Para üzerine FaRkLaR
ÖLÇÜT ALINMASI VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN TERİMLER...
itibarı ile 24 başlık/FaRk ile birlikte,
24 katkı[bilgi/açıklama] yer almaktadır.
Kılavuz içinde sözcük Ara/Bul...
- AKÇE ile KUŞGÖZÜ AKÇE
( Osmanlı döneminde gümüş para cinsi ve birimi. @@ Ele zor gelen ufaklık ve incelikte gümüş para birimi. [X - XIII. yy. arası, Osman Gazi dönemindendir.] )
- DÎNÂR ile/||/<> DİRHEM[Ar. < Yun.]
( Çeyrek altın değerindeki eski bir para birimi. [İran, Tunus ve bazı ülkelerde kullanılan para birimi] @@ Gümüş, bir tür gümüş para. | Bir okkanın dörtyüzde biri olarak kabul edilmiş olan[3148 gr. | İstanbul için 3207 gr. olarak saptanmıştır] eski bir ağırlık ölçü birimi. | Bir miskal, dört gram ve seksen santigram. )
( GOLD vs./and SILVER )
- EMALANGANİ ile/||/<> RAND
( Swaziland'ın para birimi. @@ Güney Afrika para birimi. )
- FİYAT ile/ve/||/<> ÜCRET
( Bir malın ya da ürünün, para olarak karşılığı. @@ Emek ya da hizmet karşılığı ödenen para. )
- FLORİ ile/||/<> FLORİN/GULDEN
( Altın para. @@ [eskiden] Hollanda para birimi. )
- FRANK ile/değil PASİFİK FRANKI
( ... @@ Yeni Kaledonya'nın para birimi. [1$ = 110 pf][Kasım 2011] )
- KUR[Fr. < COURS] ile KUR[Fr. < COUR]
( Yabancı paraların, ulusal para cinsinden değeri. | Düzey. İLE Öteki cinse ilgi göstererek onun hoşuna gitme, zihnini ve gönlünü kazanmaya çalışma. | Birinin duygularını okşayacak biçimde davranarak onun zihnini ve gönlünü kazanmaya çalışma. )
- KWACHA ile/||/<> EMALANGANİ ile/||/<> METİKEŞ
( Malawi'nin para birimi. @@ Swaziland'ın para birimi. @@ Mozambik'in para birimi. )
- LEV ile LEVA
( Romanya para birimi. İLE Bulgar para birimi. )
- MACAR FORİNTİ ile/||/<>/< PENGÖ
( ... @@ İkinci Dünya Savaşı sonuna değin kullanılan, Macar para birimi. )
- PARA ile/değil BORÇ HESAPLAMASI
- PARA ile CRUZERO
( ... @@ Para birimi. )
- PARA ile/||/<> METİKEŞ
( ... @@ Mozambik'in para birimi. )
- PARA ile/||/<> RİN
( ... @@ Japonya'da küçük para birimi. )
- PARA ile RUFİYAA
( ... @@ Maldiv para birimi. )
- PARA ile/||/<> UGİYA
( ... @@ Moritanya'nın para birimi.[Paranın üzerinde, geleneksel desenler bulunur.] )
- PEÇETE[İt. < PEZZETTA] ile/||/<> PEÇETA
( Yemek yerken giysiyi korumak, ağız ve elleri silmek için kullanılan ince, yumuşak kâğıt ya da kumaş parçası. @@ İspanyol para birimi. )
- PESETA ile/değil/yerine/||/<>/> AVRO/EURO
( ... @@ Eski İspanyol para birimi. )
- RUBLE[Rusça] ile RUBLE
( Beyaz Rusya ve Rusya Federasyonu'nda kullanılan para birimi. @@ Bisiklette, arka tekerleğin üzerinde bulunan küçük vites çark(lar)ı. )
- ŞİLİN[İng. SHILLING] ile/||/<> PENİ[İng. PENNY]
( Avusturya para birimi. | Birleşik Tanzanya Cumhuriyeti, Kenya, Somali ve Uganda para birimi. | İngiliz lirasının yirmide biri olan para. @@ Sterlin'in yüzde biri değerindeki para birimi. )
- STERLİN ile/ve/||/<>/> PENİ
