temel yöntemdir. İlki, ikincisinin en büyük eksiğini yaklaşık olarak giderir.

Bir atoma düşen yükü, orbitalleri atomlar arasında eşit paylaştırarak hesaplayan yöntemdir; basittir ama seçilen baz kümesine çok duyarlıdır, güvenilmez. İLE Yükü, elektronları en iyi temsil eden doğal bağ orbitalleri üzerinden hesaplayan yöntemdir; baz kümesine çok daha az duyarlıdır ve kimyasal sezgiyle daha uyumludur.

Aynı molekülün iki alkenini, metatez katalizörüyle birleştirip halka kapatmadır; her boyutta halka kurar ve etilen açığa çıkar. İLE Halkanın, başka herhangi bir yolla (yer değiştirme, katılma) kapatılmasıdır. İlki metateze özgü, ikincisi genel bir sınıftır.

Enerjiyi, her adımda en dik iniş yönünde azaltan en basit eniyileme yöntemidir; kararlıdır ama zikzak çizerek çok yavaş yakınsar. İLE Önceki adımların yönünü de hesaba katarak zikzağı kıran, çok daha hızlı yakınsayan yöntemdir. İkincisi, ilkinin en büyük zayıflığını giderir.

Katalizörün, bir destek üzerine tek tek yalıtılmış atomlar hâlinde dağıtıldığı katalizdir; her atom etkindir, bu yüzden metal kullanımı en verimlidir. İLE Katalizörün, birkaç ile birkaç yüz atomdan oluşan kümeler hâlinde olduğu katalizdir; atomlar arası işbirliği gerektiren tepkimelerde üstündür.

Fizisorpsiyon vdW zayıf 80.

Bir uyaranla denetlenebilir, yönlü hareket üretebilen moleküler yapıdır; iş yapar. İLE Hareket üretmeyen, sabit yapılı sıradan moleküldür.

Bir yüzey etkin maddenin, su seven ve yağ seven kısımlarının dengesini bir sayıyla veren ölçüttür; hangi tür emülsiyonu kuracağını öngörür. İLE Molekülün geometrisini, kuyruk hacmi ile baş alanının oranı olarak veren ölçüttür; hangi yapıyı (misel, çift katman) kuracağını öngörür. İlki kimyasal denge, ikincisi geometri üzerinden öngörür.

Geometrik izomeri türleri.

Aynı ligandın, iki farklı atomu üzerinden bağlanmasından doğan izomerliktir (nitro ile nitrito). İLE Bir iyonun koordinasyon küresinde mi yoksa dışında karşı iyon olarak mı bulunduğuna göre doğan izomerliktir. İlkinde bağlanma atomu, ikincisinde iyonun yeri değişir.

Elektrot yüzeyindeki tepkimenin engelini düşüren, enerjisini elektrikten alan katalizördür. İLE Işığı soğurup uyarılarak tepkimeyi süren, enerjisini fotondan alan katalizördür. İkisi de aktivasyon engelini aşar; farkları enerjiyi nereden aldıklarıdır.

Bir sekizyüzlü kompleksin, karşılıklı iki yüzünün zıt yönde döndürülmesiyle üçgen prizmaya geçip optik izomerini vermesidir; bağ koparmadan yürür. İLE Aynı iç dönüşümün, tek bir şelat halkasının döndürülmesiyle gerçekleşen alternatif yoludur. İkisi de bağ koparmadan optik çevirme yapar; farkları hangi eksenin döndüğüdür.

Kovalent olmayan zayıf etkileşimlerle (hidrojen bağı, istifleme) kurulan, moleküllerin ötesindeki kimyayı inceler; bağlar geri dönüşümlüdür. İLE Metal ile ligand arasındaki koordinasyon bağını inceler; bağlar daha güçlü ve yönlüdür. İlki zayıf ve tersinir, ikincisi güçlü ve yönlü bağlarla çalışır.