Biyoloji

Tek bir düzenleyici bölgeden yönetilen, art arda dizili gen kümesidir; birlikte açılıp kapanır. İLE Aynı sinyalle birlikte denetlenen, ama genomda dağınık duran gen kümesinin genel adıdır. İlki fiziksel olarak yan yana, ikincisi işlevsel olarak birlikte düzenlenir.

Bakterilerde, ana kromozomdan ayrı duran, küçük ve halkasal DNA parçasıdır; kendi başına çoğalır, gen aktarımında ve biyoteknolojide kullanılır. İLE Gözenin temel ve büyük kalıtım maddesini taşıyan ana yapıdır; yaşamsal genlerin çoğu buradadır. İlki küçük ve ek, ikincisi büyük ve asıldır.

Bakterinin, ortamdaki serbest DNA parçalarını doğrudan içine alıp genine katmasıdır. İLE Bir virüsün (bakteriyofaj), bir bakteriden aldığı geni başka bir bakteriye taşımasıdır. İlki serbest DNA'yı, ikincisi virüs aracılığıyla geni aktarır.

İki bakterinin köprüyle temas kurup, aralarında DNA (plazmit) aktarmasıdır. İLE Bakterinin, ortamdaki serbest DNA'yı doğrudan içine almasıdır. İlki temasla ve köprüyle, ikincisi temassız ve serbest DNA alarak aktarır.

DNA'da tek bir bazın değişmesidir; çoğu kez tek bir amino asidi etkiler, etkisi sınırlı olabilir. İLE DNA'ya baz eklenmesi ya da çıkarılmasıyla okuma çerçevesinin tümüyle kaymasıdır; o noktadan sonraki bütün şifre bozulur, etkisi genellikle ağırdır. İlki noktasal, ikincisi çerçeveyi kaydıran ağır değişimdir.

Vücut gözelerinde sonradan oluşan, yalnızca o bireyi etkileyen ve döllere aktarılmayan DNA değişimidir; kanserlerin çoğu böyle başlar. İLE Yumurta ya da sperm gözelerinde oluşan, döllere aktarılan ve kalıtsal hastalıkların kaynağı olan DNA değişimidir. İlki bireyde kalır, ikincisi kuşaklara geçer.

Epigenetik gen ifadesi İLE genetik gen dizisidir

Bir tür içinde, gen sıklıklarının kuşaklar boyunca değişmesidir; küçük ölçekli evrimdir. İLE Tür düzeyinin üstünde, yeni türlerin ve büyük grupların ortaya çıkışını kapsayan büyük ölçekli evrimdir. İlki tür içi, ikincisi tür üstü değişimdir.

Allopatrik coğrafi izolasyon İLE simpatrik aynı bölgede türleşmedir

Farklı kökenli canlıların, benzer çevre baskısı altında benzer yapılar geliştirmesidir. İLE Ortak atadan gelen canlıların, farklı çevrelere uyum sağlayıp birbirinden uzaklaşmasıdır. İlki benzeşmeyi, ikincisi farklılaşmayı anlatır.

İki türün, birbirini karşılıklı etkileyerek birlikte evrimleşmesidir (çiçek ile tozlaştırıcısı). İLE Akraba ama ayrı soy hatlarının, benzer baskılarla bağımsız olarak benzer yönde evrimleşmesidir. İlki karşılıklı etkileşimli, ikincisi bağımsız ama paraleldir.

Bir topluluğun genlerinin, kuşaktan kuşağa küçük topluluklarda rastgele el değiştirmesiyle değişmesidir; yön içermez, küçük topluluklarda güçlüdür. İLE Bir topluluğa dışarıdan birey göçüyle yeni genlerin katılması ya da genlerin başka topluluğa taşınmasıdır. İlki rastgele iç kayma, ikincisi göçle gelen dış katkıdır.

Bedendeki üç temel gücün (dosha) dengesine dayanan, geleneksel Hint tıp dizgesidir. İLE Dört beden sıvısının dengesine dayanan, eski Yunan tıp dizgesidir. İkisi de denge temelli eski tıp dizgeleridir; biri üç güç, öteki dört sıvı üzerine kuruludur.

Küçük bir bireyler grubunun yeni bir bölgeye göçüp koloni kurmasıyla, genetik çeşitliliğin daralmasıdır. İLE Bir felaket ya da ani azalmayla topluluğun küçülüp çeşitliliğini yitirmesidir. İkisi de çeşitlilik kaybıdır; biri göçle koloni kurmadan, öteki ani nüfus çöküşünden doğar.

Kuşaklar boyunca, genetik değişimle kalıcı olarak çevreye uyum sağlamadır. İLE Bireyin, yaşamı boyunca genini değiştirmeden geçici olarak koşullara alışmasıdır (yükseğe çıkınca). İlki kalıtsal ve kalıcı, ikincisi bireysel ve geçicidir.

Bir türün ya da grubun uzun evrimsel geçmişini, ataları ve akrabalık ilişkilerini konu alır. İLE Tek bir bireyin, döllenmeden erişkinliğe kadarki gelişim geçmişini konu alır. İlki türün tarihi, ikincisi bireyin gelişimidir.

Kladistik ortak ata İLE fenetik genel benzerlik sınıflamasıdır

Beden üzerindeki hatlara ince iğneler batırarak, enerji akışını düzenlemeyi amaçlayan geleneksel yöntemdir. İLE İltihabı ve ağrı iletimini hedefleyen ilaç ve girişimlerle çalışan bilimsel ağrı tedavisidir. İlki geleneksel enerji anlayışına, ikincisi kanıta dayalı tıbba dayanır.

Bir grubun ortak atasında bulunmayan, sonradan ortaya çıkmış türemiş karakterdir; akrabalığı belirlemede değerlidir. İLE Ortak atadan miras kalan, eski ve paylaşılan ilkel karakterdir. İlki yeni ve türemiş, ikincisi eski ve atasaldır.

Belirli bir iklim ve canlı örtüsüyle tanımlanan büyük coğrafi ekosistem tipidir (çöl, orman). İLE Yeryüzündeki yaşamın bulunduğu tüm katmanların oluşturduğu en geniş yaşam kuşağıdır. İlki bölgesel bir tip, ikincisi tüm yaşam alanının bütünüdür.