Kimya
Maddelerin yapısı, özellikleri ve dönüşümlerini inceleyen temel bilim dalı
Kimya Farkları
Işığı soğurup uyarılan ve enerjisini başka bir moleküle aktaran aracıdır; kendisi tepkimeye girmez, yalnızca enerji taşır. İLE Işığı soğurup, kendisi doğrudan bir kimyasal dönüşümü katalizleyen maddedir; tepkimede yer alır ama tükenmez. İlki enerji taşır, ikincisi tepkimeyi yürütür.
Ortamın elektrik iletkenliğindeki değişimi ölçen algılayıcıdır; basittir ama seçiciliği düşüktür. İLE İki elektrot arasındaki potansiyel farkını ölçen algılayıcıdır; belirli bir iyona seçicidir, pH ölçer buna örnektir.
Birden çok dalga boyunda uyarılabilen, böylece aynı örnekte çok sayıda hedefi ayrı ayrı izleyebilen floresan yöntemidir. İLE Tek bir dalga boyunda uyarılan, aynı anda tek bir hedefi izleyen yöntemdir. İlki çoklu, ikincisi tekli izleme yapar.
Fenton tepkimesi için gereken hidrojen peroksitin ya da demirin, elektrotta yerinde üretildiği yöntemdir; kimyasal ekleme gerektirmez. İLE Aynı tepkimenin, ışıkla hızlandırıldığı yöntemdir; demir döngüsü ışıkla yenilenir. İlki elektrik, ikincisi ışık kullanır.
Biyolojik tanıma olayını elektrik sinyaline çeviren algılayıcıdır; ucuz, taşınabilir ve hızlıdır (kan şekeri ölçer). İLE Aynı olayı ışık sinyaline çeviren algılayıcıdır; çok duyarlıdır ama düzeneği pahalı ve büyüktür.
Engelleyicinin, substratla yarışarak etkin bölgeye bağlanmasıdır; substrat derişimi artırılarak etkisi giderilebilir. İLE Engelleyicinin, enzimin başka bir bölgesine bağlanıp biçimini bozmasıdır; substrat derişimi artsa da etkisi giderilemez.
Yan grupların zincir boyunca hangi düzende dizildiğini anlatan yapısal özelliktir; düzenlilik, polimerin kristalleşip kristalleşemeyeceğini belirler. İLE Zincirin ne kadar uzun olduğunu, kaç monomerden kurulduğunu veren özelliktir; dayanım ve viskoziteyi belirler. İlki dizilim düzenini, ikincisi zincir uzunluğunu betimler.
Polimerin, camsı sert hâlden kauçuğumsu esnek hâle geçtiği sıcaklıktır; yalnızca düzensiz (amorf) bölgeleri ilgilendirir ve keskin bir geçiş değildir. İLE Kristalin bölgelerin düzenli örgüsünün bozulup polimerin aktığı sıcaklıktır; yalnızca kristalleşebilen polimerlerde görülür ve ilkinden yüksektir.
Gözenekleri iki ile elli nanometre arasında olan malzemedir; büyük moleküller de içeri girebilir. İLE Gözenekleri iki nanometreden küçük olan malzemedir; yalnızca küçük moleküller girer, bu yüzden boyutça seçicidir (zeolit).
Tepkimenin, molekülün ışık soğurup uyarılmış duruma geçmesiyle yürütülmesidir; ısıyla erişilemeyen ürünler verir. İLE Tepkimenin, ısı enerjisiyle yürütülmesidir. İkisi ayrı seçicilik kuralları taşır; ısıyla yasak olan bir tepkime ışıkla izinli olabilir.
Değiş-tokuş ve ilinti terimlerini deneysel katsayılarla harmanlayan melez yoğunluk fonksiyonelidir; hızlıdır ve organik moleküllerde çok yaygındır. İLE Elektron ilintisini, ikinci dereceden bir bozulma açılımıyla hesaba katan dalga fonksiyonu yöntemidir; sistematiktir ve zayıf etkileşimleri daha iyi verir ama daha pahalıdır.
Bir damlanın katı yüzeyle yaptığı açıdır; doksan dereceden küçükse yüzey ıslanır, büyükse ıslanmaz. Gözlenebilir bir büyüklüktür. İLE Bir yüzey oluşturmak için birim alan başına harcanan enerjidir; doğrudan ölçülemez, temas açısından çıkarılır. İkincisi ilkinin nedenidir.
Potansiyeli ani olarak sabitleyip, akımın zamanla nasıl düştüğünü izleyen yöntemdir; difüzyon katsayısı buradan bulunur. İLE Akımı sabitleyip, potansiyelin zamanla nasıl değiştiğini izleyen yöntemdir; pil boşalma davranışı böyle ölçülür. İlkinde gerilim, ikincisinde akım sabit tutulur.
Yapısı, ölçüm süresinden hızlı biçimde sürekli yer değiştiren moleküldür; nükleer manyetik rezonansta tek bir ortalama sinyal görünür. İLE Yapısı sabit kalan, ligandları yer değiştirmeyen moleküldür; her konum ayrı sinyal verir. Sıcaklık düşürülerek ilki ikinciye çevrilebilir.
Aynı ligandın, iki farklı atomu üzerinden bağlanmasından doğan izomerliktir (nitro ile nitrito). İLE Bir iyonun koordinasyon küresinde mi yoksa dışında karşı iyon olarak mı bulunduğuna göre doğan izomerliktir. İlkinde bağlanma atomu, ikincisinde iyonun yeri değişir.
Elektriksel ölçüme dayalı analiz teknikleri.
Metal ile karbon arasında çift bağ bulunan komplekstir; olefin metatezinin etkin türüdür. İLE Metal ile karbon arasında üçlü bağ bulunan komplekstir; alkin metatezini yürütür. İkisi de metal-karbon çoklu bağı taşır; farkları bağ derecesidir.
IR moleküler titreşimler, UV-Vis elektronik geçişler
Gergin halkalarda, bağ elektron yoğunluğunun çekirdekleri birleştiren doğrunun dışına kayarak eğrilmesidir; siklopropanın alışılmadık tepkinliği bundandır. İLE Aynı eğri bağın, çift bağı iki eşdeğer eğri bağ olarak betimleyen alternatif adıdır. İkisi de bağın düz olmadığını anlatır; farkları hangi bağlanmayı betimledikleridir.
Metalsiz organik katalizörün, elektrik akımıyla birlikte çalıştığı katalizdir; yükseltgen ya da indirgen eklemeye gerek kalmaz. İLE Aynı organik katalizörün, ışıkla uyarılan bir aracıyla birlikte çalıştığı katalizdir. İkisi de metalsizdir; farkları enerjinin elektrik mi ışık mı olduğudur.
