Kimya

Boran kafeslerinin biçimini, iskeleti tutan elektron çifti sayısına göre öngören kurallardır; kafesin kapalı mı açık mı olacağını söyler. İLE Farklı görünen parçaların (bir metal parçası ile bir organik parçanın), aynı sayıda ve simetride sınır orbitali taşıyorsa benzer davranacağını söyleyen benzetimdir. İlki kafes yapısını sayar, ikincisi ayrı dünyalar arasında köprü kurar.

İyonik sıvının hem çözücü hem katalizör olarak kullanıldığı katalizdir; uçmaz ve geri kazanılır. İLE Uçucu organik çözücüde yürütülen olağan katalizdir; ucuzdur ama uçarak havayı kirletir.

Merkez metale yalnızca tek bir noktadan bağlanan liganddır (amonyak, su). İLE Metale iki ya da daha çok noktadan bağlanan liganddır; halka kurduğundan şelat etkisiyle çok daha kararlıdır.

Merkezden dışa doğru dallanan, ağaç benzeri üç boyutlu mimariye sahip polimerdir; çok sayıda uç grup taşır, viskozitesi düşüktür. İLE Zincirin dallanmadan tek bir doğru boyunca uzandığı polimerdir; dolaşabilir ve viskozitesi yüksektir.

Ligandları noktasal negatif yükler sayıp, d orbitallerinin elektrostatik itmeyle yarıldığını söyleyen modeldir; rengi ve manyetizmayı açıklar ama kovalentliği yok sayar. İLE Aynı yarılmayı, metal ile ligand arasındaki kovalent örtüşmeyi ve moleküler orbitalleri de hesaba katarak açıklayan gelişmiş modeldir. İkincisi ilkini kapsar ve düzeltir.

Ligand atomlarının kapalı bir halka üzerinde dizildiği yapıdır (taç eter, porfirin); metali halka içine aldığından çok kararlı bağlanır. İLE Aynı verici atomların açık bir zincirde dizildiği yapıdır; daha esnektir ama daha az kararlı bağlanır. Halkanın kapalı olması, kararlılığı belirgin biçimde artırır (makrosiklik etki).

Bir uyaranla, önceden belirlenmiş özgün biçimine geri dönebilen malzemedir. İLE Biçimi sabit kalan, değiştirilse geri dönmeyen olağan malzemedir.

Metal orbitallerinin, kompleks kurulunca genişleyip elektron itmesinin azalması olayıdır; bağın kovalentliğinin ölçüsüdür. İLE Ligandın, d orbitallerini ne kadar yardığının ölçüsüdür. İlki kovalentliği, ikincisi alan gücünü yansıtır ve ligandları farklı sıralarlar.

Üç özdeş ligandın, bir sekizyüzlünün tek bir yüzünün üç köşesinde toplandığı izomeridir. İLE Üç özdeş ligandın, bir meridyen çizgisi boyunca dizildiği izomeridir. İlkinde ligandlar bir yüze, ikincisinde bir çizgiye toplanır.

A iyonlarının dörtyüzlü, B iyonlarının sekizyüzlü boşlukları doldurduğu AB₂O₄ yapısıdır. İLE B iyonlarının yarısının dörtyüzlü boşluğa geçtiği, A iyonlarının sekizyüzlüye yerleştiği düzenlemedir; manyetik davranışı kökten değiştirir, magnetit böyledir. İkincisi, ilkinin katyonları yer değiştirmiş biçimidir.

Küçük, yükü yüksek ve zor polarize olan asittir; sert bazlarla (oksijen, flor verici) kararlı bağ kurar. İLE Büyük, yükü düşük ve kolay polarize olan asittir; yumuşak bazlarla (kükürt, fosfor verici) kararlı bağ kurar. Sert sertle, yumuşak yumuşakla eşleşir.

Bir aldehit ya da ketonun bir aminle su vererek birleşmesinden oluşan imin liganddır; azot üzerinden metale bağlanır, sentezi kolaydır. İLE Klasik amonyak ve su gibi basit ligandlarla kurulan koordinasyon bileşiğidir. İlki tasarlanabilir ve ayarlanabilir, ikincisi klasik ve basittir.

İndirgemenin, elektrottan doğrudan elektron verilerek yapılmasıdır; indirgen madde eklemeye gerek yoktur ve gücü ayarlanabilir. İLE İndirgemenin, bir kimyasal indirgen madde eklenerek yapılmasıdır; atık bırakır ve gücü sabittir.

Yüksek spin zayıf alan maksimum eşleşmemiş İLE düşük spin güçlü alan.

Bir metal iyonunun, çevresine benzer türden (hep sert ya da hep yumuşak) ligand toplama eğilimidir; ligandlar birbirini pekiştirir. İLE Tersine, metalin sert ve yumuşak ligandları karışık biçimde bağlama eğilimidir; nadirdir. İlkinde benzerler bir araya toplanır, ikincisinde karışım yeğlenir.

Çok sayıda bileşiği, robotlarla ve otomatik düzeneklerle kısa sürede tarama yöntemidir; günde binlerce bileşik denenir. İLE Bileşiklerin elle, tek tek denendiği geleneksel yöntemdir. İlki hacim, ikincisi özen sunar.

Aynı iki ligandın, merkez metalin aynı yanında, doksan derecelik açıyla yan yana durduğu geometrik izomeridir. İLE Aynı ligandların, yüz seksen derecelik açıyla birbirinin tam karşısında durduğu izomeridir. İlki dipol momenti taşır, ikincisi genellikle taşımaz.

Elektronun, iki kompleks arasında ligand kürelerine dokunmadan, uzaktan tünelleyerek aktarıldığı mekanizmadır; ligandlar yerinde kalır. İLE Elektronun, iki metali birbirine bağlayan ortak bir köprü ligand üzerinden aktarıldığı mekanizmadır; geçici bir bağ kurulur. İlki temassız, ikincisi köprülüdür.

Biyolojik tanıma olayını elektrik sinyaline çeviren algılayıcıdır; ucuz, taşınabilir ve hızlıdır (kan şekeri ölçer). İLE Aynı olayı ışık sinyaline çeviren algılayıcıdır; çok duyarlıdır ama düzeneği pahalı ve büyüktür.

Elektronun, metal ile ligand arasında yer değiştirerek molekülün iki farklı elektronik yapı arasında dengeye girmesidir; hem metalin hem ligandın yükseltgenme basamağı değişir. İLE Aynı olayın, molekülü iki farklı redoks izomeri arasında salınıyormuş gibi betimleyen adıdır. İkisi de aynı olayı anlatır; ilki tautomerlik, ikincisi izomerlik dilini kullanır.