Kimya

Yeni sentezlenen proteinlerin doğru katlanmasına yardım eden, yanlış katlanmayı önleyen proteindir; enerji harcayarak katlanma şansı verir. İLE Yanlış katlanmış ya da işi bitmiş proteinleri parçalayan protein öğütücüsüdür. İlki kurtarmaya çalışır, ikincisi kurtarılamayanı yok eder.

Bir örnekte ne olduğunu ve ne kadar olduğunu belirleyen daldır; ölçer. İLE Belirli bir maddeyi, kullanılabilir miktarda üretmeye ve saflaştırmaya odaklanan daldır; üretir. İlki bilgi, ikincisi madde çıkarır.

Anabolizma yapım enerji kullanır İLE katabolizma yıkım enerji üretir.

Etkin olmayan biçimde üretilen, ancak belirli bir kesimle etkinleşen enzim öncüsüdür; sindirim enzimleri böyle salgılanır ki üretildiği hücreyi sindirmesin. İLE Kesimi yapılmış, işini görmeye hazır enzimdir. İkincisi, ilkinin etkinleşmiş biçimidir.

Kimyasal reaksiyonlardaki ısı akışı yönleri.

Bir ara ürünün yüksek enerjili fosfat grubunu doğrudan ADP'ye aktarmasıyla ATP üretilmesidir; oksijen gerektirmez, az ATP verir. İLE Elektron taşıma zincirinin kurduğu proton eğiminden, ATP sentaz aracılığıyla ATP üretilmesidir; oksijen gerektirir ve ATP'nin ezici çoğunluğunu bu verir. İlki doğrudan, ikincisi eğim üzerinden dolaylı üretir.

Sonlandırma ve zincir aktarımı tepkimelerinin hemen hiç olmadığı polimerleşmedir; tüm zincirler aynı anda başlayıp birlikte büyür, dağılım çok dardır ve blok kopolimer kurulabilir. İLE Sonlandırmanın sürekli olduğu, zincirlerin farklı zamanlarda başlayıp bittiği geleneksel polimerleşmedir; dağılım geniştir.

Mitokondride, asetil grubunu tümüyle karbondioksite yükseltgeyip elektron taşıyıcıları üreten çevrimdir; enerji açığa çıkarır. İLE Kloroplastta, karbondioksiti şekere indirgeyen çevrimdir; enerji harcar. İkisi birbirinin tersidir: biri karbonu yakar, öteki bağlar.

Temel madde türleri.

Gergin bir halkalı monomerin, metatez katalizörüyle halkasının açılıp zincire eklenmesidir; halka gerilimi itici güçtür ve zincir uzunluğu iyi denetlenir. İLE Bir geçiş metali katalizörüyle, halojen ucunun geri dönüşümlü kopmasına dayanan denetimli radikal polimerleşmedir; çok çeşitli monomere uyar ama metal kalıntısı bırakır.

Ağırlıkça ortalamanın sayıca ortalamaya oranıdır; zincir uzunluklarının ne kadar dağınık olduğunu gösterir, bire yaklaştıkça polimer tekdüzeleşir. İLE Tüm zincirlerin tam olarak aynı uzunlukta olduğu, dağılımın bire eşit olduğu ideal durumdur; doğal proteinler böyledir. İkincisi, ilkinin ulaşılmak istenen sınır değeridir.

Karbon atomlarının kapalı bir küre kafes oluşturduğu, en bilineni C₆₀ olan yapıdır; elektron alıcıdır. İLE On nanometreden küçük, floresan veren amorf karbon taneciğidir; zararsızdır ve biyolojik görüntülemede kullanılır. İlki düzenli kafes, ikincisi düzensiz ve ışıyan tanecikdir.

Stratosferde bulunan, güneşin zararlı mor ötesi ışınlarını soğurup yeryüzünü koruyan katmandır; kloroflorokarbonlarla incelir. İLE Troposferde ısıyı (kızılötesi ışımayı) tutup gezegeni ısıtan gazlardır; iklim değişimine yol açar. İlkinin incelmesi ile ikincinin artması ayrı sorunlardır, çoğu kez karıştırılır.

Doğada çok yavaş parçalanan, besin zincirinde biriken ve uzun mesafe taşınan organik kirleticidir; ortadan kalkması on yıllar alır. İLE Mikroorganizmalarca kısa sürede su, karbondioksit ve zararsız maddelere parçalanabilen maddedir. İlki birikir, ikincisi yok olur.

Yoğunluğu yüksek, canlıda birikip zehir etkisi gösteren metaldir (cıva, kurşun, kadmiyum); en küçük miktarı bile zararlıdır. İLE Canlının işlevi için gereken, eksikliğinde hastalık yapan metaldir (demir, çinko, bakır); ancak aşırısı da zehirlidir. İlkinin yararlı bir düzeyi yoktur, ikincisinin dar bir güvenli aralığı vardır.

Bir damlanın katı yüzeyle yaptığı açıdır; doksan dereceden küçükse yüzey ıslanır, büyükse ıslanmaz. Gözlenebilir bir büyüklüktür. İLE Bir yüzey oluşturmak için birim alan başına harcanan enerjidir; doğrudan ölçülemez, temas açısından çıkarılır. İkincisi ilkinin nedenidir.

Çift bağın açılmasıyla monomerlerin, yan ürün vermeden art arda eklenmesidir; polimerin formülü monomerinkinin katıdır. İLE Monomerlerin, su gibi küçük bir molekül kopararak birleşmesidir; polimerin kütlesi, monomerlerin toplamından bu molekül kadar azdır.

Zincirlerin düzensiz ve rastgele dizildiği polimerdir; kristal bölge yoktur, bu yüzden saydamdır ve keskin bir erime noktası taşımaz. İLE Zincirlerin bölgesel olarak düzenli paketlendiği polimerdir; ışığı saçtığından donuktur, daha sert ve dayanıklıdır, belirli bir erime noktası vardır.

Kauçuk zincirlerinin kükürt köprüleriyle birbirine bağlanmasıdır; yapışkan ve zayıf kauçuğu esnek, dayanıklı bir malzemeye çevirir. İLE Bir polimerin, monomerlerine geri parçalanmasıdır; genellikle ısıyla olur ve geri dönüşümde kullanılır. İlki ağ kurar, ikincisi zinciri söker.

Elektronların üç boyutta hapsedildiği, boyutuna göre farklı renk yayan yarıiletken nanokristaldir; boyutu değiştirilerek rengi ayarlanır. İLE Nanometre boyutunda taneciğin genel adıdır; her malzemeden olabilir ve boyutla renk değiştirme özelliği taşımaz. İkincisi genel sınıf, ilki onun kuantum etkili özel türüdür.