Biyoloji
Canlıları ve yaşam süreçlerini inceleyen temel bilim dalı
Biyoloji Farkları
On altı yaşından önce başlayan biçimdir; belirtileri erişkinden biraz farklı olabilir. İLE Yirmi ile kırk yaş arasında başlayan, en sık görülen biçimdir. İkisi aynı hastalığın başlangıç yaşına göre ayrılan biçimleridir.
Damar iltihabına bağlı, akciğer atardamarında oluşan iltihabi balonlaşmadır; kanama riski yüksektir. İLE Damar duvarındaki yağlanma ve sertleşmeye bağlı balonlaşmadır. İlki iltihabi, ikincisi dejeneratif kaynaklıdır.
İnorganik maddelerden kimyasal enerji sağlayan bakteridir. İLE Işık enerjisiyle kendi besinini üreten bakteridir. İlki kimyasal, ikincisi ışık enerjisi kullanır.
Çatalhöyük'te evlerin iç duvarlarına yapılmış, yerleşik yaşamın içindeki en eski resim örnekleridir. İLE Buzul çağı avcılarının mağara duvarlarına yaptığı, yerleşim öncesi resimlerdir. İkisi de tarih öncesi resimdir; biri yerleşim içi, öteki mağara ortamındadır.
Tarımın, artan nüfus baskısı yüzünden zorunlu olarak benimsendiğini öne süren görüştür. İLE Tarımın, elverişli koşullar ve bolluk sayesinde çekici olduğu için benimsendiğini öne süren görüştür. İlki zorunluluğu, ikincisi fırsatı neden sayar.
Bir buluşun ya da geleneğin, bir topluluktan ötekine yayılarak aktarılmasıdır. İLE Aynı buluşun, birbirinden bağımsız topluluklarda ayrı ayrı ortaya çıkmasıdır. İlki yayılmayı, ikincisi bağımsız icadı açıklama biçimidir.
Damar iltihabına bağlı, toplardamarda iltihabi pıhtılaşmadır; iltihap önce gelir. İLE Kanın aşırı pıhtılaşma eğiliminden doğan derin toplardamar pıhtısıdır; iltihap birincil değildir. İlki iltihap kaynaklı, ikincisi pıhtılaşma bozukluğu kaynaklıdır.
Beyin sapı ve beyni tutan, baş ağrısı ve nörolojik belirtilerle seyreden tutulumdur. İLE Beyin ve omurilikte, miyelin kılıfın bağışıklıkça hasarıyla seyreden ayrı bir hastalıktır. İkisi de sinir sistemini tutar; nedenleri ve tutulum biçimleri farklıdır, ayırt edilmeleri önemlidir.
Kişisel saygınlığa dayalı, kurumsallaşmamış önderlik biçimidir. İLE Yasalar, kurumlar ve sürekli yönetim aygıtı olan örgütlü otoritedir. İlki kişiye bağlı, ikincisi kurumsaldır.
Havadaki azot gazını amonyağa dönüştürmedir. İLE Amonyağı nitrata yükseltgeme sürecidir. İlki azotu bağlar, ikincisi onu nitrata çevirir; ikisi azot döngüsünün ardışık adımlarıdır.
Buluntuları dönem ve kültürlere göre betimleyip sıralayan, geleneksel arkeoloji yaklaşımıdır. İLE Toplumsal süreçleri ve değişimin nedenlerini, bilimsel yöntemle açıklamaya çalışan yaklaşımdır. İlki betimler ve sıralar, ikincisi nedeni açıklamaya çalışır.
Geçmiş insanların düşünce, inanç ve simge dünyasını anlamaya çalışan arkeoloji dalıdır. İLE İnsan davranışı ile buluntular arasındaki ilişkiyi, nesnelerin nasıl oluştuğunu inceleyen dalıdır. İlki zihni, ikincisi gözlenen davranışı ele alır.
Elle tutulur eserler, aletler ve yapılardan oluşan kültür ögesidir. İLE İnanç, değer, gelenek gibi elle tutulmayan kültür ögesidir. İlki fiziksel, ikincisi düşünsel kültürdür.
Çanak çömleğin henüz yapılmadığı, ilk yerleşik tarım köylerinin kurulduğu erken Neolitik evredir. İLE Yine çömleksiz ama tarımın ve yapıların geliştiği bir sonraki Neolitik evredir. İkisi de çömlek öncesi Neolitik'tir; ikincisi daha geç ve gelişkindir.
Ölü bakteriler ve onların ürettiği yararlı bileşiklerdir; canlı olmadıklarından daha güvenli ve daha kararlıdırlar. İLE Canlı yararlı bakterilerdir; etki için bağırsakta yaşamaları gerekir. İlki cansız ürün ve metabolitler, ikincisi canlı bakterilerdir.
Bağışıklıktaki belirli bir iltihap habercisini hedefleyen, biyolojik ilaçla tedavidir; seçici ve güçlüdür. İLE İltihabı genel olarak baskılayan klasik ilaçlarla tedavidir. İlki hedefe yönelik ve yeni, ikincisi genel ve klasiktir.
Erkeklerde daha ağır seyreden, göz ve damar tutulumunun daha sık görüldüğü biçimdir. İLE Kadınlarda daha hafif seyreden biçimdir. İkisi aynı hastalıktır; cinsiyete göre şiddeti değişir.
Arkeolojiyi doğa bilimleri gibi, yasalar ve nesnel yöntemlerle yürütmeyi savunan yaklaşımdır. İLE Geçmişin nesnel biçimde bilinemeyeceğini, yorumun ve öznenin kaçınılmaz olduğunu vurgulayan yaklaşımdır. İlki nesnel yasa arar, ikincisi yorumu öne çıkarır.
Bitkisel kaynaklı, sindirilemeyen ve bağırsak bakterilerini besleyen lif türüdür; prebiyotik etki gösterir. İLE Vücudun sindiremediği, kalın bağırsağa ulaşıp orada mayalanan karbonhidratların genel adıdır. İlki bunun bitkisel ve tanımlı bir alt kümesi, ikincisi tüm sindirilemeyen karbonhidratlardır.
HLA-B51 pozitif Behçet daha şiddetli seyir İLE HLA-B51 negatif Behçet daha hafif seyirlidir. HLA-B51 genetik yatkınlık göstergesi İLE hastalık gelişimi için yeterli değildir. HLA-B51 pozitifliği Orta Doğu ve Asya populasyonlarında yüksek.
