Kimya
Maddelerin yapısı, özellikleri ve dönüşümlerini inceleyen temel bilim dalı
Kimya Farkları
Kromatografi ayırma İLE spektroskopi tanımlamadır
UV-Vis elektronik geçiş İLE IR titreşim geçişidir
Çekirdek spinlerinin manyetik alandaki rezonansını ölçer; molekülün iskeletini verir, eşleşmemiş elektron gerektirmez. İLE Eşleşmemiş elektronların spin rezonansını ölçer; yalnızca radikal ve bazı geçiş metali komplekslerinde uygulanabilir. İlki çekirdek, ikincisi elektron spinine dayanır.
Hareketli fazı sıvı olan yüksek basınçlı kromatografidir; uçucu olmayan, ısıya duyarlı ve büyük moleküllere uygundur (ilaç, protein). İLE Hareketli fazı gaz olan kromatografidir; yalnızca uçucu ve ısıya dayanıklı maddelere uygulanabilir, ayırma gücü çok yüksektir. İlki sıvı, ikincisi gaz taşıyıcı kullanır.
Molekülü iyonlaştırıp parçalarının kütle/yük oranını ölçer; molekül kütlesini ve yapısını verir. İLE Örnekteki bir elementin atomlarının belirli dalga boyunu soğurmasını ölçer; hangi elementten ne kadar bulunduğunu verir, molekül yapısı hakkında bir şey söylemez. İlki molekül, ikincisi element analizi yapar.
Ekzotermik ısı verir İLE endotermik ısı alır
Dengedeki bir sisteme dış etki uygulanınca (derişim, basınç, sıcaklık değişimi), sistemin bu etkiyi azaltacak yönde kayacağını söyleyen niteliksel ilkedir. İLE Dengedeki ürün ve giren derişimlerinin oranını veren, tepkimenin ne kadar ileri gittiğini nicel olarak belirten sabittir. İlki dengenin nereye kayacağını söyler, ikincisi dengenin nerede olduğunu sayısal verir.
Oksidasyon elektron verme İLE redüksiyon elektron almadır
Alkol -OH grubu içerir İLE eter R-O-R yapısındadır
Aynı moleküler formüle sahip ama atomların bağlanışı ya da uzaydaki dizilişi farklı olan, birbirinden ayrı bileşiklerdir; bağ koparmadan birbirine dönüşemezler. İLE Aynı bileşiğin, yalnızca tekli bağ çevresinde dönmeyle elde edilen farklı uzaysal görünümleridir; bağ koparmadan birbirine dönüşürler, ayrı bileşik değildirler. İlki gerçekten farklı maddeler, ikincisi aynı maddenin geçici duruşlarıdır.
SN1 iki basamaklı karbokasyon ara ürünlü, SN2 tek basamaklı eşzamanlıdır
İki basamakta yürüyen ayrılma tepkimesidir; önce karbokatyon oluşur, sonra proton kopar; hız yalnızca substrata bağlıdır, güçlü baz gerektirmez. İLE Tek basamakta yürüyen ayrılma tepkimesidir; baz protonu koparırken ayrılan grup aynı anda kopar, kopan hidrojen ile ayrılan grup zıt yönde (anti-periplanar) dizilmelidir; güçlü baz gerektirir.
Halkalı ve düzlemsel bir molekülün, 4n+2 sayıda delokalize π elektronu taşıyarak olağandışı kararlı olmasıdır (Hückel kuralı); benzen buna örnektir. İLE Aynı koşullardaki bir molekülün 4n sayıda π elektronu taşıyıp beklenenden çok daha kararsız olmasıdır. İlki delokalizasyondan kazanç sağlar, ikincisi tersine zarar görür.
Düşük sıcaklıkta, en hızlı oluşan (en düşük aktivasyon enerjili) ürünün baskın gelmesidir; ürün genellikle daha kararsızdır ama çabuk oluşur. İLE Yüksek sıcaklıkta, en kararlı (en düşük enerjili) ürünün baskın gelmesidir; tepkime tersinir hâle gelip sistem en kararlı ürüne yerleşir. İlkinde hız, ikincisinde kararlılık belirleyicidir.
Bir moleküldeki, elektronla dolu olan en yüksek enerjili moleküler orbitaldir; elektron vermeye en yatkın yerdir, molekülün nükleofil (verici) yüzünü belirler. İLE Elektronla dolu olmayan en düşük enerjili moleküler orbitaldir; elektron almaya en yatkın yerdir, elektrofil (alıcı) yüzünü belirler. İkisinin arasındaki enerji aralığı molekülün rengini ve tepkinliğini belirler.
İyonlaşma elektron koparma, elektron ilgisi elektron alma enerjisi
Bir atomun, bağ elektronlarını kendine çekme gücüdür; periyodik tabloda sağa ve yukarı gidildikçe artar, flor en yüksek değere sahiptir. İLE Bir atomun elektron verme, yani bağ elektronlarını bırakma eğilimidir; sola ve aşağı gidildikçe artar, metaller bu davranışı gösterir. İkisi zıt eğilimlerdir; aralarındaki fark büyükse bağ iyonik, küçükse kovalent olur.
İki orbitalin, bağ ekseni boyunca uç uca örtüşmesiyle kurulan bağdır; güçlüdür, eksen çevresinde dönmeye izin verir ve her bağın ilki bu türdendir. İLE Orbitallerin, bağ ekseninin üstünde ve altında yan yana örtüşmesiyle kurulan bağdır; daha zayıftır, dönmeyi engeller ve çift ya da üçlü bağların fazladan bağlarını oluşturur.
Bir s ve üç p orbitalinin karışmasıyla oluşan, dört eşdeğer orbitaldir; dörtyüzlü (109,5°) geometri verir, yalnızca tekli bağ taşır (metan). İLE Bir s ve iki p orbitalinin karışmasıyla oluşan üç orbitaldir; düzlemsel üçgen (120°) geometri verir ve karışıma girmeyen bir p orbitali π bağını kurar (eten). İlkinde tekli, ikincisinde çift bağ bulunur.
