Biyoloji
Canlıları ve yaşam süreçlerini inceleyen temel bilim dalı
Biyoloji Farkları
Behçet'in 1937'de tanımından önce, hastalığın belirtileri ayrı ayrı ve ilişkisiz hastalıklar sayılırdı. İLE 1937'de üç ana belirtinin tek bir hastalık olduğunun gösterilmesiyle tanı bütünleşti. İlki dağınık ve ilişkisiz görülen dönem, ikincisi birleşik tanının konduğu dönemdir.
Firmicutes gram pozitif bakteriler İLE Bacteroidetes gram negatif bakterilerdir. Firmicutes/Bacteroidetes oranı obezite ile ilişkili İLE bu oranın dengesizliği metabolik hastalıklara yol açar.
Bağırsak mikrobiyotasının bozulup zararlı türlerin çoğaldığı, çeşitliliğin azaldığı dengesizlik durumudur; birçok hastalıkla ilişkilidir. İLE Mikrobiyotanın dengeli, çeşitli ve sağlıklı olduğu durumdur. İlki bozulmuş denge, ikincisi sağlıklı dengedir.
Yeterli miktarda alındığında sağlığa yarar sağlayan canlı yararlı bakterilerdir; yoğurt ve kefirde bulunur. İLE Bu yararlı bakterileri besleyen, onların çoğalmasını destekleyen sindirilemeyen liflerdir; kendileri canlı değildir. İlki yararlı canlıların kendisi, ikincisi onların besinidir.
Sağlıklı bir vericinin tüm bağırsak mikrobiyota topluluğunun hastaya aktarılmasıdır; dengeyi bütünüyle yeniden kurar, dirençli enfeksiyonlarda kullanılır. İLE Yalnızca seçilmiş birkaç yararlı bakteri türünün dışarıdan verilmesidir; daha sınırlı ama daha denetimli bir müdahaledir. İlki tüm topluluğu, ikincisi seçili türleri aktarır.
Sıvıyı, tüm mikropları öldürmeden, yalnızca hastalık yapıcıları yok edecek kadar denetimli ısıtmadır; besinin tadını korur (süt). İLE Bir ortamdaki tüm mikroorganizmaları, sporları dahil eksiksiz yok etme işlemidir. İlki kısmi ve besini koruyan, ikincisi tam ve her şeyi öldüren yöntemdir.
Pasteur'ün, mayalanmanın canlı mikroorganizmalarca yapıldığını gösteren görüşüdür; mikrobiyolojinin temelini attı. İLE Mayalanmanın yalnızca cansız kimyasal bir tepkime olduğunu savunan eski görüştür. İlki canlı etkeni, ikincisi yalnızca kimyayı öne sürer; ilki doğrulandı.
Pasteur'ün, zayıflatılmış virüsle geliştirdiği, ısırıktan sonra bile işe yarayan kuduz aşısıdır. İLE Jenner'ın, inek çiçeği kullanarak geliştirdiği ilk aşıdır; çiçek hastalığına karşı korur. İkisi de aşının öncüsüdür; ilki zayıflatılmış virüs, ikincisi akraba bir hastalık kullanır.
Yiyeceğini avlayarak ve toplayarak sağlayan, mevsime göre yer değiştiren göçebe topluluktur. İLE Bitki ve hayvan yetiştirip yiyeceğini üreten, bir yere bağlı yerleşik topluluktur. İlki doğadan alır ve göçer, ikincisi üretir ve yerleşir.
Doğrudan algılanamayan kavramları (zaman, ruh, sayı) düşünebilme yetisidir; simge ve sanatın temelidir. İLE Yalnızca gözle görülen, elle tutulan somut nesneler üzerine düşünmedir. İlki soyutlayabilir, ikincisi somutla sınırlıdır; insanı ayıran ilkidir.
Ağız, genital ve göz iltihaplarıyla seyreden, damar iltihabına dayalı kronik iltihabi bir hastalıktır; belirli bir mikroba bağlı değildir. İLE Bağışıklık sisteminin, kendi dokularını yabancı sanıp saldırdığı hastalıkların genel adıdır. İlki bu geniş grubun, damar iltihabı ağırlıklı özel bir üyesidir.
Kılavuz bir RNA ile hedef DNA'yı bulup kesen, kolay tasarlanan gen düzenleme aracıdır. İLE Protein parmaklarıyla DNA dizisini tanıyan, her hedef için yeniden tasarlanması gereken eski araçtır. İlki RNA ile, ikincisi protein ile hedefi tanır.
Çekirdek zarı taşımayan, kalıtım maddesi sitoplazmada açıkta duran gözedir; bakteriler böyledir, yapıca yalındır. İLE Zarla çevrili çekirdeği ve zarlı organelleri olan gözedir; bitki ve hayvanlar böyledir. İlki çekirdeksiz ve yalın, ikincisi çekirdekli ve karmaşıktır.
Çift sarmal yapıda, deoksiriboz şekeri taşıyan ve kalıtsal bilgiyi kuşaktan kuşağa aktaran kararlı nükleik asittir; çekirdekte durur. İLE Genellikle tek zincirli, riboz şekeri taşıyan ve bilgiyi proteine çevirmede aracılık eden daha etkin nükleik asittir. İlki bilgiyi saklar, ikincisi onu işe çevirir.
Kendi besinini, ışık ya da kimyasal enerjiyle basit maddelerden üreten canlıdır; besin zincirinin üreticisidir (bitkiler). İLE Besinini kendisi üretemeyen, dışarıdan hazır organik madde alan canlıdır (hayvanlar, mantarlar). İlki üretici, ikincisi tüketicidir.
Aerobik oksijenli solunum İLE anaerobik oksijensiz solunumdur
Bağırsak bakterilerinin lif mayalamasıyla üretilen, bağırsak gözelerini besleyen ve iltihabı yatıştıran kısa moleküllerdir. İLE Besinle doğrudan alınan, enerji deposu ve zar yapı taşı olan uzun moleküllerdir. İlki bakterilerce üretilir ve düzenleyicidir, ikincisi besinden gelir ve yapısaldır.
Bakteri yoğunluğu düşük olan, besinlerin emildiği ve geçişin hızlı olduğu sindirim bölümüdür. İLE Bakteri yoğunluğu çok yüksek olan, lif mayalanmasının yoğun geçtiği ve suyun emildiği sindirim bölümüdür. İlkinde bakteri az ve emilim, ikincisinde bakteri çok ve mayalanma baskındır.
Ön Asya'da, ilk tarımın ve evcilleştirmenin doğduğu, hilal biçimli verimli topraklardır. İLE Tarımın buradan yayıldığı, evcil türlerin taşındığı Anadolu yükseltisidir. İlki tarımın doğuş yeri, ikincisi yayılma yoludur.
Hastalık yapmayan, bağırsak sağlığını destekleyen ve probiyotik olarak kullanılan zararsız bir bakteri suşudur. İLE Aynı türün, bağırsak ve idrar yolu enfeksiyonlarına yol açan hastalık yapıcı suşlarıdır. Aynı türün iki suşu, biri yararlı öteki zararlı olabilir.
