Dirimbilim/Biyoloji'deki FaRkLaR
KARIŞTIRILMAMASI GEREKENLER!!!
(SÜREKLİ AYIRDINDA OLUNMASI GEREKENLER!!!)
itibarı ile 5.548 başlık/FaRk ile birlikte,
5.548 katkı[bilgi/açıklama] yer almaktadır.
Kılavuz içinde sözcük Ara/Bul...
(15/24)
- LİGAND ile/||/<> İYON
( Ligand bağ yapan molekül, iyon yüklü parçacıktır )
( Formül: NH₃ İLE Cl⁻ )
- LİGAND ile/||/<> METAL MERKEZ
( Ligand elektron verici, metal elektron alıcı )
( Formül: [M(L)_n]^m± kompleks formül )
- LİGASYON/LIGATION[İng.] değil/yerine/= BAĞLAMA
- LIGO ile/||/<> VİRGO
( LIGO ABD'de iki dedektör İLE Virgo İtalya'da bir dedektördür. İki sistem lazer interferometresi İLE gravitasyonel dalgaları ölçer. LIGO 2015'te ilk tespit İLE Virgo 2017'de katıldı. İki dedektör birlikte İLE dalga kaynağı konumunu belirler. )
- LİKOPEN:
DOMATESTE ile/ve/||/<>/> KAN VE DOKULARDA
( All-trans izomeri(all E-izomeri)[%90'a yakın oranda]. İLE/VE/||/<>/> Cis-izomeri(Z-izomeri). )
( Çiğ domateste bulunan likopen molekülü, "çizgi" biçimindedir. [Likopenin bağırsaklardan emilmesi ve kana geçmesi için uygun değildir.] İLE/VE/||/<>/> Kanda dolaşan likopen molekülü, "bükük" biçimdedir. )
( [Likopenin ...] Çizgisel biçimi, kümelenme ve kristalleşme eğilimi gösterir.[Emilmesini azaltır.] İLE/VE/||/<>/> Bükük biçimi, bağırsaklarda oluşan misellere kolayca geçer.[Emilimi daha fazla olur.] )
( [Miseller, yağların bağırsaklarda daha kolay emilmelerini sağlayan küçük damlacıklar biçimindeki oluşumlardır. Bağırsak gözeleri tarafından kolaylıkla alınır, şilomikron biçiminde paketlenir ve böylece kan dolaşımına geçerler.] )
( Domatesin pişirilmesi ve özellikle de bu işlem sırasında yağın da bulunması, çizgi biçimindeki moleküllerin bükük biçime dönüşmelerini kolaylaştırır.
Yapılan bir araştırmada, domatesin yağla beraber işlenmesiyle elde edilen domates sosu (cis-izomeri) yiyenlerin kanlarında, çiğ domates yiyenlere (all E-izomeri) göre daha fazla likopen bulunduğu tespit edilmiştir.
Z-izomerlerinin antioksidan etkileşimi de laboratuvar koşullarında all E-izomer biçimine göre çok daha yüksektir yani sağlığa daha yararlıdır. )
( Daha fazla likopen alabilmek için domatesin çiğ değil yağ ile birlikte pişirilmesi gerekiyor.
[Pişirme işlemi, başta C vitamini olmak üzere çoğu besin öğesinin de etkisinin azalmasına neden olur.]
Domatesin çiğ yenilmesi, hem de yemeklerle birlikte pişirilerek tüketilmesinde yarar vardır.
[Endüstri ürünü markalı sos, ketçap ya da salça kullanmamalıyız.] )
- LİMİT İLE SÜREKLİLİK İLE TÜREV İLE İNTEGRAL ile/||/<> ANALİZ TEMELLERİ
( Kalkülüsün dört temel kavramı birbirine bağlıdır ve sırayla tanımlanır. )
( Formül: ∫f'(x)dx = f(x) + C )
- LİMİT İLE TÜREV İLE İNTEGRAL ile/||/<> KALKÜLÜS TEMELLERİ
( Değişim matematiği. )
( Formül: d/dx ∫f = f )
- LİMİT ile/||/<> SÜREKLİLİK
( Limit bir noktaya yaklaşırken işlevun davranışı İLE süreklilik ise o noktadaki kesintisizliktir )
( Formül: lim(x→a) f(x) = L\nSüreklilik: lim(x→a) f(x) = f(a) )
- LİNE INTEGRAL ile/||/<> SURFACE INTEGRAL
( Line eğri üzerinde, surface yüzey üzerinde. )
( Formül: Curve İLE surface integration )
- LİNEER BAĞIMSIZLIK ile/||/<> SPAN
( Bağımsızlık sıfır kombinasyon trivial, span tüm kombinasyonlar. )
( Formül: Trivial kernel İLE generation )
- LİNEER İLE KUADRATİK İLE KÜBİK İLE POLİNOM ile/||/<> DENKLEM TÜRLERİ
( Farklı dereceden denklemler. )
( Formül: x = (-b±√Δ)/2a )
- LİNEER ile/||/<> NON-LİNEER
( Lineer denklemler süperpozisyon ilkesine uyar İLE non-lineer denklemler uymaz )
( Laplace tarafından 1799 yılında keşfedildi/formüle edildi. (Ülke: Bilinmiyor) (Alan: matematik) )
- LİNKAGE İZOMERİ ile/||/<> İYONİZASYON İZOMERİ
( Linkage SCN vs NCS, iyonizasyon [Co(NH₃)₅Br]SO₄ vs [Co(NH₃)₅SO₄]Br. )
( Formül: Bağlanma İLE pozisyon )
- LİOUVİLLE TEOREMİ ile/||/<> ENERJİ KORUNUMU
( Liouville faz uzayı hacmi korunur, enerji skaler korunur. )
( Formül: dρ/dt = 0 İLE dE/dt = 0 )
( Joseph Liouville tarafından 1838 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- LİOUVİLLE THEOREM ile/||/<> PİCARD THEOREM
( Liouville sınırlı entire sabit, Picard entire en çok 1 değer atlar. )
( Formül: Bounded entire İLE omitted values )
- LİPİDOMICS ile/||/<> METABOLOMICS
( Lipidomics lipid profilini incelerken İLE metabolomics tüm küçük molekül metabolitleri inceler )
( Formül: Lipid extraction )
- LİPOPROTEİNLER değil/yerine/= YAĞLI ÖNBESİ
- LİPOSOME İLE DENDRİMER İLE GOLD NP ile/||/<> İLAÇ TAŞIYICILAR
( Nanoboyutta ilaç iletim sistemleri. )
( Formül: EPR effect: Tumor targeting )
- LİPSCHİTZ İLE HÖLDER İLE UNİFORM ile/||/<> SÜREKLİLİK TÜRLERİ
( İşlevlerin farklı süreklilik dereceleri. )
( Formül: |f(x)-f(y)| ≤ L|x-y| )
- LİQUİD CRYSTAL İLE COLLOİD İLE FOAM İLE GRANULAR ile/||/<> YUMUŞAK MADDE
( Ara fazlı malzemeler. )
( Formül: kBT ~ interaction )
- LİQUİD CRYSTAL ile/||/<> ISOTROPİC LİQUİD
( Liquid crystal yönelimsel düzen gösteren sıvı fazken İLE isotropic liquid rastgele yönelimli molekülleri olan sıvıdır )
( Formül: Mesophase )
- LISA İLE PULSAR TİMİNG İLE KAGRA ile/||/<> GRAVİTASYONEL DALGA DEDEKTÖRLERİ
( Yerçekimi dalgası gözlem sistemleri. )
( Formül: h ~ 10⁻²¹ )
- LİTİK DÖNGÜ ile/||/<> LİZOJENİK DÖNGÜ
( Litik hemen göze parçalar, lizojenik DNA'ya entegre uyur )
( Formül: Lysis İLE prophage )
- LIVE ile LIVE
( Yaşam. İLE Canlı. )
- LİVİNG POLİMERİZASYON ile/||/<> KLASİK
( Living sonlandırma yok PDI~1, klasik geniş dağılım. )
( Formül: Kontrollü İLE rastgele )
- LİYOFİLİZASYON/LYOPHILIZATION[İng.] değil/yerine/= DONDURARAK KURUTMA
- LİZOZOM İLE PEROKSİZOM İLE PROTEAZOM ile/||/<> YIKIM ORGANELLERİ
( Göze içi yıkım ve geri dönüşüm merkezleri. )
( Formül: pH: Lizozom ~4.5-5.0 )
- LİZOZOM ile/||/<> PEROKSİSOM
