Kimya

Bir uyaranla denetlenebilir, yönlü hareket üretebilen moleküler yapıdır; iş yapar. İLE Hareket üretmeyen, sabit yapılı sıradan moleküldür.

Tek bir enantiyomeri baskın olarak veren sentezdir; kiral bir katalizör ya da yardımcı gerektirir. İLE İki enantiyomeri eşit oranda veren, seçici olmayan sentezdir; ürünün ayrılması gerekir.

Çekirdek spinlerinin manyetik alandaki rezonansını ölçer; molekülün iskeletini verir ve her moleküle uygulanabilir. İLE Eşleşmemiş elektronların spin rezonansını ölçer; yalnızca radikallerde ve bazı geçiş metali komplekslerinde uygulanabilir.

Dört temel spektroskopik analiz yöntemi.

Belirli bir iyonun kalıp olarak kullanılıp, çıkarıldıktan sonra tam ona uyan boşluklar bırakan polimerdir. İLE Aynı ilkeyi bir molekül kalıbıyla uygulayan polimerdir; yapay bir antikor gibi seçici bağlanır. İlki iyon, ikincisi molekül tanır.

İyonları hızlandırıp, dedektöre varış sürelerinden kütle/yük oranını bulan çözümleyicidir; kütle aralığı hemen hemen sınırsızdır. İLE Salınan bir elektrik alanıyla yalnızca belirli bir kütle/yük oranındaki iyonu geçiren süzgeç türü çözümleyicidir; kararlı, ucuz ve nicel ölçüme uygundur.

Yüklü taneciklerin, ince bir kılcal boruda elektrik alanı altında farklı hızlarda göçmesiyle ayrılmasıdır; çok az örnek yeter ve otomasyona uygundur. İLE Aynı ayırmanın, jel bir ortamda yapılmasıdır; protein ve nükleik asitlerde standarttır ama elle yürütülür ve yavaştır.

Gravimetri kütle ölçümü İLE titrimetri hacim ölçümü.

İyonları ayırıp aynı düzenekte saptayan, tam bir analiz yöntemidir; anyon ve katyonları nicel olarak ölçer. İLE İstenmeyen iyonların, bir reçineye tutulup yerine başkalarının bırakılması işlemidir; ayırma değil, saflaştırma ve yumuşatma amacıyla kullanılır. İlki ölçer, ikincisi arındırır.

Örneğin üzerindeki buhar fazından örnek alma yöntemidir; uçucu bileşenleri, kirli matristen ayrı olarak inceler. İLE Kaplanmış ince bir lifin, örnekten ya da buharından maddeyi üzerine tutup doğrudan cihaza taşıdığı, çözücüsüz yöntemdir. İkincisi, ilkinin çözücüsüz ve daha duyarlı gelişimidir.

Ayırma için kullanılan kromatografik yöntemler.

Uyarılmış molekülün, spin değiştirmeden hemen ışık salıp temel hâle dönmesidir; ışık kesilince parıltı anında söner. İLE Molekülün önce spin değiştirip üçlü hâle geçmesi, oradan yavaşça ışık salmasıdır; ışık kesildikten sonra da parıldar.

Aranan maddeyi, gözenekli bir katı dolguda tutup sonra uygun çözücüyle geri alma yöntemidir; az çözücü harcar ve otomasyona uygundur. İLE Maddeyi, karışmayan iki sıvı arasındaki dağılımından yararlanarak ayırma yöntemidir; klasiktir ama çok çözücü harcar ve emülsiyon sorunu çıkarır.

Elektron demetini yüzeyde tarayıp geri saçılan elektronlardan yüzeyin üç boyutlu görüntüsünü verir; kalın örnekle çalışır. İLE Elektron demetini çok ince bir örnekten geçirip, iç yapının iki boyutlu izdüşümünü çok yüksek çözünürlükte verir; atom sıraları görülebilir. İlki yüzeyi, ikincisi içi gösterir.

Örneği bir matris içinde lazerle iyonlaştıran yöntemdir; büyük ve kırılgan molekülleri (protein, polimer) parçalamadan iyonlaştırır. İLE Örneği bir çözeltiden elektrik alanıyla püskürterek iyonlaştıran yöntemdir; sıvı kromatografiye doğrudan bağlanabilir ve çok yüklü iyonlar verir.

Katalizörün, metal içermeyen küçük bir organik molekül olduğu katalizdir; ucuz, zararsız ve havaya dayanıklıdır. İLE Katalizörün bir metal kompleksi olduğu katalizdir; çok etkin ve çeşitlidir ama pahalı ve zehirli olabilir, ürün metal kalıntısı taşır.

Yalnızca hafif elementlerin kovalent bağlarıyla kurulan gözenekli çerçevedir; metal içermez, hafif ve ısıya dayanıklıdır. İLE Metal düğümlerin organik köprülerle bağlandığı gözenekli çerçevedir; koordinasyon bağı taşır, yüzey alanı çok yüksektir ama neme duyarlı olabilir.

Örneği plazmada iyonlaştırıp kütle/yük oranını ölçer; birçok elementi aynı anda, çok düşük derişimlerde saptar. İLE Bir elementin atomlarının belirli dalga boyunu soğurmasını ölçer; genellikle tek bir elementi ölçer, daha ucuz ama daha az duyarlıdır.