Kimya
Maddelerin yapısı, özellikleri ve dönüşümlerini inceleyen temel bilim dalı
Kimya Farkları
Elektronik olarak dejenere bir durumun, molekülün kendiliğinden çarpılıp simetrisini düşürerek bu dejenerliği kaldırmasıdır; bakırın altılı komplekslerinde tipik uzamaya yol açar. İLE Ligandların elektrostatik etkisiyle d orbitallerinin yarılmasını betimleyen modeldir. İkincisi yarılmayı verir; ilki, bu yarılmadan doğan dejenerliğin nasıl kırıldığını açıklar.
Bir uyarana (ışık, pH, sıcaklık) ölçülebilir bir özellik değişimiyle yanıt veren malzemedir. İLE Uyarandan etkilenmeyen, özellikleri sabit kalan olağan malzemedir.
Elektron-elektron itmesini de içeren, tüm d-elektron sayıları için geçerli, enerji düzeylerini alan gücüne karşı veren diyagramdır. İLE Aynı bilgiyi, daha basit ama yalnızca zayıf alanlı ve belirli d sayıları için veren diyagramdır. İlki genel ve kapsamlı, ikincisi kısıtlı ve basittir.
Metal alaşımlarında özel kristal yapılar.
Birbirine karışmayan iki faz arasında, reaktifi bir fazdan ötekine taşıyan aracının kullanıldığı katalizdir; iki fazın buluşmasını sağlar. İLE Katalizörün, tepkenlerle aynı ve tek bir fazda bulunduğu katalizdir. İlkinde iki faz, ikincisinde tek faz vardır.
Yapısı, ölçüm süresinden hızlı biçimde sürekli yer değiştiren moleküldür; nükleer manyetik rezonansta tek bir ortalama sinyal görünür. İLE Yapısı sabit kalan, ligandları yer değiştirmeyen moleküldür; her konum ayrı sinyal verir. Sıcaklık düşürülerek ilki ikinciye çevrilebilir.
Işığı soğurup uyarılan ve enerjisini başka bir moleküle aktaran aracıdır; kendisi tepkimeye girmez, yalnızca enerji taşır. İLE Işığı soğurup, kendisi doğrudan bir kimyasal dönüşümü katalizleyen maddedir; tepkimede yer alır ama tükenmez. İlki enerji taşır, ikincisi tepkimeyi yürütür.
Fenton tepkimesi için gereken hidrojen peroksitin ya da demirin, elektrotta yerinde üretildiği yöntemdir; kimyasal ekleme gerektirmez. İLE Aynı tepkimenin, ışıkla hızlandırıldığı yöntemdir; demir döngüsü ışıkla yenilenir. İlki elektrik, ikincisi ışık kullanır.
Atomlar arası bağ türleri.
Yeni ligandın önce bağlanıp, geçici olarak koordinasyon sayısını artırdığı, sonra eskisinin ayrıldığı mekanizmadır; ara ürünün koordinasyon sayısı daha yüksektir. İLE Eski ligandın önce ayrılıp, koordinasyon sayısı düşen bir ara ürün oluştuğu, sonra yeninin bağlandığı mekanizmadır. İlkinde önce bağlanma, ikincisinde önce kopma olur.
Geçiş metalleri arası çoklu bağlar.
Altı ligandın, bir sekizyüzlünün köşelerinde dizildiği en yaygın geometridir; yarılma büyüktür, hem düşük hem yüksek spin olabilir. İLE Dört ligandın, bir dörtyüzlünün köşelerinde dizildiği geometridir; yarılma sekizyüzlüdekinin tersi ve çok daha küçüktür, bu yüzden hemen her zaman yüksek spinlidir.
Beş koordinasyonlu bir yapının, eksenel ile ekvatoral ligandların çift çift yer değiştirmesiyle kendi içinde dönüşmesidir; en yaygın akışkanlık mekanizmasıdır. İLE Aynı yer değiştirmenin, ligandların turnike gibi dönerek gerçekleştiği alternatif mekanizmadır. İkisi de beş koordinasyonlu molekülleri akışkan kılar; farkları hareketin geometrisidir.
Ligandları, yarattıkları alan yarılmasının gücüne göre sıralayan dizidir; rengi ve spin durumunu belirler. İLE Ligandları, metal orbitallerini ne kadar genişlettiğine, yani bağın kovalentliğine göre sıralayan dizidir. İlki alan gücünü, ikincisi kovalentliği ölçer; iki dizi aynı sıralamayı vermez.
Bir iyondaki elektronlar arası itmeyi niceleyen parametrelerdir; serbest iyonun enerji düzeylerini belirler. İLE Ligand alanının d orbitallerini ne kadar yardığını veren parametredir. İlki elektronlar arası itmeyi, ikincisi ligand alanının gücünü ölçer; ikisi birlikte kompleksin tayfını belirler.
Azid ile alkinin hızla, yüksek verimle ve yan ürünsüz birleşmesi gibi, kusursuz seçicilikte tepkimeler bütünüdür; suda çalışır ve saflaştırma gerektirmez. İLE Çok basamaklı, her adımında ayırma gereken geleneksel yaklaşımdır. İlki hız ve verimde üstündür ama sınırlı sayıda tepkime sunar.
Üç şelat halkasının, sağ el sarmalı biçiminde döndüğü optik izomerdir. İLE Aynı sarmalın sol el yönünde döndüğü optik izomerdir. İkisi birbirinin ayna görüntüsüdür ve polarize ışığı zıt yönlere çevirir.
İki manyetik iyonun, aradaki bir ligand (genellikle oksijen) üzerinden dolaylı olarak etkileşmesidir; oksitlerde manyetik düzenin ana mekanizmasıdır. İLE İki manyetik iyonun, orbitalleri doğrudan örtüşerek etkileşmesidir; ancak çok yakın komşularda olur. İlki dolaylı ve uzun erimli, ikincisi doğrudan ve kısa erimlidir.
Enerjinin, elektrot maddesinde gerçek bir redoks tepkimesiyle depolanmasıdır; kapasitesi yüksektir ama şarj yavaştır ve ömrü sınırlıdır. İLE Enerjinin, yalnızca elektrot yüzeyinde iyon biriktirilerek, tepkime olmadan depolanmasıdır; çok hızlı şarj olur ve milyonlarca çevrim dayanır ama kapasitesi düşüktür.
Ortamın elektrik iletkenliğindeki değişimi ölçen algılayıcıdır; basittir ama seçiciliği düşüktür. İLE İki elektrot arasındaki potansiyel farkını ölçen algılayıcıdır; belirli bir iyona seçicidir, pH ölçer buna örnektir.