( Lizozom sindirim asit pH İLE peroksisom H2O2 detoks. )
( Formül: Sindirici İLE katalaz )
- LİZOZOM ile/||/<> PEROKSİZOM
( Lizozom sindirim İLE peroksizom detoksifikasyon yapar )
( Formül: pH4-5 İLE H₂O₂ )
- LOCAL MAXIMUM ile/||/<> GLOBAL MAXIMUM
( Local yakın maksimum, global tüm domain maksimum. )
( Formül: Neighborhood İLE entire domain )
- LOD İLE LOQ İLE LİNEER ARALIK ile/||/<> ANALİTİK PERFORMANS
( Analitik yöntemin performans parametreleri. )
( Formül: LOD = 3σ/S )
- LOGARİTMA ile/||/<> ÜSTEL FONKSİYON
( Logaritma ve Üstel Fonksiyon arasındaki ilişki )
- LOHUSA HUMMASI ÖNLEME ile/||/<> MODERN ENFEKSİYON KONTROLÜ
( Semmelweis el yıkama ile lohusa hummasını önledi İLE modern enfeksiyon kontrolü çok boyutlu yaklaşım kullanır. Semmelweis 1847'de el yıkamanın önemini kanıtladı İLE ancak mikrop kuramı kabul edildikten sonra anlaşıldı. Semmelweis zamanında reddedildi İLE ölümünden sonra haklılığı anlaşıldı. )
( Ignaz Semmelweis tarafından 1847 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1818-1865) (Ülke: Macaristan) (Alan: Obstetrik, Hijyen) (Önemli katkıları: El yıkamanın önemini keşfetti, lohusa hummasını önleme, hijyen kavramını tıbba soktu) )
- LOKMANIN TADI ile/ve/||/<>/> YEMEĞİN TADI
( Ne kadar çok çiğnersek. İLE/VE/||/<>/> Ne kadar az yersek. )
( Yediğini, iç; içtiğini, ye! İLE/VE/||/<>/> Çok yiyen, az tad alır; az yiyen, çok tad alır. )
- LONGEVİTY RESEARCH ile/||/<> DİSEASE RESEARCH
( Longevity research yaşlanma sürecini yavaşlatma odaklıyken İLE disease research spesifik hastalık tedavisi odaklıdır )
( Formül: Aging mechanisms )
- LOOP İLE STRİNG İLE ASYMPTOTİC SAFETY İLE CAUSAL SETS ile/||/<> KUANTUM GRAVİTY ADAYLARI
( Kuantum ve gravitasyonu birleştirme yaklaşımları. )
( Formül: lp = √(ℏG/c³) )
- LOOP QUANTUM GRAVİTY ile/||/<> STRİNG THEORY
( Loop quantum gravity uzayın atomik yapısını öngörürken İLE string theory ekstra boyutlar gerektirir )
( Formül: A_i^a(x) )
- LORENTZ DÖNÜŞÜMÜ ile/||/<> GALİLEİ DÖNÜŞÜMÜ
( Lorentz göreli (c sabit), Galilei klasik (v << c) dönüşümdür. )
( Formül: γ = 1/√(1-v²/c²) )
- LOTKA-VOLTERRA İLE MAY İLE ROSENZWEİG ile/||/<> POPÜLASYON DİNAMİĞİ
( Ekolojik sistemlerin matematik modelleri. )
( Formül: dx/dt = ax - bxy )
- LOTKA-VOLTERRA MODELİ ile/||/<> SIR MODELİ
( Lotka-Volterra avcı-av, SIR salgın yayılımı )
( Formül: dx/dt = αx - βxy (L-V) İLE dS/dt = -βSI (SIR) )
( Alfred Lotka tarafından 1920 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- LTP İLE LTD İLE PLASTİSİTE ile/||/<> SİNAPTİK DEĞİŞİM
( Öğrenmenin nöral temelleri. )
( Formül: NMDA → Ca²⁺ → LTP )
- LTP İLE LTD İLE STDP ile/||/<> SİNAPTİK PLASTİSİTE
( Sinaps gücü değişim mekanizmaları. )
( Formül: NMDA → Ca²⁺ → CaMKII )
- LU İLE QR İLE SVD ile/||/<> MATRİS AYRIŞTIRMALARI
( Matrisleri faktörlere ayırma yöntemleri. )
( Formül: A = UΣV^T (SVD) )
- LUP[İng. < LOOP] değil/yerine/= DÖNGÜ
- LYAPUNOV ÜSTELİ ile/||/<> TERSİNEMEZLİK/ENTROPİ
( Lyapunov hassas bağımlılık λ>0, entropi termodinamik düzensizlik. )
( Formül: e^(λt) ayrışma )
- MACHINE LEARNING THEORY ile/||/<> CLASSICAL STATISTICS
( Machine learning theory büyük veri setlerinde örüntü tanıma odaklıyken İLE classical statistics hipotez testi ve parametre tahmini odaklıdır )
( Formül: PAC learning )
- MACLAURİN ile/||/<> SERİSİ
( Maclaurin serisi açılımı )
( Colin Maclaurin tarafından 1742 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1698-1746) (Ülke: İskoçya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Maclaurin serisi) )
- MADDE VE HAREKET ile/ve MADDE YA DA HAREKET ile/ve MADDE İLE HAREKET
- MADDE ile/||/<> ANTİMADDE
( Madde pozitif enerjili İLE antimadde negatif yüklü karşı parçacıklardır )
( Formül: e⁻ İLE e⁺ )
( Paul Dirac tarafından 1928 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- MADDE ile/||/<> BİLİNÇ
( Tarihsel materyalizm )
( Karl Marx tarafından 1848 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1818-1883) (Ülke: Almanya) (Alan: Felsefe, Ekonomi) (Önemli katkıları: Diyalektik materyalizm, komünizm) )
- MADDE ile EVRENSEL ZİHİN
( "İdrak edilenlerin bütünlüğü/toplamı" denilen. İLE "İdrak edenlerin bütünlüğü" denilen. )
( MADDE: KÜTLE ve HACİM ve EYLEMSİZLİK )
( Her düzeyde berrak bir zihne gereksinim vardır. )
( Zihin ve dünya ayrı değildir! )
( Dünyanın ne olduğunu düşünüyorsanız, o, sizin kendi zihninizdir. )
( Tüm uzay ve zaman, zihindedir. )
( Gerçeğin zihinde yansıması için zihnin berraklığı ve sessizliği gereklidir. )
( Ortak etmeni bulmak için tüm ayrımları terk etmek zorundasınız. Ancak evrensel olan ortaktır. )
( MATTER vs. UNIVERSAL MIND
Mind and the world are not separate.
What you think to be the world is your own mind. )
- MAGNETİC LEVİTATION ile/||/<> ELECTROMAGNETİC LEVİTATION
( Magnetic levitation kalıcı mıknatıs alanlarıyla yüzdürme yaparken İLE electromagnetic levitation elektromanyetik bobinlerle yüzdürme yapar )
( Formül: Meissner effect )
- MAGNETİC MONOPOLE ile/||/<> ELECTRIC CHARGE
( Magnetic monopole tek kutuplu manyetik yük olacakken İLE electric charge bilinen elektriksel temel yüktür )
( Formül: Dirac quantization )
- MAGNETOHYDRODYNAMICS ile/||/<> FLUİD DYNAMICS
( Magnetohydrodynamics iletken akışkanların manyetik alanda davranışını incelerken İLE fluid dynamics sadece akışkan mekaniğini inceler )
( Formül: Lorentz force )
- MAGNON İLE PHONON İLE PLASMON İLE POLARON ile/||/<> KUASİPARÇACIKLAR
( Kollektif uyarılmalar. )
( Formül: ω = ck (phonon) )
- MAHCUBİYET[Ar.] değil/yerine/= UTANGAÇLIK/SIKILGANLIK
- MAHFUZ[Ar.]["MAFUZ" değil!] değil/yerine/= SAKLANMIŞ/KORUNMUŞ
( MAHFUZEN: Gözaltında olarak. )
- MAHKÛM (OLMAK) ile/ve MECBUR (OLMAK)
- MAHLÛK[Ar. < HALK] ile MAHLÛK[Ar.]
