Kimya

Yapı taşlarını, önceden belirlenmiş bir ağ topolojisine göre bilinçle bir araya getirip gözenekli çerçeve kurma yaklaşımıdır. İLE Yapıların bağlantı ve düğümlenme örüntülerini, geometriden bağımsız olarak inceleyen alandır. İlki bu bilgiyi kullanıp malzeme tasarlar, ikincisi örüntüleri sınıflar.

Kiral moleküllerin, sağ ve sol dairesel polarize ışığı farklı soğurmasını ölçen yöntemdir; mutlak yapılandırmayı ve protein katlanmasını verir. İLE Çekirdek spinlerinin manyetik rezonansını ölçen yöntemdir; iskeleti verir ama kiralliği doğrudan söylemez. İlki kiralliği, ikincisi bağlanma düzenini verir.

Örneğin, ısıtılırken kütlesinin nasıl değiştiğini ölçer; bozunma sıcaklığını ve kalıntıyı verir. İLE Örneğin, ısıtılırken aldığı ya da verdiği ısıyı ölçer; erime, camsı geçiş ve tepkime ısısını verir. İlki kütle, ikincisi ısı akışı izler.

Örneği bir çözeltiden elektrik alanıyla püskürterek iyonlaştırır; sıvı kromatografiye doğrudan bağlanır ve çok yüklü iyonlar verir. İLE Örneği bir matris içinde lazerle iyonlaştırır; büyük ve kırılgan molekülleri parçalamadan iyonlaştırır ve genellikle tek yüklü iyon verir.

Bir fosfor ilidin karbonile katılıp alken vermesidir; çift bağın yeri kesin olarak belirlenir. İLE İki karbonilin titanyumla indirgenerek doğrudan birleşip alken vermesidir; simetrik alkenlerde elverişlidir. İkisi de alken kurar; ilki ilid, ikincisi indirgen metal kullanır.

Doğal yağ ya da yağ asitlerinin bazla tepkimesinden (sabunlaşma) elde edilir; sert suda kalsiyum ve magnezyumla çökelek verip etkisini yitirir, biyolojik olarak kolay bozunur. İLE Petrol kökenli, yapay olarak sentezlenen temizleyicidir; sert suda çökelmez, bu yüzden her suda etkilidir ama doğada daha zor bozunur. İkisi de bir ucu suyu, öteki ucu yağı seven moleküllerdir.

Çekirdek spinlerinin manyetik alandaki rezonansını ölçer; molekülün iskeletini verir ve her moleküle uygulanabilir. İLE Eşleşmemiş elektronların spin rezonansını ölçer; yalnızca radikallerde ve bazı geçiş metali komplekslerinde uygulanabilir.

İyonları hızlandırıp, dedektöre varış sürelerinden kütle/yük oranını bulan çözümleyicidir; kütle aralığı hemen hemen sınırsızdır. İLE Salınan bir elektrik alanıyla yalnızca belirli bir kütle/yük oranındaki iyonu geçiren süzgeç türü çözümleyicidir; kararlı, ucuz ve nicel ölçüme uygundur.

Ağırlıkça ortalamanın sayıca ortalamaya oranıdır; zincir uzunluklarının ne kadar dağınık olduğunu gösterir, bire yaklaştıkça polimer tekdüzeleşir. İLE Tüm zincirlerin tam olarak aynı uzunlukta olduğu, dağılımın bire eşit olduğu ideal durumdur; doğal proteinler böyledir. İkincisi, ilkinin ulaşılmak istenen sınır değeridir.

Bir sudaki organik kirliliği, mikroorganizmaların onu parçalarken tükettiği oksijen miktarıyla ölçer; yalnızca biyolojik olarak bozunabilen kirliliği yakalar ve günler sürer. İLE Aynı kirliliği, güçlü bir kimyasal yükseltgenle tümüyle yakarak ölçer; bozunmayan kirliliği de sayar, saatler içinde sonuç verir ve her zaman ilkinden büyüktür.

İlaç adaylarını, hesaplamalı yöntemlerle (yerleştirme, benzetim, öğrenme) tarayıp tasarlama yaklaşımıdır; hızlı ve ucuzdur ama doğrulama gerektirir. İLE Adayları yalnızca deneyle, sentezleyip test ederek bulma yaklaşımıdır; kesindir ama yavaş ve pahalıdır.

Çok dişli ligand sınıfları.

Gazların farklı koşullardaki davranış modelleri.

Metal iyonunun, ligand parçalarını çevresinde doğru dizip halka kapanmasını yönlendirmesidir; verimi çok yükseltir. İLE Çok dişli bir ligandın, tek dişlilere göre olağandışı kararlı kompleks vermesidir; entropi kazancından doğar. İlki sentezi kolaylaştırır, ikincisi ürünü kararlı kılar.

Bir maddenin, elektrik akımıyla uyarılıp ışık salmasıdır; ekran teknolojisinin temelidir. İLE Molekülün, ışıkla uyarılıp spin değiştirerek yavaşça ışık salmasıdır; ışık kesildikten sonra da parıldar. İlki elektrikle, ikincisi ışıkla uyarılır.

Belirli bir iyonun kalıp olarak kullanılıp, çıkarıldıktan sonra tam ona uyan boşluklar bırakan polimerdir. İLE Aynı ilkeyi bir molekül kalıbıyla uygulayan polimerdir; yapay bir antikor gibi seçici bağlanır. İlki iyon, ikincisi molekül tanır.

Tepkimenin, yan yana duran iki metal merkezinde birlikte yürüdüğü etkin bölgedir; iki metal işbirliği yapıp zor bağları kırar. İLE Tepkimenin tek bir metal merkezinde yürüdüğü bölgedir. İlkinde işbirliği, ikincisinde tek başına kataliz vardır.

Bir dien ile bir dienofilin, dört artı iki elektronla halka kurduğu, ısıyla izinli tepkimedir; altı üyeli halka verir ve stereokimyayı korur. İLE İki alkenin, iki artı iki elektronla dört üyeli halka kurduğu tepkimedir; ısıyla yasak, ışıkla izinlidir. Orbital simetrisi, hangisinin ısıyla hangisinin ışıkla yürüyeceğini belirler.

Bir maddenin çözeltideki etkin derişimidir; iyonlar arası etkileşimler yüzünden gerçek derişimden sapar, denge hesaplarında kullanılması gereken budur. İLE Birim hacimde bulunan gerçek madde miktarıdır. Seyreltik çözeltilerde ikisi hemen hemen eşittir; derişik olanlarda ayrışır.

Bir moleküle, ATP'den fosfat grubu ekleyen enzimdir; genellikle hedefini etkinleştirir ya da kapatır, hücre içi sinyalin anahtarıdır. İLE Aynı fosfat grubunu geri koparan enzimdir. İkisi birlikte, tersinir bir açma-kapama düğmesi kurar.