Kimya

Organik sentezde çığır açan reaksiyonlar.

İki alkenin uçlarının, rutenyum katalizörüyle değiş tokuş edilmesidir; halka kurmakta ve halka açmakta kullanılır. İLE Monomerlerin uzun zincirler hâlinde art arda bağlanmasıdır. İkisi birleşince, metatezle yürüyen halka açılımlı polimerleşme elde edilir.

Bir karbonilin, hidrazin ve güçlü bazla metilene indirgenmesidir; bazik koşullarda çalışır, bu yüzden aside duyarlı moleküllerde yeğlenir. İLE Aynı indirgemenin, karbonili önce tiyoasetale çevirip sonra nikelle hidrojen giderek yapılmasıdır; nötr koşullarda yürür. Üçü de karbonili metilene indirger; farkları koşulların asidik, bazik ya da nötr oluşudur.

Hasar oluştuğunda, dış müdahale olmadan kendini onarabilen malzemedir; ömrü uzar. İLE Hasar aldığında onarılamayan, değiştirilmesi gereken olağan malzemedir.

Metal düğümlerin organik köprülerle bağlanmasıyla oluşan gözenekli kristaldir; gözenek boyutu ve kimyası tasarlanabilir ama ısıya ve neme daha az dayanıklıdır. İLE Alüminyum ve silisyum oksitlerden oluşan doğal ya da yapay gözenekli minerallerdir; gözenekleri küçük ve sabittir ama çok dayanıklıdır, rafineride katalizördür.

Yalnızca iyonlardan oluşan, oda sıcaklığında sıvı olan tuzdur; buhar basıncı hemen yoktur, tasarlanabilir ama pahalıdır. İLE İki katının belirli oranda karıştırılmasıyla erime noktası çok düşen, hidrojen bağıyla kurulan sıvıdır; ucuz, zararsız ve kolay hazırlanır. İkincisi, ilkinin ucuz ve yeşil bir seçeneğidir.

Sıcaklık belirli bir eşiği geçince, çözünürlüğü ya da biçimi ani olarak değişen polimerdir. İLE Ortamın pH'ı değişince aynı tepkiyi veren polimerdir. İkisi de uyarana yanıt verir; farkları uyaranın sıcaklık mı asitlik mi olduğudur.

Sırasıyla tekli, çiftli, üçlü bağlı doymuş/doymamış ve aromatik hidrokarbonlardır.

Bir aldehit ya da ketonun enolatının, başka bir karbonile katılıp beta-hidroksi karbonil vermesidir; su kaybederek doymamış karbonile dönebilir. İLE Bir esterin enolatının, başka bir estere saldırıp beta-keto ester vermesidir; ester alkoksit grubunu kaybeder. İlki aldehit/keton, ikincisi ester kimyasıdır; ikisi de karbon-karbon bağı kurar.

Bir oksimin asitle, azot göçüyle amide dönüşmesidir; naylon üretiminin anahtar adımıdır. İLE Bir karbonilin ya da karboksilik asidin, hidrazoik asitle azota göç yaparak amin ya da amide dönüşmesidir; azot gazı çıkar. İkisi de azot göçüyle yürür; farkları başlangıç maddesidir.

Atık, çözücü ve enerji kullanımını en aza indirmeyi, zararsız madde seçmeyi ilke edinen yaklaşımdır. İLE Verim ve maliyeti öne alan, çevresel yükü ikincil sayan geleneksel yaklaşımdır. İlki süreci baştan çevresel ölçütlerle tasarlar.

Bir boronik asit ile aril halojenürün paladyum katalizinde eşleşmesidir; boron reaktifi kararlı ve zararsızdır, bu yüzden en yaygın çapraz eşleşmedir. İLE Bir alkenin, aril halojenürle paladyum katalizinde doğrudan eşleşmesidir; organometalik reaktif gerektirmez. İlki iki hazır parçayı birleştirir, ikincisi doğrudan alkene bağlar.

Bir kuaterner amonyum tuzunun ısıyla ayrılıp alken vermesidir; hacimli olduğundan en az engelli, en az yer değiştirmiş alken baskın gelir. İLE Bir amin oksitin ısıyla, dış baz gerekmeden, iç bir halka üzerinden ayrılıp alken vermesidir; aynı yüzden (syn) yürür. İkisi de az yer değiştirmiş alkeni yeğler; farkları mekanizmalarıdır.

Karbon-oksijen bağı içeren temel işlevsel gruplar ve aralarındaki ilişkiler.

Mekanik gerilim uygulandığında elektrik gerilimi üreten (ve tersini yapan) polimerdir; sensör ve eyleyici olur. İLE Konjuge omurgası sayesinde elektriği ileten polimerdir; metal gibi iletir ama esnek ve hafiftir. İlki kuvveti elektriğe çevirir, ikincisi elektriği taşır.

Belirli bir iyonu seçici olarak bağlayıp zardan taşıyan küçük moleküldür. İLE Aynı işi gören, polimer ya da protein yapılı büyük taşıyıcıdır. İkisi de iyon taşır; farkları boyutları ve yapılarıdır.

Bir Diels-Alder ürününün, ısıtılınca yeniden dien ve dienofile parçalanmasıdır; ileri tepkimenin tersidir. İLE Bir dien ile dienofilin birleşip halka kurmasıdır. İkisi aynı dengenin iki yönüdür; sıcaklık hangi yönün baskın olacağını belirler.

Bir proteinin, sentezi kendi yüzeyinde yönlendirip ürünün yapısını belirlediği yöntemdir. İLE DNA'nın baz eşleşme kuralının, tepkiyecek grupları birbirine yaklaştırıp sentezi yönlendirdiği yöntemdir; programlanabilirliği çok yüksektir. İlki protein yüzeyi, ikincisi baz eşleşmesi ile yönlendirir.

Azid ile alkinin, bakır katalizinde hızla ve yüksek verimle halka kurmasıdır; suda çalışır, yan ürün vermez ve yalnızca birbirini bulur. İLE Çok basamaklı, her adımında ayırma ve saflaştırma gerektiren geleneksel yaklaşımdır. İlki hız, verim ve seçicilikte üstündür ama sınırlı sayıda tepkime sunar.

Bir aromatik halkanın, sıvı amonyakta çözünmüş lityumla kısmen indirgenip doymamış halka vermesidir; halkayı kısmen doyurur. İLE Bir karbonilin, çinko amalgamı ve asitle doğrudan metilene (CH₂) indirgenmesidir; asidik koşul gerektirir. İlki aromatik halkayı, ikincisi karbonili indirger.