( Yaratılmış, halk olunmuş. İLE Traş edilmiş baş/yüz. )
- MAHLÛK[Ar.] değil/yerine/= YARATIK
- MAHMUZ[Ar.] değil/yerine/= ÇIKINTI
( Tavukgillerin ve bazı kuşların ayakları ardında bulunan, boynuz yapısındaki sivri uzantı. | Eski tür savaş gemilerinde, su kesimi altında, ileriye doğru uzanan, karşısındaki gemiyi batırabilen uzantı. | Köprü ayaklarında, basıncı azaltmak için suyun geldiği ve gittiği yanlardaki çıkıntı. )
- MAHREK[Ar. < HAREKET] ile MAHREK[Ar.]
( [mat.] Hareketli bir noktanın güttüğü yol. | Bir gök nesnesinin hareketinde, ağırlık merkezinin geometri bakımından yeri, yörünge. [Fr. ORBITE] İLE Yakacak yer. )
- MAİ[Ar. < MA: Su.] değil/yerine/= MAVİ/GÖKÇE
- MAİLLARD İLE CARAMELİZATION İLE FERMENTATION ile/||/<> GIDA REAKSİYONLARI
( Pişirme ve işlemedeki kimyasal değişimler. )
( Formül: Amino asit + Şeker → Aroma )
- MAJOR ARC ile/||/<> MİNOR ARC
( Major büyük yay >180°, minor küçük yay <180°. )
( Formül: Greater İLE less than semicircle )
- MAJORANA FERMİYON ile/||/<> ELEKTRONLAR
( Majorana fermiyon kendi antiparçacığıyken, elektron ayrı antiparçacığa (pozitron) sahiptir )
( Formül: ψ = ψ† )
- MAJORANA İLE WEYL İLE DİRAC İLE ANYONS ile/||/<> EGZOTİK KUASİPARÇACIKLAR
( Topoljik madde fiziği. )
( Formül: γ = γ† (Majorana) )
( Paul Dirac tarafından 1928 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- MAKİNE ÖĞRENMESİ ile/||/<> DERİN ÖĞRENME
( Makine öğrenmesi genel, derin öğrenme çok katmanlı sinir ağları )
( Formül: y = f(Wx + b) İLE çok katmanlı f₁(f₂(...f_n(x))) )
- MAKROCYCLİC KİMYA ile/||/<> CROWN ETHER KİMYASI
( Makrocyclic kimya büyük halka yapıları genel olarak incelerken İLE crown ether kimyası spesifik iyon bağlama halka yapılarını inceler )
( Formül: Makrocycle )
- MAKROFAJ ile LENFOSİT
( Patojenleri fagositoz yapan büyük beyaz kan gözesi. İLE Bağışıklık tepkisinde görev alan beyaz kan gözesi. )
- MAKROSİKLİK ile/||/<> AÇIK ZİNCİR
( Makrosiklik crown/porfi rin, açık zincir en, dien. )
( Formül: Halka İLE lineer )
- MAKSİMUM ile/||/<> MİNİMUM
( Maksimum en büyük İLE minimum en küçük değerdir )
( Formül: max İLE min )
- MALAKOLOJİ ile/ve/||/<> HELMİNTOLOJİ[Fr. < Yun.]
( Yumuşakçalar bilimi. İLE/VE/||/<> Kurtbilim. )
- MALDI ile/||/<> ESI
( MALDI lazer matriks büyük İLE ESI sprey yumuşak çoklu yük. )
( Formül: Katı İLE çözelti )
- MAMDANİ YÖNTEMİ ile/||/<> SUGENO YÖNTEMİ
( Mamdani çıktıda bulanık kümeler, Sugeno çıktıda fonksiyonlar kullanır )
( Mamdani ve Sugeno tarafından 1975 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1942-2010) (Ülke: İran-İngiltere) (Alan: Kontrol Teorisi) (Önemli katkıları: Mamdani bulanık kontrol sistemi) )
- MAMMALİA ile/||/<> AVES
( Mammalia memeli süt İLE aves kuş tüy uçma. )
( Formül: Milk İLE feathers/flight )
- MANDELBROT İLE JULİA İLE SİERPİNSKİ ile/||/<> KLASİK FRAKTALLAR
( Ünlü fraktal kümeleri. )
( Formül: z_{n+1} = z_n² + c )
- MANEVRA[Fr.] değil/yerine/= DÖNÜŞ/HAREKET
( Bir aygıtın işleyişini düzenleme, yönetme eylemi ya da biçimi. | Geminin bir yere yanaşmak ya da bir yerden çıkmak için yaptığı hareket. | Lokomotifin, katar katmak ya da katar dağıtmak için ileri geri giderek hattan hasa geçmesi. | Hareket, gidiş-geliş. | Asker birliklerini, savaşa hazırlamak amacıyla, arazi üzerinde yapılan geniş ölçüde savaş denemesi, tatbikat. | İstenilen amaca ulaşmak için tutulması gereken yol. )
- MÂNİ[Ar.]/ENGEL[Fars. :Parazit.] değil/yerine/= ENGEL
- MANİFOLD ile/||/<> VARİETY
( Manifold yerel Euclidean İLE variety polinom kümesi. )
( Formül: Local Euclidean İLE algebraic )
- MANNİCH İLE STRECKER İLE UGİ ile/||/<> ÇOK BİLEŞENLİ REAKSİYONLAR
( Tek kademede kompleks moleküller. )
( Formül: R-NH₂ + R-CHO + R₂CO )
- MANTAR ile BAZİDİYOSPOR[Fr. < BASIDIOSPORE]
( ... İLE Bazitli mantarların sporları. )
- MANTAR ile/değil ESMERKÜF
( ... İLE Esmerküfler ailesinin asalak yaşama uyabilen örnek türü. Özellikle arılarda öldürücü gelişmeler doğuran, ilkel mantar. )
( ... cum MUCOR MUCEDO )
- MANTAR[Yun.] ile KÖK MANTAR
( Mantarlardan, içinde zehirlileri de bulunan, silindir bir gövde ve üst tarafı şapka biçiminde olan ilkel canlıların genel adı. [Lat. FUNGI] | Esnek ve sudan hafif olduğundan şişe tapası, cankurtaran simidi, cankurtaran yeleği, ayakkabı tabanı ve daha birçok şeyin yapımında kullanılan, su geçirmeyen, meşe ağacı tabakası. | Bu tabakadan yapılan şişe tapası. | Kaldırıma araçların park edilmesini engellemek amacıyla zemine gömülmüş mantar biçiminde beton yükselti. | Çocukların özel tabanca ile patlattıkları barutlu nesne. | Hayvanların burun ucu. | Uydurma söz, yalan. | Mantar hastalığı. | Mantar hastalığına neden olan mikroskobik canlı. İLE Meşe, çam ve fındık vb. ağaçların köklerinde yerleşen, iplik görünüşünde bir mantarın emeciyle, kökün ortak yaşama biçimindeki birleşmesinden oluşan mantar. )
- MANTAR ile MANTAR ile MANTAR ile MANTAR ile MANTAR
( Bitkilerde koruyucu doku olarak görev yapan ve ana maddesi süberin olan ölü hücrelerden oluşan tabaka. İLE Mikroskobik ya da makroskobik olan parazit, saprofit ya da simbiyoz olarak yaşayan, klorofilsiz, öteki canlılar için zehirli ya da zehirsiz olan canlı yapı. İLE Esnek ve hafif olduğundan, şişe tıpası, cankurtaran simidi/yeleği, ayakkabı tabanı ve daha birçok şeyin yapımında kullanılan, geçirimsiz, meşe ağacı tabakası. | Bu tabakadan yapılan şişe tıpası. İLE [hayvanlar] Burun ucu. İLE Çoğunlukla yüzde, deri üzerinde, koyu kızıl ya da mor renkte oluşan bir deri sayrılığı. | Bazı mantarların yol açtığı bitki ya da hayvan hastalığı. )
