Biyoloji

Mayaların şekeri alkole çevirmesidir. İLE Bakterilerin alkolü asetik aside (sirke) çevirmesidir. İlki şekerden alkol, ikincisi alkolden sirke üretir.

Bugün yaşayan toplulukları gözleyip, buluntuları yorumlamada benzetme kaynağı olarak kullanan yaklaşımdır. İLE Geçmişteki üretim ve kullanımları, bugün yeniden yaparak sınayan yaklaşımdır. İlki güncel toplumdan benzetme kurar, ikincisi deneyle yeniden üretir.

Bireysel bir aracının (şamanın), doğaüstü dünyayla kişisel bağ kurduğu, kurumsal yapısı olmayan inanç biçimidir. İLE Belirli kuralları, ruhban sınıfı ve kurumları olan, toplumsal düzeni de biçimleyen inanç sistemidir. İlki bireysel ve kurumsuz, ikincisi kurumsal ve düzenlidir.

Kalın peptidoglikan duvarı yüzünden boyayı tutup mora boyanan bakteridir. İLE İnce duvarlı, dış zarlı ve pembe boyanan bakteridir. İlki mor, ikincisi pembe görünür.

Bağırsak mikrobiyotasının, belirli bir bakteri cinsinin baskın olduğu bir denge tipidir; genellikle hayvansal ve yağlı beslenmeyle ilişkilidir. İLE Farklı bir bakteri cinsinin baskın olduğu, genellikle lif ağırlıklı beslenmeyle ilişkili başka bir denge tipidir. İkisi de mikrobiyota dengesinin tipleridir; baskın cins ve beslenme örüntüsüyle ayrılır.

Hem atardamarı hem toplardamarı, her boyutta tutabilen damar iltihabıdır. İLE Yalnızca büyük atardamarları tutan, damar duvarını kalınlaştıran iltihaptır. İlki her tür damarı, ikincisi yalnızca büyük atardamarları tutar.

Tekrarlayan ağız ülserine ek olarak belirli sayıda majör bulgu arayan uluslararası tanı ölçütleridir. İLE Aynı hastalık için yerel olarak geliştirilen tanı ölçütleridir. İkisi de tanı koymaya yarar; kapsamları ve ölçütleri biraz farklıdır.

Zorlu koşullara dayanıklı, uykuda bekleyen bakteri biçimidir. İLE Etkin, çoğalan ve beslenen bakteri biçimidir. İlki dayanıklı uyku hâli, ikincisi etkin çoğalma hâlidir.

Doğadaki nesnelere ve güçlere ruh ya da canlılık atfeden en eski inanç biçimidir. İLE Her biri belirli bir alanı yöneten birden çok tanrıya tapan, daha örgütlü inanç sistemidir. İlki her şeye ruh atfeder, ikincisi çok sayıda tanrı tanımlar.

Yararlı bakteri ile onu besleyen lifin birlikte verildiği, ikisinin ortak etkisinden yararlanan üründür. İLE Yalnızca yararlı canlı bakteri içeren üründür. İkincisi tek başına bakteri, ilki bakteri ile besinini birlikte sunar.

Yalnızca bakterilerdeki ortak bir gene bakıp hangi türlerin bulunduğunu belirleyen yöntemdir; ucuzdur ama sınırlı bilgi verir. İLE Örnekteki tüm DNA'yı gelişigüzel dizip hem türleri hem de işlevleri ortaya koyan yöntemdir; kapsamlıdır ama pahalı ve veri yoğunudur. İlki yalnızca kim var, ikincisi kim var ve ne yapıyor sorusunu yanıtlar.

On altı yaşından önce başlayan biçimdir; belirtileri erişkinden biraz farklı olabilir. İLE Yirmi ile kırk yaş arasında başlayan, en sık görülen biçimdir. İkisi aynı hastalığın başlangıç yaşına göre ayrılan biçimleridir.

Damar iltihabına bağlı, akciğer atardamarında oluşan iltihabi balonlaşmadır; kanama riski yüksektir. İLE Damar duvarındaki yağlanma ve sertleşmeye bağlı balonlaşmadır. İlki iltihabi, ikincisi dejeneratif kaynaklıdır.

İnorganik maddelerden kimyasal enerji sağlayan bakteridir. İLE Işık enerjisiyle kendi besinini üreten bakteridir. İlki kimyasal, ikincisi ışık enerjisi kullanır.

Çatalhöyük'te evlerin iç duvarlarına yapılmış, yerleşik yaşamın içindeki en eski resim örnekleridir. İLE Buzul çağı avcılarının mağara duvarlarına yaptığı, yerleşim öncesi resimlerdir. İkisi de tarih öncesi resimdir; biri yerleşim içi, öteki mağara ortamındadır.

Tarımın, artan nüfus baskısı yüzünden zorunlu olarak benimsendiğini öne süren görüştür. İLE Tarımın, elverişli koşullar ve bolluk sayesinde çekici olduğu için benimsendiğini öne süren görüştür. İlki zorunluluğu, ikincisi fırsatı neden sayar.

Bir buluşun ya da geleneğin, bir topluluktan ötekine yayılarak aktarılmasıdır. İLE Aynı buluşun, birbirinden bağımsız topluluklarda ayrı ayrı ortaya çıkmasıdır. İlki yayılmayı, ikincisi bağımsız icadı açıklama biçimidir.

Damar iltihabına bağlı, toplardamarda iltihabi pıhtılaşmadır; iltihap önce gelir. İLE Kanın aşırı pıhtılaşma eğiliminden doğan derin toplardamar pıhtısıdır; iltihap birincil değildir. İlki iltihap kaynaklı, ikincisi pıhtılaşma bozukluğu kaynaklıdır.

Beyin sapı ve beyni tutan, baş ağrısı ve nörolojik belirtilerle seyreden tutulumdur. İLE Beyin ve omurilikte, miyelin kılıfın bağışıklıkça hasarıyla seyreden ayrı bir hastalıktır. İkisi de sinir sistemini tutar; nedenleri ve tutulum biçimleri farklıdır, ayırt edilmeleri önemlidir.

Kişisel saygınlığa dayalı, kurumsallaşmamış önderlik biçimidir. İLE Yasalar, kurumlar ve sürekli yönetim aygıtı olan örgütlü otoritedir. İlki kişiye bağlı, ikincisi kurumsaldır.