( İngiliz para birimi. @@ Sterlinin yüzde biri değerindeki para birimi, "kuruş". )
- TALENT[Yun. TALANTON] ile/||/<>/> STATER
( 26 kg. @@ Para birimi Talent'ten üç mina daha ağır yapılarak, aradaki fark ağırlık talenti'nin birimlerine paylaştırılmıştır. Bu birim stater'dir. [873,2 gram] ve eski sikkeye yani 'Didrahmi'ye denk sayılacak bir ağırlık birimidir, ayrıca askatları vardır. )
( Atina'da alışverişte kullanılan Talent 36,39 kilogramdı. Para birimi olarak ağırlığı ise 25,92 kilogramdı. Talanton'un altmışta biri de mİna'ydı.[436,60 gram]. )
- YATIRIM GİDERLERİ / CAPEX ile/ve/||/<>/> DİZİ EYLEM GİDERLERİ / OPEX
( İşi başlatmak için varlık ve para giderleri. [Yatırım giderleri, makineleri, önemli araç ve iş için başka herhangi bir nesneyi alabilmek için gereklidir.] @@ İşletmeninin günlük giderleri. [İşletmenin değerini artırmak için doğrudan bir etkiye sahiptir. Günlük giderler büyük oranda etkilenmeden işletme giderleri karşılanabiliyorsa işletme geliri yüksek olasılıkla artacaktır.] )
- ZAM:
YÜZDELİK ile SEYYÂNEN
(
Seyyanen Zam ile Yüzdelik Zam Arasındaki FaRkLaR
1. Tanımlar
Seyyanen Zam
Seyyanen zam, maaş ya da ücret alan herkes için aynı tutarda (parasal olarak sabit) yapılan artıştır. Kişinin geçerli maaş düzeyi dikkate alınmaz.
Yüzdelik (Oransal) Zam
Yüzdelik zam, geçerli maaş üzerinden belirli bir yüzde oranında yapılan artıştır. Maaş yükseldikçe, zam miktarı da artar.
2. Temel FaRkLaR
| Ölçüt | Seyyanen Zam | Yüzdelik Zam |
|---|---|---|
| Artış türü | Sabit tutar | Oransal (%) |
| Maaşa bağımlılık | Bağımsız | Maaşa bağlı |
| Düşük maaşlıya etkisi | Görece yüksek katkı | Görece düşük katkı |
| Yüksek maaşlıya etkisi | Görece sınırlı | Yüksek mutlak artış |
| Maaş farklarına etkisi | Azaltıcı | Artırıcı |
| Gelir dağılımı etkisi | Eşitleyici | Ayrıştırıcı |
3. Örnek Hesaplama
| Kişi | Başlangıç Maaşı | Seyyanen Zam (+2.000 TL) | Yüzdelik Zam (%10) |
|---|---|---|---|
| A | 10.000 TL | 12.000 TL (%20 artış) | 11.000 TL (+1.000 TL) |
| B | 20.000 TL | 22.000 TL (%10 artış) | 22.000 TL (+2.000 TL) |
4. Birlikte Kullanım (Karma Biçim)
Uygulamada sıkça yeğlenen yöntem, önce seyyanen zam yapılması, ardından yüzdelik zam uygulanmasıdır. Bu yaklaşım:
- Taban maaşı yükseltir,
- Gelir farklarını aşırı büyütmez,
- Enflasyon telâfisini kısmen sağlar.
5. Artı ve Eksileri
| Zam Türü | Artıları | Eksileri |
|---|---|---|
| Seyyanen Zam |
Düşük gelirliyi korur. Gelir dengesini güçlendirir. |
Yüksek maaşlılar için güdülenme kaybı algısı yaratabilir. |
| Yüzdelik Zam |
Enflasyon mantığına uygundur. Kıdem ve sorumluluk farklarını yansıtır. |
Gelir eşitsizliğini artırabilir. |
6. Sonuç
Sonuç itibarı ile ...:
- Seyyanen zam, toplumsal dengeyi gözetir.
- Yüzdelik zam, ekonomik değer ve hiyerarşiyi yansıtır.
- Adâlet hedefleniyorsa seyyanen zam,
- Verimlilik ve konum hedefleniyorsa yüzdelik zam,
- Denge amaçlanıyorsa ikisi birlikte yeğlenir.
(1996'dan beri)