( LİKEN: Mantar ve alglerin morfolojik ve fizyolojik bir bütün halinde meydana getirdikleri simbiyotik organizmalar. )
( [argo] MANTARLAMAK: Aldatmak, yalan söylemek. )
( MUSHROOM vs. PILEUS )
( FUNGİ cum ... )
- MANTAR(/LAMAK)" ile/değil/yerine/>< KANTAR/TERAZİ (ÖLÇÜ/T)
- MANTIK ile/||/<> FELSEFE
- MANTIK ile/||/<> FELSEFE
- MANTIK ile/||/<> FELSEFE
( İkinci öğretmen, Aristoteles mantığının geliştirilmesi )
( Farabi tarafından 940 yılında keşfedildi/formüle edildi. (870-950) (Ülke: Türkistan) (Önemli katkıları: İkinci öğretmen, mantık, müzik teorisi, siyaset felsefesi) )
- MANTIK ile/||/<> USUL
( Miyar el-İlm, mantık ve metodoloji )
( Gazali tarafından 1094 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1058-1111) (Ülke: İran) (Önemli katkıları: İhya-u Ulumi Din, felsefe eleştirisi, mantık) )
- MANYETİK HAPSETME ile/||/<> İNERTIAL HAPSETME
( Manyetik B alanıyla tokamak, inertial lazerle sıkıştırma. )
( Formül: Tokamak İLE ICF )
- MANYETİK PUSULA (ÇİN) ile/||/<> MANYETİK PUSULA (AVRUPA)
( Çinliler pusulayi MÖ 206-220 yıllarında buldu İLE Avrupalılar 12. yüzyılda kullanmaya başladı. )
( Han Hanedanlığı Bilginleri tarafından -100 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- MARCUS KURAMSİ ile/||/<> TRANSITION STATE
( Marcus elektron transfer, TS genel kimyasal reaksiyon. )
( Formül: λ reorganizasyon )
- MARK-HOUWİNK ile/||/<> EİNSTEİN VİSKOZİTE
( M-H [η] = KM^a, Einstein küre η/η₀ = 1 + 2.5φ. )
( Formül: Polimer İLE parçacık )
( Albert Einstein tarafından 1905 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- MARKOV İLE MARTİNGALE İLE LEVY ile/||/<> STOKASTİK SÜREÇLER
( Rastgele süreç türleri. )
( Formül: E[X_t|F_s] = X_s (martingale) )
( Andrey Markov tarafından 1906 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1856-1922) (Ülke: Rusya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Markov zincirleri, stokastik süreçler) )
- MARKOV ZİNCİRİ ile/||/<> RASTGELE YÜRÜYÜŞ
( Markov özelliği gelecek sadece şimdiye bağlı, rastgele yürüyüş bağımsız adımlar )
( Formül: P(X_{n+1}|X_n) İLE S_n = Σ_{i=1}^n Xi )
( Andrey Markov tarafından 1906 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1856-1922) (Ülke: Rusya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Markov zincirleri, stokastik süreçler) )
- MARKOVNİKOV İLE ANTİ-MARKOVNİKOV İLE ZAİTSEV ile/||/<> ORGANİK KURALLAR
( Organik reaksiyonlarda ürün dağılımını belirleyen kurallar. )
( Formül: Major ürün = daha kararlı )
( Vladimir Markovnikov tarafından 1869 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1856-1922) (Ülke: Rusya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Markov zincirleri, stokastik süreçler) )
- MARKOVNİKOV İLE ZAİTSEV İLE HOFMANN ile/||/<> ORGANİK KİMYA KURALLARI
( Reaksiyon yön tahmin kuralları. )
( Formül: Major product prediction )
( Vladimir Markovnikov tarafından 1869 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1856-1922) (Ülke: Rusya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Markov zincirleri, stokastik süreçler) )
- MARKOVNİKOV KURALI ile/||/<> ANTİ-MARKOVNİKOV
( Markovnikov H zengin karbona, anti-Markovnikov peroksit ile ters. )
( Formül: HBr İLE HBr/ROOR )
( Vladimir Markovnikov tarafından 1869 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1856-1922) (Ülke: Rusya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Markov zincirleri, stokastik süreçler) )
- MARKOVNİKOV ile/||/<> ANTİ-MARKOVNİKOV
( Markovnikov H çok H'liye İLE anti-Markovnikov tersinedir )
( Formül: HBr İLE HBr/peroksit )
( Vladimir Markovnikov tarafından 1869 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1856-1922) (Ülke: Rusya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Markov zincirleri, stokastik süreçler) )
- TOPRAKLAR'DA:
MARN ile DAZ ile ALDARBIZ/ALATAV ile KİL ile ALÜVYON/BALÇIK
( Kireçli toprak. [Pekmez yapımında kullanılan toprak.] İLE Çıplak toprak. İLE Az tavlı toprak. İLE Yumuşak toprak. İLE Selin getirdiği çamurlu toprak. )
- MARSUPYALİA ile/||/<> PLASENTALİA
( Marsupyalia erken doğum torba İLE plasentalia tam gelişim. )
( Formül: Pouch İLE full development )
- MARTİNGALE ile/||/<> MARKOV PROCESS
( Martingale E[X_n+1|F_n]=X_n, Markov gelecek şimdiye bağlı. )
( Formül: Fair game İLE memoryless )
- MASERASYON ile ...
( Su içinde kalma sonucu, suda kalan örgenin aldığı durum. | Katı nesneyi su içinde bırakarak, eriyecek parçalarını ayırma. )
- MASS CYTOMETRY ile/||/<> TRADITIONAL CYTOMETRY
( Mass cytometry metal etiketler kullanırken İLE traditional cytometry floresan etiketler kullanır )
( Formül: CyTOF teknolojisi )
- MASTÜRBASYON ile DÜZÜŞME
( ["argo/kaba"] 31 ÇEKMEK[Ar. İSTİMNÂ Bİ-L-YED] ile SİKİŞME )
( İSTİ'MÂL[< AMEL], İSTİMNÂ'[< MENÎ'] ile CİMÂ' )
( MASTURBATION vs. SCREW )
( 31 ÇEKMEK[Ar. İSTİMNÂ Bİ-L-YED] ile SİKİŞME )
- MA'SÛR[Ar. < USRET | çoğ. MA'SÛRÂT] ile MA'SÛR ile MÂSÛR[Fars.] ile MAHSÛR
( Zor, güç. İLE Sıkılmış, suyu ya da yağı alınmış şey. İLE Birbirine katılmış şey. İLE Kuşatılmış, muhâsara edilmiş. | Sınırlanmış, belirli edilmiş, hasredilmiş. | Men edilmiş. | Sıkıştırılmış, tazyik edilmiş. )
- MATEMATİK(/ÖLÇÜ) BİLMEMEK ile/ve/değil/ya da/||/<>/< DAYAK YEMEMİŞ OLMAK
- MATEMATİK ile/ve/||/<> ASTRONOMİ ile/ve/||/<> BİYOLOJİ
(
)
- MATEMATİK ile BAYEZYEN MATEMATİK
( )
- MATERYAL KÜLTÜR ile/||/<> MADDİ OLMAYAN KÜLTÜR
( Materyal kültür fiziksel eserler İLE maddi olmayan kültür inanç ve değerlerdir. Materyal kültür arkeolojide korunur İLE maddi olmayan kültür kaybolur. Arkeologlar materyal kültürden İLE maddi olmayan kültürü çıkarsamaya çalışır. )
- MATHEMATİCAL BİOLOGY ile/||/<> COMPUTATIONAL BİOLOGY
