Kimya

Metal kompleks şekilleri.

Geometrik izomeri türleri.

İki artı yüklü geçiş metali komplekslerinin kararlılığının, atom numarasıyla belirli bir sırada arttığını (bakırda doruğa çıktığını) söyleyen deneysel dizidir. İLE Çok dişli bir ligandın, metale bağlandığında yaptığı açıdır; metalin geometrisine ne kadar uyduğunu belirler. İlki bir kararlılık dizisi, ikincisi ligandın geometrik uyumudur.

Aynı molekül üzerinde hem artı hem eksi yük taşıyan, net yükü sıfır olan komplekstir; suda çözünür ama iyon gibi göç etmez. İLE Karşı iyonlarla dengelenmiş, net yüklü komplekstir. İlkinde yükler molekülün içinde, ikincisinde ayrı iyonlarda taşınır.

Büyük halkalı moleküllerin kimyasını inceleyen, konuk bağlama ve tanımayı kapsayan alandır. İLE Bu alanın, oksijenli halkalı eterlere odaklanan ve özellikle metal katyonlarını bağlayan alt dalıdır. İkincisi, ilkinin bilinen ve en çok çalışılan özel hâlidir.

Merkez metalin, dış kabuğun bir altındaki (n-1)d orbitallerini kullanarak kurduğu komplekstir; ligand alanı güçlüyse elektronlar eşleşir, düşük spinli ve genellikle daha kararlı olur. İLE Merkez metalin, dıştaki nd orbitallerini kullandığı komplekstir; ligand alanı zayıftır, yüksek spinli ve daha kolay ayrışır. İlki içteki, ikincisi dıştaki d orbitallerini kullanır.

Bir ligandın, karşısındaki (trans) ligandın yerinden ayrılmasını hızlandırmasıdır; kinetik bir etkidir ve sentezde hangi ürünün oluşacağını belirler. İLE Aynı ligandın, karşısındaki bağın uzunluğunu ve gücünü değiştirmesidir; termodinamik ve yapısal bir etkidir. İlki hızı, ikincisi bağın kendisini etkiler.

Ligandın, metale elektron çifti vererek sigma bağı kurmasıdır; amonyak ve su böyle davranır. İLE Ligandın, metalden boş antibağ orbitallerine elektron geri alarak pi bağı kurmasıdır; karbonmonoksit ve siyanür böyle davranır. İkincisi, geri bağlanma yoluyla metali kararlı kılar ve düşük yükseltgenme basamaklarını olanaklı yapar.

Çok dişli ligand sınıfları.

Koordinasyon bileşiklerinin reaksiyon türleri.

İki farklı atomu üzerinden bağlanabilen, ama her seferinde yalnızca biriyle bağlanan liganddır (tiyosiyanat: kükürtten ya da azottan). İLE Aynı anda iki farklı metale bağlanıp onları birbirine bağlayan liganddır. İlki seçim yapar, ikincisi köprü kurar.

Aynı ligandın, iki farklı atomu üzerinden bağlanmasından doğan izomerliktir (nitro ile nitrito). İLE Bir iyonun koordinasyon küresinde mi yoksa dışında karşı iyon olarak mı bulunduğuna göre doğan izomerliktir. İlkinde bağlanma atomu, ikincisinde iyonun yeri değişir.

Bir sekizyüzlü kompleksin, karşılıklı iki yüzünün zıt yönde döndürülmesiyle üçgen prizmaya geçip optik izomerini vermesidir; bağ koparmadan yürür. İLE Aynı iç dönüşümün, tek bir şelat halkasının döndürülmesiyle gerçekleşen alternatif yoludur. İkisi de bağ koparmadan optik çevirme yapar; farkları hangi eksenin döndüğüdür.

Metal ile karbon arasında çift bağ bulunan komplekstir; olefin metatezinin etkin türüdür. İLE Metal ile karbon arasında üçlü bağ bulunan komplekstir; alkin metatezini yürütür. İkisi de metal-karbon çoklu bağı taşır; farkları bağ derecesidir.

Geçiş metali komplekslerinde spin durumları.

Katalizin, elektrot yüzeyinde ve elektrik potansiyeliyle sürüldüğü türüdür; itici gücü gerilimle ayarlanabilir. İLE Katalizörün, tepkenlerden ayrı bir fazda bulunduğu katalizdir. İlki, ikincisinin elektrik alanı altında yürüyen özel hâlidir.

Bir iyonun, dış manyetik alan yokken bile spin düzeylerinin, kristal alanı yüzünden yarılmasıdır; elektron spin rezonansında gözlenir. İLE Elektronun spin açısal momentumu ile yörünge açısal momentumunun birbirine bağlanmasıdır. İkincisi, ilkinin altında yatan temel etkileşimdir.

Bir C-H bağının, elektronlarını doğrudan metale vererek üç merkezli iki elektronlu bir etkileşim kurmasıdır; C-H bağı zayıflar ve etkinleşmeye hazırlanır. İLE Hidrojenin, elektronegatif bir atoma bağlıyken başka bir elektronegatif atomla kurduğu çekimdir. İlkinde metal elektron alır, ikincisinde iki elektronegatif atom hidrojeni paylaşır.

Kompleks bileşik kuramlarınin gelişimi.

Komşu spinlerin zıt yönde ve eşit büyüklükte hizalanıp birbirini tümüyle götürdüğü düzendir; net mıknatıslanma sıfırdır. İLE Komşu spinlerin zıt yönde ama farklı büyüklükte olduğu düzendir; tam götüremediklerinden net bir mıknatıslanma kalır (magnetit). İkincisi, ilkinin dengesiz hâlidir.