Kimya

Merkezden dışa kusursuz simetriyle, kuşak kuşak dallanan ve tek dağılımlı olan polimerdir; sentezi çok basamaklı ve pahalıdır. İLE Aynı dallı mimarinin, tek adımda ve kusursuz olmayan biçimde elde edilen, dağınık yapılı hâlidir; ucuzdur ama düzensizdir. İkincisi, ilkinin pratik ve kusurlu karşılığıdır.

Bir yüzey etkin maddenin, su seven ve yağ seven kısımlarının dengesini bir sayıyla veren ölçüttür; hangi tür emülsiyonu kuracağını öngörür. İLE Molekülün geometrisini, kuyruk hacmi ile baş alanının oranı olarak veren ölçüttür; hangi yapıyı (misel, çift katman) kuracağını öngörür. İlki kimyasal denge, ikincisi geometri üzerinden öngörür.

Doğal yağ ya da yağ asitlerinin bazla tepkimesinden (sabunlaşma) elde edilir; sert suda kalsiyum ve magnezyumla çökelek verip etkisini yitirir, biyolojik olarak kolay bozunur. İLE Petrol kökenli, yapay olarak sentezlenen temizleyicidir; sert suda çökelmez, bu yüzden her suda etkilidir ama doğada daha zor bozunur. İkisi de bir ucu suyu, öteki ucu yağı seven moleküllerdir.

Bir yolun son ürününün, yolun başındaki enzimi baskılayarak kendi üretimini durdurmasıdır; aşırı üretimi önleyen fren düzeneğidir. İLE Yolun başındaki bir maddenin, ilerideki bir enzimi önceden etkinleştirmesidir; gelen yükü karşılamaya hazırlar. İlki geri bildirimle frenler, ikincisi ileri bildirimle hazırlar.

Polimerde, çatlaktan önce oluşan, incecik liflerle köprülenmiş mikro boşluk bölgesidir; enerji soğurur ve malzemeyi beyazlatır. İLE Malzemenin, hacmi değişmeden kayarak kalıcı biçim değiştirmesidir; daha sünek bir tepkidir. İlki boşluk açarak, ikincisi kayarak enerji soğurur.

Düz bir metal film yüzeyi boyunca ilerleyen yüzey plazmon dalgasıdır; yüzeye bağlanmayı çok duyarlı biçimde algılar. İLE Bir metal nanotanecikte hapsolmuş, yerel plazmon salınımıdır; taneciğin rengini belirler ve çevresinde çok güçlü alan yoğunlaşması yaratır. İlki yayılır, ikincisi yerel kalır.

Atık suyun, ızgara ve çöktürmeyle katı maddelerinden arındırıldığı ilk aşamadır; fiziksel bir işlemdir, çözünmüş kirliliği gidermez. İLE Çözünmüş organik kirliliğin, mikroorganizmalarla parçalandığı aşamadır; biyolojik bir işlemdir ve kirliliğin büyük bölümünü burada giderir.

Bir ürünün ya da etkinliğin, yaşam döngüsü boyunca saldığı sera gazının karbondioksit eşdeğeri toplamıdır. İLE Aynı ürünün ya da etkinliğin tükettiği tatlı su toplamıdır. İkisi de çevresel yükün ölçütüdür; biri iklim, öteki su kaynakları üzerindeki baskıyı ölçer.

Yapı taşlarını, önceden belirlenmiş bir ağ topolojisine göre bilinçle bir araya getirip gözenekli çerçeve kurma yaklaşımıdır. İLE Yapıların bağlantı ve düğümlenme örüntülerini, geometriden bağımsız olarak inceleyen alandır. İlki bu bilgiyi kullanıp malzeme tasarlar, ikincisi örüntüleri sınıflar.

Bir moleküle, ATP'den fosfat grubu ekleyen enzimdir; genellikle hedefini etkinleştirir ya da kapatır, hücre içi sinyalin anahtarıdır. İLE Aynı fosfat grubunu geri koparan enzimdir. İkisi birlikte, tersinir bir açma-kapama düğmesi kurar.

Atom nötr, iyon yüklü, izotop ise farklı nötron sayılı aynı elementtir.

Zincirler arasına girip onların birbiri üzerinde kaymasını kolaylaştıran, camsı geçiş sıcaklığını düşürüp polimeri yumuşatan katkıdır. İLE Hacmi ve dayanımı artırmak, maliyeti düşürmek için eklenen inert katı katkıdır; genellikle sertleştirir. İlki yumuşatır, ikincisi doldurur ve sertleştirir.

Yirmi ile iki yüz nanometre damlacıklı, ancak enerji verilerek oluşturulan ve yalnızca kinetik olarak kararlı olan emülsiyondur; zamanla ayrışır. İLE On nanometre çevresinde damlacıklı, kendiliğinden oluşan ve termodinamikçe kararlı emülsiyondur; süresiz durur ama çok yüzey etkin madde gerektirir.

Katalizörün, bir destek üzerine tek tek yalıtılmış atomlar hâlinde dağıtıldığı katalizdir; her atom etkindir, bu yüzden metal kullanımı en verimlidir. İLE Katalizörün, birkaç ile birkaç yüz atomdan oluşan kümeler hâlinde olduğu katalizdir; atomlar arası işbirliği gerektiren tepkimelerde üstündür.

Amino asitlerin zincirdeki sırasıdır; tüm üst yapıları belirleyen temel bilgidir. İLE Zincirin, hidrojen bağlarıyla oluşturduğu yerel düzenli yapılardır (alfa sarmalı, beta yaprağı).

Farklı monomerlerin, uzun ve ayrı öbekler hâlinde dizildiği kopolimerdir; öbekler ayrışıp düzenli nano desenler kurabilir. İLE Farklı monomerlerin, zincir boyunca gelişigüzel dağıldığı kopolimerdir; özellikleri, ikisinin ortalamasına yakındır. İlkinde düzenli bölgeler, ikincisinde karışım vardır.

Bir sudaki organik kirliliği, mikroorganizmaların onu parçalarken tükettiği oksijen miktarıyla ölçer; yalnızca biyolojik olarak bozunabilen kirliliği yakalar ve günler sürer. İLE Aynı kirliliği, güçlü bir kimyasal yükseltgenle tümüyle yakarak ölçer; bozunmayan kirliliği de sayar, saatler içinde sonuç verir ve her zaman ilkinden büyüktür.

Fizisorpsiyon vdW zayıf 80.

Atomları bir arada tutan dört temel bağ türü.

Kiral moleküllerin, sağ ve sol dairesel polarize ışığı farklı soğurmasını ölçen yöntemdir; mutlak yapılandırmayı ve protein katlanmasını verir. İLE Çekirdek spinlerinin manyetik rezonansını ölçen yöntemdir; iskeleti verir ama kiralliği doğrudan söylemez. İlki kiralliği, ikincisi bağlanma düzenini verir.