( Mathematical biology biyolojik süreçlerin matematik modellemesini yaparken İLE computational biology biyolojik verinin bilgisayar analizini yapar )
( Formül: Population dynamics )
- MATHEMATICAL CHEMISTRY ile/||/<> COMPUTATIONAL CHEMISTRY
( Mathematical chemistry kimyasal süreçlerin matematik kuramıni geliştirirken İLE computational chemistry kimyasal sistemlerin sayısal simülasyonunu yapar )
( Formül: Molecular graph theory )
- MATHEMATİCAL ECONOMICS ile/||/<> COMPUTATIONAL ECONOMICS
( Mathematical economics ekonomik kuramların matematik formülasyonunu yaparken İLE computational economics ekonomik modellerin sayısal çözümünü yapar )
( Formül: Utility maximization )
- MATHEMATİCAL LOGİC ile/||/<> PHİLOSOPHİCAL LOGİC
( Mathematical logic mantıksal çıkarımların matematik formalizmini yaparken İLE philosophical logic mantığın felsefi temellerini inceler )
( Formül: First-order logic )
- MATHEMATICAL MODELING ile/||/<> STATISTICAL MODELING
( Mathematical modeling deterministik matematik denklemlerle sistem modellerken İLE statistical modeling stochastic süreçlerle veri modeller )
( Formül: ODE systems )
- MATHEMATİCAL PHYSICS ile/||/<> THEORETİCAL PHYSICS
( Mathematical physics fizik problemlerinin rigorous matematik çözümünü yaparken İLE theoretical physics fiziksel kavramların kuramk gelişimini yapar )
( Formül: Field equations )
- MATRİS İLE DETERMİNANT İLE ÖZDEĞER İLE ÖZVEKTÖR ile/||/<> LİNEER CEBİR
( Matris kuramı kavramları. )
( Formül: det(A-λI) = 0 )
- MATRİS MEKANİĞİNDE P X Q = ile/||/<> P X Q != Q X P
( )
( Arthur Cayley tarafından 1858 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1821-1895) (Ülke: İngiltere) (Alan: matematik) )
- MATRİS MEKANİĞİNDE:
p x q =
ile/ve/||/<>
p x q != q x p
ile/ve/||/<>
pq - qp = h/i
- MATRIX EXPONENTIAL ile/||/<> MATRIX LOGARITHM
( Exponential e^A Taylor seri, logarithm log(A) ters. )
( Formül: exp series İLE inverse operation )
- MATRIX FACTORIZATION ile/||/<> MATRIX DECOMPOSITION
( Factorization A=BC çarpım, decomposition A yapı ayrıştırma. )
( Formül: Product İLE structural breakdown )
- MATRİX NORM ile/||/<> VECTOR NORM
( Matrix norm ||A|| operatör İLE vector norm ||x|| büyüklük. )
( Formül: Operator İLE magnitude )
- MAXIMUM LIKELIHOOD ile/||/<> BAYESIAN ESTIMATION
( ML parametreyi maksimize, Bayesian posterior kullan. )
( Formül: Likelihood maximization İLE posterior )
- MAXIMUM MODULUS ile/||/<> MINIMUM MODULUS
( Maximum |f| sınırda, minimum |f| sıfır hariç sınırda. )
( Formül: Boundary maximum İLE boundary minimum )
- MAXWELL DAĞILIMI ile/||/<> BOLTZMANN DAĞILIMI
( Maxwell hız dağılımı, Boltzmann enerji dağılımıdır. )
( Formül: f(v) ∝ v²e^(-mv²/2kT) )
( James Clerk Maxwell tarafından 1865 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- MAXWELL-BOLTZMANN DAĞILIMI ile/||/<> FERMİ-DİRAC DAĞILIMI
( Maxwell-Boltzmann klasik parçacıklar, Fermi-Dirac fermiyonlar için )
( Formül: f_MB ∝ e^(-E/kT) İLE f_FD = 1/(e^((E-μ)/kT) + 1) )
( James Clerk Maxwell tarafından 1865 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- MAXWELL-BOLTZMANN İLE FERMİ-DİRAC İLE BOSE-EİNSTEİN ile/||/<> KUANTUM İSTATİSTİKLERİ
( Parçacık dağılım fonksiyonları. )
( Formül: f = 1/(e^(E-μ)/kT ± 1) )
( Albert Einstein tarafından 1905 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- MAXWELL-BOLTZMANN ile/||/<> FERMİ-DİRAC
( M-B klasik parçacıklar, F-D fermiyonlar Pauli. )
( Formül: Ayırt edilebilir İLE değil )
( James Clerk Maxwell tarafından 1865 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1844-1906) (Ülke: Avusturya) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: İstatistiksel mekanik, entropi) )
- MAYA ile/ve/||/<> AŞI
- MAYA >< MAYABOZAN
( ... >< Bir mayanın etkisine karşı koyan, protein yapısında madde. )
- MAYAK/MAYAQ ile MEJEK
[< Divân-ü Lugât-it-Türk]
( Dışkı.[Özellikle deve gübresi anlamında kullanılır.] İLE Köpek dışkısı. )
- MAYMUN ile/değil İNSAN
- MAYOZ[Fr. < Yun.] (BÖLÜNME) ile MİTOZ[Fr. < Yun.]/KARYOKİNEZ (BÖLÜNME)
( ... İLE Çokgözeli canlılarda, gözenin, belirli evrelerden geçerek çoğalması. )
(
ile
)
(
)
(
)
- MCMURRY ile/||/<> PINACOL ile/||/<> ACYLOIN ile/||/<> KARBONİL COUPLING REAKSİYONLARI
( C-C bağ oluşturma yöntemleri. )
( Formül: 2 R₂C=O → R₂C=CR₂ )
- MD İLE MC İLE DFT İLE QMC ile/||/<> HESAPLAMALI YÖNTEMLER
( Bilgisayarlı simülasyon teknikleri. )
( Formül: F = ma → r(t+Δt) )
- MD İLE MONTE CARLO İLE QM/MM ile/||/<> MOLEKÜLER SİMÜLASYON
( Biyomoleküler dinamik simülasyon. )
( Formül: F = ma = -∇V )
- MD SİMÜLASYON ile/||/<> MONTE CARLO
( MD deterministik Newton, MC stokastik örnekleme. )
( Formül: Trajektori İLE ensemble )
( Isaac Newton tarafından 1687 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- MEAN VALUE THEOREM ile/||/<> INTERMEDİATE VALUE
( MVT ortalama eğim, IVT ara değer varlığı. )
( Formül: Average slope İLE intermediate existence )
- MECHANOCHEMISTRY ile/||/<> SOLUTION CHEMISTRY
( Mechanochemistry mekanik kuvvet enerjisiyle reaksiyon gerçekleştirirken İLE solution chemistry çözücü ortamında reaksiyon yapar )
( Formül: Ball milling )
- MECZ değil MEZC
( ... DEĞİL Birbirine katmak, katıştırmak. )
- MEDÂR[Ar. < DEVR] değil/yerine/= DÖNENCE | DAYANAK
- MEDICINAL CHEMISTRY ile/||/<> PHARMACEUTICAL CHEMISTRY
( Medicinal chemistry ilaç tasarım ve optimizasyon yaparken İLE pharmaceutical chemistry ilaç üretim ve formülasyon yapar )
( Formül: Lead optimization )
- MEKÂN ile/ve HAREKET
( HAREKET: GEÇMİŞ-ŞİMDİ-GELECEK'İN BÜTÜNLÜĞÜ )
( TOPOS/KHORA İLE/VE ... )
- MEKÂN[Ar.] ile MADDE[Ar.]
