Biyoloji
Canlıları ve yaşam süreçlerini inceleyen temel bilim dalı
Biyoloji Farkları
Niş ekolojik rol İLE habitat yaşam yeridir
İki canlının aynı kıt kaynak için mücadele etmesidir; ikisi de bir ölçüde zarar görür. İLE Bir canlının başka bir canlıyı avlayıp yemesidir; biri kazanır, öteki ölür. İlki kaynak paylaşımı, ikincisi av-avcı ilişkisidir.
Bir canlının, konağına yerleşip ona zarar vererek ama genellikle öldürmeden beslenmesidir. İLE Bir canlının, avını yakalayıp öldürerek beslenmesidir. İlki konağı yaşatarak sömürür, ikincisi öldürür.
Üreticilerin fotosentezle organik madde üretmesidir; ekosisteme giren asıl enerjidir. İLE Tüketicilerin, üreticilerden aldığı enerjiyle kendi dokusunu üretmesidir. İlki ışıktan, ikincisi hazır besinden üretir.
Çin'de, hastalıktan alınan maddeyle kişiyi kasıtlı hafif hastalandırıp bağışıklık kazandıran eski yöntemdir; riskliydi. İLE Jenner'ın inek çiçeği kullanarak geliştirdiği, çok daha güvenli modern aşılamadır. İlki tehlikeli öncü, ikincisi güvenli ardılıdır.
Bir bölgedeki canlıların toplam kütlesidir; enerji miktarının ölçüsüdür. İLE Bir bölgedeki tür sayısının ve çeşitliliğinin zenginliğidir. İlki miktarı, ikincisi çeşitliliği ölçer; çok kütle az çeşitlilikle bir arada olabilir.
İki farklı ekosistemin buluştuğu, tür çeşitliliğinin arttığı geçiş bölgesidir. İLE Bir bölgenin, çevresinden farklı olan yerel iklim koşullarıdır. İlki iki ortamın sınırı, ikincisi yerel iklimdir.
Suya aşırı besin (fosfat, nitrat) karışıp alglerin patlamasıyla oksijenin tükenmesidir; suyu boğar. İLE Suyun ya da toprağın asit yağmuru gibi etkenlerle asitlenmesidir. İkisi de kirlilik sonucudur; biri besin fazlası, öteki asitlenme kaynaklıdır.
Yalnızca belirli bir bölgede yaşayan, başka yerde bulunmayan türdür. İLE Dünyanın çok geniş bir bölümünde yaygın olarak bulunan türdür. İlki dar bölgeye özgü, ikincisi geniş yayılışlıdır.
Bir ekosistemin, boş ya da bozulmuş bir alandan başlayarak zaman içinde tür tür değişip olgunlaşmasıdır. İLE Bu değişimin sonunda ulaşılan, kararlı ve dengeli son topluluktur. İlki değişim süreci, ikincisi vardığı denge durumudur.
Sistol kalp kasılması İLE diyastol gevşemesidir
Havanın akciğere alınması, soluk alma evresidir; diyafram kasılır. İLE Havanın akciğerden dışarı verilmesi, soluk verme evresidir. İkisi solunumun iki evresidir; biri alma, öteki vermedir.
Sindirim kanalında, besini ileri iten dalgalı kas hareketidir. İLE Besini olduğu yerde ileri geri karıştıran kas hareketidir. İlki taşır, ikincisi karıştırır.
Böbrekte, kanın süzülüp süzüntünün oluşması aşamasıdır. İLE Süzüntüdeki yararlı maddelerin (su, glukoz) geri kana alınması aşamasıdır. İlki süzer, ikincisi yararlıyı geri emer.
Sinir gözesi zarının iç yükünün daha pozitife kaymasıdır; uyarılmayı başlatır. İLE Zarın iç yükünün daha da negatife kaymasıdır; uyarılmayı zorlaştırır. İlki uyarır, ikincisi bastırır.
İletim. İLE/||/ Hazır bekleme durumu.
Geçici[+30mV] depolarizasyon. İLE/||/ Sabit [-70mV] polarize.
Miyelin yalıtkan kılıf, Ranvier iletim noktasıdır
Uyarıyı çevreden merkeze, beyne doğru taşıyan sinirdir (duyu). İLE Emri merkezden çevreye, kaslara doğru taşıyan sinirdir (hareket). İlki içeri duyu, ikincisi dışarı emir taşır.
Endokrin kana İLE ekzokrin kanala salgıdır
Bir dokunun, gözelerinin irileşmesiyle büyümesidir; göze sayısı artmaz. İLE Bir dokunun, göze sayısının artmasıyla büyümesidir. İlkinde göze büyür, ikincisinde göze çoğalır.
