Fizik
Madde, enerji ve bunların etkileşimlerini inceleyen temel bilim dalı
Fizik Farkları
Hubble evren genişlemesi v=H₀d, Kepler gezegen yörüngeleri.
Kırmızıya uzaklaşma z>0, maviye yaklaşma z
Karanlık madde çekim kütlesi %27 İLE karanlık enerji itici %68.
Hızla dönen, kutuplarından ışın demeti yayan nötron yıldızıdır; demet bize süpürüldükçe düzenli atımlar görünür, kütlesi bir yıldız kadardır. İLE Uzak bir galaksinin merkezindeki dev karadeliğe düşen maddenin, galaksinin tümünden parlak ışımasıdır; evrenin en uzak ve parlak nesneleri arasındadır. İlki bir nötron yıldızı, ikincisi bir galaksi çekirdeğidir.
Yıldızların, çekirdeğinde hidrojen yaktığı süre boyunca bulunduğu, sıcaklık-parlaklık diyagramındaki ana bandır; ömrünün çoğunu burada geçirir. İLE Hidrojenini tüketen yıldızın şişip soğuyarak geçtiği, diyagramda ana koldan ayrılıp yükselen parlak kırmızı bölgedir. İlki kararlı yakıt yakma evresi, ikincisi tükenme sonrası şişme evresidir.
Bloch periyodik potansiyelde dalga, Wannier lokalize orbital.
Bir kristalin momentum (dalga vektörü) uzayındaki temel yinelenen birim hücresidir; elektron ve fonon durumları bunun içinde tanımlanır. İLE Momentum uzayında, dolu ile boş elektron durumlarını ayıran yüzeydir; metallerin iletkenlik davranışını belirler. İlki tüm olası durumların çerçevesi, ikincisi o çerçevede dolu olanların sınırıdır.
Bant kuramına göre iletken olması gerekirken, elektronlar arası güçlü itme (korelasyon) yüzünden yalıtkan davranan maddedir; yalıtkanlık elektronların birbirini kilitlemesinden doğar. İLE Dolu değerlik bandı ile boş iletim bandı arasındaki geniş yasak aralık yüzünden yalıtkan olan olağan maddedir; yalıtkanlık tek-parçacık bant yapısından doğar. İlkinde neden etkileşim, ikincisinde bant aralığıdır.
Küçük dünya kısa yol + kümelenme, düzenli sadece yerel.
Bir denklemin türevlerini, ızgara noktaları arasındaki farklarla yaklaşık ifade edip çözen sayısal yöntemdir; düzgün ızgaralarda basit ve hızlıdır. İLE Bölgeyi küçük parçalara (elemanlara) bölüp her parçada basit fonksiyonlarla çözümü kuran yöntemdir; karmaşık geometrilere çok daha iyi uyar. İlki noktalarda fark, ikincisi parçalarda yaklaştırma kullanır.
Güneş ışığını bir yarıiletken eklemde doğrudan elektriğe çeviren aygıttır; yakıt gerektirmez, ışık oldukça üretir. İLE Bir yakıtı (hidrojen) oksijenle tepkimeye sokup kimyasal enerjiyi doğrudan elektriğe çeviren aygıttır; yakıt verildikçe sürekli üretir. İlki ışıktan, ikincisi kimyasal yakıttan elektrik üretir; ikisi de yanma ve türbin kullanmaz.
Fisyon U/Pu bölünme mevcut, füzyon D-T birleşme geliştirilme.
Atomlarının bir bölümü ya da tümü iyonlaşmış, serbest yük taşıyıcıları (iyon ve elektron) içeren, elektrik ileten ve manyetik alandan etkilenen madde hâlidir; yıldızlar ve şimşek bu hâldedir. İLE Atom ya da molekülleri nötr, serbestçe ve rastgele hareket eden, elektrik iletmeyen madde hâlidir. İkincisi yeterince ısıtılıp iyonlaşınca ilkine dönüşür; plazma maddenin dördüncü hâli sayılır.
n-tipi elektron verici katkı İLE p-tipi elektron alıcı katkı.
WKB yarı klasik dalga, Born saçılma pertürbasyonu.
Yaygın kristal yapılar.