- MEKÂN ve ZAMAN ve HAREKET
( PLACE and TIME and MOVEMENT )
- MEKANİK DİZGE ile/ve/<> ORGANİK DİZGE
( Bütün için. İLE/VE/||/<> Hem kendi, hem de düzen için. )
( MECHANICAL SYSTEM vs./and ORGANICAL SYSTEM )
- MEKANİK İLE ELEKTROMANYETİK İLE MADDE ile/||/<> DALGA SINIFLARI
( Üç temel dalga kategorisi. )
( Formül: λ = h/p (de Broglie) )
- SİNDİRİM:
MEKANİK ile/ve/||/<>/> KİMYASAL
- MEKANİZMA ile/ve/||/<> İLKE
( vs./and/||/<> PRINCIPLE )
- MEKANİZMA ile/ve/||/<> ORGANİZMA
( Değer üretmez. İLE/VE/||/<> Değer üretir. )
( İşlev. İLE/VE/||/<> Eylem. )
- MEKANOKİMYA ile/||/<> FOTOKİMYA
( Mekanokimya mekanik kuvvet ile reaksiyon gerçekleştirirken İLE fotokimya ışık enerjisi kullanır )
( Formül: Piezoelektrik etki )
- MELES ile MELEZ[Ar. < MELES] ile MELEŞ
( Köpeklerin yaşı. İLE İki kuzulu koyun. İLE Değişik türden hayvan ya da bitkiden üremiş [hayvan ya da bitki]. | Değişik ırkta ana babadan doğmuş olan kişi. | Katışık, karışık. )
- ÇANDIR/MELEZ[Ar.]/METİS[Fr.] ile/ve TOPA
( ... İLE/VE Hindistan'daki melezler. )
- MELEZ[Ar. < MELES]/METİS[Fr.] değil/yerine/= KIRMA/AZMA/ARADA
- MELEZ[Ar.]/METİS[Fr.] ile MESTİZO
( ... İLE Kızılderili-İspanyol melezi. )
- MEMÂT[Ar.] değil/yerine/= ÖLÜM
( ÖLÜM )
- MEMELİ DERİLERİNDEKİ BEZLER:
SEBASÖZ ile/ve/||/<> APOKRİN ile/ve/||/<> EKRİN
( Bu bezler, birlikte çalışarak ter üretir. Birçok memeli türde, sebasöz ve apokrin bezleri, baskın ter bezleridir ve kıl köklerine yakın bir yerde bulunur. Bu bezlerin salgıları, kılları; yağlı, bazen köpüren bir karışım haline getirir. )
( Kürkü olmamasının yanı sıra, insan, olağanüstü sayıda ekrin bezi sahibidir. Bu sayı, 2 milyon ile 5 milyon arasında değişkenlik gösterir ve günde 12 litreye kadar ince, sulu ter üretilebilmesini sağlar.
Ekrin bezleri, kıl kökleri yakınında kümelenmez, bunun yerine deri yüzeyine görece yakın bir yerde bulunur ve küçük delikler[porlar] aracılığıyla ter boşaltımı yapar. Çıplak derinin ve sulu terin bu kombinasyonu, terin doğrudan kürkte birikmesinden çok doğrudan çıplak deride birikmesine neden olur ve insanın aşırı ısınmasını engeller. Bu soğutucu sistemimiz sayesinde, sıcak bir günde yapılacak bir maratonda, atlara üstünlük sağlayabiliriz. )
- MEMELİ TAKIMLARI:
MONOTREMATA ve/||/<> MARSUPIALIA ve/||/<> PROBOSCIDAE ve/||/<> SIRENIA ve/||/<> EDENTATA ve/||/<> RODENTIA ve/||/<> LAGOMORPHA ve/||/<> PRIMATA ve/||/<> CARNIVORA ve/||/<> CETARTIODACTYLA [ARTIODACTYLA | CETACEA] ve/||/<> PERISSODACYLA ve/||/<> CHIROPTERA ve/||/<> INSECTIVORA
( Platypus, ekidna. VE/||/<> Kangurular, opossumlar, kolalar. VE/||/<> Filler. VE/||/<> Deniz inekleri[manatlar]. VE/||/<> Tembel hayvanlar, karıncayiyenler, armadilolar. VE/||/<> Sincaplar, kunduzlar, oklu kirpiler, fareler. VE/||/<> Tavşanlar, Amerikan tavşanları, pikalar. VE/||/<> Lemurlar, maymunlar, insan benzeri maymunlar, kişiler. VE/||/<> Köpekler, kurtlar, ayılar, kediler, sansarlar, susamurları, ayıbalıkları, morslar. VE/||/<>
[ARTIODACTYLA]
* Koyunlar, domuzlar.
* Sığırlar, geyikler.
* Zürafalar.
||
[CETACEA]
Balinalar, yunuslar, domuz balinaları. VE/||/<> Atlar, zebralar, tapirler, gergedanlar. VE/||/<> Yarasalar. VE/||/<> "Gerçek böcekçiller", bazı köstebekler, bazı cüce fareler. )
( Yumurta bırakırlar. Meme ucları yoktur.[Sütü annenin kürkündenn emerler.] VE/||/<> Embriyonik gelişimlerini marsupial kese içinde tamamlarlar. VE/||/<> Uzun kaslı bir hortuma, kalın gevşek deriye, üst azı dişlerinin uzamasıyla oluşmuş iki uzun fildişine sahiplerdir. VE/||/<> Sucul otoburlardır. Yüzme özelliğine sahip yüzgeç benzeri ön üyeleri vardır fakat arka üyeleri yoktur. VE/||/<> Dişilleri yok ya da indirgenmiştir. VE/||/<> Törpüleme özelliğine sahip törpü biçiminde sürekli büyüyen kesici dişlere sahiptirler. VE/||/<> Törpü benzeri kesici dişleri vardır. Ön üyelerinden daha uzun olan arka üyeleri zıplamak ve koşmak üzere uyum sağlamıştır. VE/||/<> Hepçillerdir[Omnivor]. Başparmaklarını öteki parmaklarının karşısına getirebilirler. Yüzün önüne yönelmiş gözler, çok iyi gelişmiş beyin kabukları vardır. VE/||/<> Etçillerdir. Kesici özellikte, kesip koparmak üzere sivri uclu kesici dişlere sahiplerdir. VE/||/<> Her bir ayakta çift tırnaklı toynağa sahiplerdir. Otoburlardır. || Balık benzeri gövdeye sahip deniz hayvanlarıdır. Ön üyeleri kürek biçiminde ve arka üyeleri yoktur. Yalıtım için kalın bir yağ tabakaları vardır. VE/||/<> Otoburlardır. Her bir ayakta tek tırnaklı bir toynağa sahiplerdir. VE/||/<> Uçmaya uyum sağlamışlardır. Uzun olan parmaklarında gövde ve bacaklara kadar uzanan, geniş, katlanabilen deriye sahiplerdir. Böcek yiyen memelilerdir. )
- MEMELİ/LER ile TEKDELİKLİ/LER
( ... İLE Kuşlar gibi yumurtlayarak üreyen, dışkılığı olan memeliler takımı. )
- MEMELİ/LER ile YUMURTLAYAN/LAR
( Kendi boyuyla karşılaştırıldığında en küçük yumurtayı yumurtlayan hayvan devekuşu [kendi ağırlığının %1.5'undan hafiftir], en büyük yumurtayı yumurtlayan benekli küçük kividir. [kendi ağırlığının %26'sı kadardır] )
( Herhangi bir hayvan tarafından yumurtlanmış en büyük yumurta [dinozorlar da içinde] Madagaskar'da yaşayan Fil Kuşu[Lat. Aepyornis maximus]'na aitti. [Soyu 1700'de tükenmiştir] [9 litre oylumda, 180 tavuk yumurtasına denktir.] )
( ZÂT-ÜS-SEDÂYÂ/HAYVÂNÂT-I SÜTVER/SÜTVER/SÜTDAR HAYVÂNÂT ile HAYVÂNÂT-I BEYZA/ZÂT-ÜL-BEYZ/YUMURTA VAZ )
( MAMMALS vs. OVIPAROUS )
( MAMMIFÈRES avec OVIPARES[< Lat. < OVUM: Yumurta. + PARERE: Doğurmak.] )
( SÜDYİYYE[< SÜDÎ] ile BEYUDİYYAT/BEYDİYYAT )
( STANADHARI[STAN: Meme. + DHARI: Taşıyan, sahip olan.] ile ANDAJ[AND: Yumurta.] )
- MEMS ile/||/<> NEMS
( MEMS mikro μm mekanik İLE NEMS nano nm kuantum etki. )
( Formül: μm klasik İLE nm kuantum )
- MENDEL 1. KURAL ile/||/<> MENDEL 2. KURAL
( 1. kural ayrışma, 2. kural bağımsız dağılım. )
( Formül: Segregasyon İLE assortment )
( Gregor Mendel tarafından 1865 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1822-1884) (Ülke: Avusturya) (Alan: Biyoloji) (Önemli katkıları: Kalıtım yasaları, modern genetiğin kurucusu) )
- MENDEL YASALARI ile/||/<> KALITIM
( Mendel Yasaları ve Kalıtım arasındaki ilişki )
( Gregor Mendel tarafından 1865 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- MENDEL ile/||/<> YASALARI
( Mendel yasalarının yaygınlaştırılması )
( William Bateson tarafından 1902 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1861-1926) (Ülke: İngiltere) (Alan: Genetik) (Önemli katkıları: Genetik terimini icat etti, Mendel yasalarını destekledi) )
- MENFUR/MÜSTEKREH[Ar.] değil/yerine/= İĞRENÇ/TİKSİNÇ
- MERDİVEN (MERDİVEN) değil BASAMAK BASAMAK
- MERGE ile/||/<> FUSION
- MERİSTEM[Fr.] değil/yerine/= SÜRGEN DOKU
( Bitkilerde, kök ve sapların, gelişebilecek durumda olan uc bölümlerindeki, çok yüzlü, kolay üreyebilir hücrelerden oluşan bir doku türü. )
- MERKEZCİL KUVVET ile/||/<> MERKEZKAÇ KUVVETİ
( Merkezcil gerçek kuvvet merkeze doğru, merkezkaç sahte kuvvet dışa doğru )
( Formül: F_c = mv²/r (merkezcil) İLE F_cf = -mv²/r (merkezkaç) )
- MERKEZCİL KUVVET ile/||/<> MERKEZKAÇ KUVVETİ (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)
( Merkezcil merkeze doğru gerçek, merkezkaç dışa doğru görünürdür )
( Formül: Fc=mv²/r )
- MERKEZİ LİMİT İLE BÜYÜK SAYILAR İLE GLİVENKO-CANTELLİ ile/||/<> LİMİT TEOREMLERİ
( Olasılığın temel limit teoremleri. )
( Formül: √n(X̄ - μ) → N(0 İLE σ²) )
- MERKEZİ SİNİR ile/||/<> ÇEVRESEL SİNİR
( Merkezi beyin+omurilik, çevresel sinirler. )
( Formül: CNS İLE PNS )
- MERKÜR ile/||/<> GÖZLEM
( Merkür geçişi gözlemleri )
( Ali Kuşçu tarafından 1460 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1403-1474) (Ülke: Semerkant/Osmanlı) (Alan: matematik) (Önemli katkıları: Risaletu Fethiyye, Ay gözlemleri, matematik ve astronomi) )
- MERSENNE ASAL ile/||/<> FERMAT SAYI
( Mersenne 2^p-1 formunda, Fermat 2^(2^n)+1 formunda. )
( Formül: M_p İLE F_n )
- MESEMME[Ar.] ile ...
