Kimya
Maddelerin yapısı, özellikleri ve dönüşümlerini inceleyen temel bilim dalı
Kimya Farkları
Birbirine karışmayan iki faz arasında, reaktifi bir fazdan ötekine taşıyan aracının kullanıldığı katalizdir; iki fazın buluşmasını sağlar. İLE Katalizörün, tepkenlerle aynı ve tek bir fazda bulunduğu katalizdir. İlkinde iki faz, ikincisinde tek faz vardır.
Bir uyarana (ışık, pH, sıcaklık) ölçülebilir bir özellik değişimiyle yanıt veren malzemedir. İLE Uyarandan etkilenmeyen, özellikleri sabit kalan olağan malzemedir.
Organik sentezde çığır açan reaksiyonlar.
Asit ve bazların üç farklı tanımı.
Ligandlarının yer değiştirmesi çok yavaş olan komplekstir; kinetik bir niteliktir, kararlılıkla karıştırılmamalıdır. İLE Ligandları hızla yer değiştiren komplekstir. İkisi de termodinamik kararlılıkla ilgili değildir; kararsız ama inert, ya da kararlı ama labil bir kompleks olabilir.
Bir iyonun, dış manyetik alan yokken bile spin düzeylerinin, kristal alanı yüzünden yarılmasıdır; elektron spin rezonansında gözlenir. İLE Elektronun spin açısal momentumu ile yörünge açısal momentumunun birbirine bağlanmasıdır. İkincisi, ilkinin altında yatan temel etkileşimdir.
Bir çözücüye uçucu olmayan madde eklenince kaynama noktasının yükselmesidir; çözünen tanecik sayısına bağlıdır, kimliğine değil. İLE Aynı ekleme sonucu donma noktasının düşmesidir; buzlu yola tuz atılması bu ilkeye dayanır. İkisi de kolligatif özelliktir; biri yukarı, öteki aşağı kayar.
Yalnızca iyonlardan oluşan, oda sıcaklığında sıvı olan tuzdur; buhar basıncı hemen yoktur, tasarlanabilir ama pahalıdır. İLE İki katının belirli oranda karıştırılmasıyla erime noktası çok düşen, hidrojen bağıyla kurulan sıvıdır; ucuz, zararsız ve kolay hazırlanır. İkincisi, ilkinin ucuz ve yeşil bir seçeneğidir.
Merkez metale elektron çifti vererek bağlanan molekül ya da iyondur; kompleksin çevresini kurar, verici (Lewis bazı) rolündedir. İLE Ligandlardan elektron çifti alan, kompleksin ortasındaki metal iyonudur; alıcı (Lewis asidi) rolündedir. İlki verir, ikincisi alır.
Elektronun, metal ile ligand arasında yer değiştirerek molekülün iki farklı elektronik yapı arasında dengeye girmesidir; hem metalin hem ligandın yükseltgenme basamağı değişir. İLE Aynı olayın, molekülü iki farklı redoks izomeri arasında salınıyormuş gibi betimleyen adıdır. İkisi de aynı olayı anlatır; ilki tautomerlik, ikincisi izomerlik dilini kullanır.
Aktif maddenin, mikron boyutunda bir kabuk içine hapsedilmesidir; salım yavaş ve denetimlidir. İLE Aynı hapsetmenin nanometre boyutunda yapılmasıdır; hücreye girebilir ve hedeflenebilir. İkincisi, ilkinin çok daha küçük ve biyolojik olarak etkin ölçeğidir.
Biyolojik tanıma olayını elektrik sinyaline çeviren algılayıcıdır; ucuz, taşınabilir ve hızlıdır (kan şekeri ölçer). İLE Aynı olayı ışık sinyaline çeviren algılayıcıdır; çok duyarlıdır ama düzeneği pahalı ve büyüktür.
Bir aldehit ya da ketonun enolatının, başka bir karbonile katılıp beta-hidroksi karbonil vermesidir; su kaybederek doymamış karbonile dönebilir. İLE Bir esterin enolatının, başka bir estere saldırıp beta-keto ester vermesidir; ester alkoksit grubunu kaybeder. İlki aldehit/keton, ikincisi ester kimyasıdır; ikisi de karbon-karbon bağı kurar.
Bileşenlerinin tersinir bağlarla sürekli birleşip ayrıldığı, ortama göre kendini yeniden düzenleyen kimyasal ağdır; en uygun yapıyı kendisi bulur. İLE Bağları kalıcı olan, bir kez kurulduktan sonra değişmeyen ağdır. İlki uyum sağlar, ikincisi sabit kalır.
Ligandları noktasal negatif yükler sayıp, d orbitallerinin elektrostatik itmeyle yarıldığını söyleyen modeldir; rengi ve manyetizmayı açıklar ama kovalentliği yok sayar. İLE Aynı yarılmayı, metal ile ligand arasındaki kovalent örtüşmeyi ve moleküler orbitalleri de hesaba katarak açıklayan gelişmiş modeldir. İkincisi ilkini kapsar ve düzeltir.
Elektronik olarak dejenere bir durumun, molekülün kendiliğinden çarpılıp simetrisini düşürerek bu dejenerliği kaldırmasıdır; bakırın altılı komplekslerinde tipik uzamaya yol açar. İLE Ligandların elektrostatik etkisiyle d orbitallerinin yarılmasını betimleyen modeldir. İkincisi yarılmayı verir; ilki, bu yarılmadan doğan dejenerliğin nasıl kırıldığını açıklar.
A iyonlarının dörtyüzlü, B iyonlarının sekizyüzlü boşlukları doldurduğu AB₂O₄ yapısıdır. İLE B iyonlarının yarısının dörtyüzlü boşluğa geçtiği, A iyonlarının sekizyüzlüye yerleştiği düzenlemedir; manyetik davranışı kökten değiştirir, magnetit böyledir. İkincisi, ilkinin katyonları yer değiştirmiş biçimidir.
Boran kafeslerinin biçimini, iskeleti tutan elektron çifti sayısına göre öngören kurallardır; kafesin kapalı mı açık mı olacağını söyler. İLE Farklı görünen parçaların (bir metal parçası ile bir organik parçanın), aynı sayıda ve simetride sınır orbitali taşıyorsa benzer davranacağını söyleyen benzetimdir. İlki kafes yapısını sayar, ikincisi ayrı dünyalar arasında köprü kurar.
Kütlenin, derişim eğimi boyunca yayılmasını veren yasadır; madde çok yoğundan az yoğuna akar. İLE Isının, sıcaklık eğimi boyunca iletilmesini veren yasadır. İkisi de aynı matematiksel biçimdedir; biri maddenin, öteki ısının aynı eğim mantığıyla akışını betimler.
UV-Vis elektronik geçiş π→π*, IR titreşim C-H, O-H.