( Deri üzerindeki küçük delikler. )
- MEŞİME/PLASENTA değil/yerine/= ETENE/SON/DÖLEŞİ
( Memelilerde, ana ile dölüt arasında kan alıp verme işini sağlayan örgen. | Meyya daprağında yumurtacıkların bağlı olduğu bölüm. )
- MEŞİ(Y)(Y)ET[Ar.] ile/ve/||/<>/> İRÂDE[Ar.]/İSTENÇ ile/ve/değil/yerine/önce/+/||/<>/>/< İHTİYÂR
( Sürekli istenç/irâde. | Belirleyicilik. [İrâdeden önce gelir.] İLE/VE/||/<>/> "Yapma/yönelme[gözünü/dilini/elini uzatma] gücü/olanağı/isteği." @@ Yapmayabilme[tartma/değerlendirme, gözünü/dilini/elini geri çek(ebil)me, iyiye/hayıra yönelme, yeğleme/tercih etme] bilinci/olanağı. )
( Dirimlilik/canlılık gereği. İLE/VE/||/<>/> Bitki, hayvan/behaim ve insan gövdesinde. İLE/VE/DEĞİL/YERİNE/ÖNCE/+/||/<>/>/< Kişinin zihninde, düşünebilme önceliğinde. )
( Temel, asgari, organik. İLE/VE/||/<>/> Denetlenemeyen, kapalı donanım/yazılım gibi. İLE/VE/DEĞİL/YERİNE/ÖNCE/+/||/<>/>/< Sürekli denetlenebilir ve asgari seviyede. )
( Bitki, hayvan ve insanın gövdesinde. [dirimsiz/cansız/inorganik olmama] İLE/VE/||/<>/> Çocuk, meczup, bunamış, Alzheimer olanlarda. İLE/VE/DEĞİL/YERİNE/ÖNCE/+/||/<>/>/< Başlangıç ve alıştırma olarak 13 yaşından gün almış [hak, fiil ve cezai ehliyet sahibi] olanlarda. > 17 yaşından gün almış [anne/baba bilgisi ve onayıyla pasaport alma olanağıyla tek başına ülke dışına çıkabilme hakkı] olanlarda. > 18 yaşından gün almış [anne/baba bilgisi ve onayıyla evlenebilme hakkı] olanlarda. > 19 yaşından gün almış ve ölene kadar [yaşlılık ve aklî meleke engeli olmama koşuluyla] kendi hakkında her türlü karar verebilme, imza atabilme, mülk sahibi olabilme, kendine ve başkasına zarar vermeyecek biçimde/kadar temel haklarıyla yaşamını sürdürebilenlerde. )
- MESNED/SİZ[Ar.] yerine DAYANAK/SIZ
- METABOLİC ENGİNEERİNG ile/||/<> NATURAL METABOLİSM
( Metabolic engineering hücresel metabolizmayı kasıtlı olarak değiştirirken İLE natural metabolism evrimsel optimize edilmiş doğal yollardır )
( Formül: Pathway optimization )
- METABOLİK MÜHENDİSLİK İLE YOL OPTİMİZASYONU ile/||/<> ÜRETİM SİSTEMLERİ
( Mikroorganizmaların endüstriyel üretim için modifikasyonu. )
( Formül: Verim = g ürün/g substrat )
- METABOLİK YOL ile METABOLİK AKIŞ
( Birbiriyle bağlantılı kimyasal tepkimelerin ardışık sırasını gösterir. İLE Bu tepkimelerin hızının ve yönünün nasıl denetlendiğiniedildiğini gösterir. )
- METABOLİZMA ile ENZİM
( Canlılarda kimyasal tepkimelerin ve enerji değişiminin gerçekleştiği süreçlerin bütünüdür. İLE Bu tepkimeleri hızlandıran proteinler. )
- METABOLOMİK ile/||/<> PROTEOMİK
( Metabolomik küçük molekül metabolitleri incelerken İLE proteomik protein ifadesini inceler )
( Formül: MS spektroskopisi )
- METABOLOMİK ile/||/<> TRANSKRİPTOMİK
( Metabolomik metabolit İLE transkriptomik mRNA. )
( Formül: Metabolite İLE mRNA analysis )
- METAL KARBEN ile/||/<> METAL KARBÍN
( Karben M=CR₂ çift bağ, karbin M≡CR üçlü. )
( Formül: Fischer İLE Schrock )
- METAL-METAL BAĞI ile/||/<> KÖPRÜ LİGAND
( M-M direkt bağ Re₂Cl₈²⁻, köprü ligand üzerinden. )
( Formül: Dörtlü bağ İLE μ-Cl )
- METAL ile/||/<> AMETAL
( Metal elektron verir İLE ametal elektron alır )
( Formül: Katyon İLE anyon )
- METALİK BAĞ ile/||/<> İYONİK BAĞ
( Metalik elektron denizi, iyonik elektron transferi )
( Formül: M_n → nM⁺ + ne⁻ (metalik) İLE M + X → M⁺X⁻ (iyonik) )
- METALİK CNT ile/||/<> YARIİLETKEN CNT
( Metalik (n,m) n-m = 3k, yarıiletken diğer. )
( Formül: İletken İLE band gap )
- METÂLORGANİK KAGE ile/||/<> METÂLORGANİK KAPSULA
( Metâlorganik kage açık çerçeve yapıyken İLE metâlorganik kapsula kapalı küresel yapıdır )
( Formül: Supramolecular cage )
- METAMALZEME İLE FONONİK KRİSTAL İLE FOTONİK KRİSTAL ile/||/<> YAPAY MALZEMELER
( Tasarlanmış özel özellikli malzemeler. )
( Formül: n < 0 (metamalzeme) )
- METAMALZEME ile/||/<> DOĞAL MALZEME
( Metamalzeme negatif kırılma yapay, doğal pozitif kırılma. )
( Formül: n < 0 İLE n > 0 )
- METAMATERIAL ile/||/<> PHOTONIC CRYSTAL ile/||/<> PLASMONICS ile/||/<> YAPAY MALZEMELER
( Tasarlanmış elektromanyetik özellikler. )
( Formül: n < 0 (negatif indeks) )
- METAMATERIAL ile/||/<> PHOTONİC CRYSTAL
( Metamaterial negatif refraktif indeks gösterebilirken İLE photonic crystal periyodik yapıyla photon band gap oluşturur )
( Formül: Negative refractive index )
- METAMORFOZ[Fr. < Yun.] değil/yerine/= BAŞKALAŞMA
- METAPOPULASYON ile/||/<> KAYNAK-HEDEF
( Metapop bağlı populasyonlar, kaynak-hedef tek yön. )
( Formül: Çok yama İLE gradyan )
- METASTAZ ile/||/<> PRİMER TÜMÖR
( Metastaz yayılım ikincil, primer orijinal. )
( Formül: İnvaziv İLE lokal )
- METATEZ REAKSİYONU ile/||/<> SN2 REAKSİYONU
( Metatez reaksiyonu çifte bağların yer değiştirmesiyken, SN2 nukleofilik substitüsyondur )
( Formül: Grubbs katalizörü )
- METATHESIS ile/||/<> POLİMERİZASYON
( Metathesis C=C değişimi Grubbs İLE polimerizasyon zincir büyüme. )
( Formül: RCM İLE ROMP )
- METEOROLOJİ[Fr. < Yun.] ile METROLOJİ
( Kalıkbilim, hava [durumu] bilgisi. İLE Ölçübilim. )
- METFUN[Ar.] değil/yerine/= GÖMÜLÜ
( Gömülmüş olan. )
- METİL/LENME ve/>< ASETİLASYON
( DNA bozulumu. VE/>< Soğan, sarımsak, tarçın ve baharat kullanımı. )
- METİL-[Fr.] ile METİLEN[Fr.] ile METİLİK[Fr.]
( Yapısında metil kökü bulunan bileşikleri adlandırmakta kullanılan ön ek. İLE Metanın iki hidrojen atomunu yitirmesiyle türeyen bir kök. [CH2] İLE Metan bileşimlerinin sıfatı. )
- METİSİLİN ></<> STAFİLOKOK
( Penisilinin yarı-sentetik analogu olan, beta-laktam sınıfı bir antibiyotik. ><> Mikroskopta, üzüm salkımlarına benzer kümeler durumunda görülen mikroplar. )
( METICILLIN/METHICILLIN ><> STAPHYLOCOCCUS )
- METRİK UZAY ile/||/<> TOPOLOJİK UZAY
( Metrik mesafe fonksiyonu, topolojik açık küme koleksiyonu. )
( Formül: Distance. @@ Open sets. )
- METRİK ile/||/<> UZAY
( Metrik uzay kavramı )
( Maurice Fréchet tarafından 1906 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1878-1973) (Ülke: Fransa) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Metrik uzaylar, fonksiyonel analiz) )
- MEVCUD ile/ve/değil/||/<>/< HALK
- DEVİR/DEVRE[Ar. < DEVR]/MEVKUT[Ar.]/PERİYOD/İK[Fr., İng. PERIOD] değil/yerine/= DÖNEM/SEL / DÖNEY / ÇEVRİM / GEÇİSÜRE / SÜRELİ
( ... DEĞİL/YERİNE/= Sürekli ve düzenli değişme, devir. | Bir elektrik akımının, iletken üzerinde aldığı yol, devre. )
- MEVT ile/ve/değil/||/<>/< FEVT
( Kişilerin/toplumun huzurundan kaybolmak. İLE/VE/DEĞİL/<>/< Allah'ın huzurundan kaybolmak. | Bir daha ele geçememek üzere kaybetme, elden çıkarma, kaçırma. )
( Geçmiş. İLE/VE/DEĞİL/<>/< Gelecek. )
( Matem. İLE/VE/DEĞİL/<>/< Hüzün. )
( Ayrılık, ölümden beterdir. )
( Fevt, mevt'ten daha zordur.
[Kaybedecek olduğunu bilmek, kaybetmekten daha zordur.] )
( [not] DEATH vs./and/but/||/<>/< LOSS )
- MEVT-İ TABİÎ ile/ve MEVT-İ İRÂDÎ
( ... İLE/VE Ölmeden önce "ölmek". )
( Dirimsel/biyolojik. İLE/VE Anlamsal/manevi. )
- MEYL/TEMÂYÜL ile/ve/> HAREKET
( Hareketten önceki ilk durum, hareketin başlangıcı. İLE/VE/> ... )
- MEYVE değil ÇİÇEK
( İncir, ağacın meyvesi değil çiçeğidir. )
- MEYVESİ ile/değil BEDELİ
( [durum ya da sonuç]
Olumlular için. @@ Olumsuzlar için. )
- MEYYÂL[Ar. < MEYL] ile EĞİLİMLİ/EĞİMLİ
( EĞİLEN | ÇOK İSTEKLİ, DÜŞKÜN )
- MEZÂİK[Ar. < ZÎK] ile MEZÂK[Ar. < ZEVK]
( Sıkıntılı, dar yerler. İLE Zevk alma, tad duyma, tadma. | Zevk, lezzet. | Tad duyulan yer, damak. )
- MEZO BİLEŞİK ile/||/<> RASEMİK KARIŞIM
( Mezo optikçe inaktif tek molekül, rasemik eşit karışımdır )
( Formül: Simetrik İLE 50:50 )
- MEZO-GÖZENEKLİ ile/||/<> MİKRO-GÖZENEKLİ
( Mezo 2-50nm MCM-41, mikro <2nm zeolit. )
( Formül: Boyut farkı )
- MEZOFİL ile STOMATA
( Yaprağın fotosentez yapan dokusu. İLE Gaz alışverişinin gerçekleştiği yaprak yüzeyindeki açıklıklar. )
- MEZON ile/||/<> BARYON (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)
( Mezon kuark-antikuark, baryon üç kuarktan oluşur )
( Formül: qq̄ İLE qqq )
- MEZOZOM ile MİTOKONDRİ
( Bazı bakterilerde göze zarının içe doğru kıvrılarak oluşturduğu yapı olup gözesel solunum ve bölünmede görev alır. İLE Ökaryotik gözelerde enerji üretimini sağlayan organel. )
- MHC SINIF I ile/||/<> MHC SINIF II
( MHC-I tüm çekirdekli gözeler, MHC-II antijen sunan gözeler )
( Formül: HLA-A ileB ileC (Sınıf I) İLE HLA-DR ileDQ ileDP (Sınıf II) )
- MHC-I İLE MHC-II İLE CROSS-PRESENTATION ile/||/<> ANTİJEN SUNUMU
( T hücre aktivasyon mekanizmaları. )
( Formül: Signal 1 + 2 → Aktivasyon )
- MHC-I İLE MHC-II İLE TCR ile/||/<> ANTİJEN SUNUMU
( İmmün tanıma molekülleri. )
( Formül: HLA-A İLE B İLE C (MHC-I) )
- MHD İLE KİNETİC İLE GYROKİNETİC ile/||/<> PLAZMA KURAMLERİ
( Farklı plazma modelleme yaklaşımları. )
( Formül: ∇×B = μ₀J + μ₀ε₀∂E/∂t )
- MHD ile/||/<> KİNETİK KURAM
( MHD akışkan yaklaşımı, kinetik parçacık dağılım fonksiyonu. )
( Formül: Makro İLE mikro )
- MİCHAEL KATILMA ile/||/<> ROBİNSON ANÜLASYONU
( Michael 1,4-katılma α,β-doymamış, Robinson halka oluşumu. )
( Formül: Enolat + enon )
- MİCHAELİS-MENTEN İLE HİLL İLE ALLOSTERİC ile/||/<> ENZİM KİNETİĞİ
( Enzim aktivite modelleri. )
( Formül: v = Vmax[S]/(Km + [S]) )
- MICROBE vs. VIRUS
- MİCROBİOME ENGİNEERİNG ile/||/<> PROBİOTİC THERAPY
( Microbiome engineering mikrobiyom kompozisyonunu sistematik düzenlerken İLE probiotic therapy faydalı bakteri takviyesi yapar )
( Formül: Microbial community design )
- MİCROREACTOR İLE CONTİNUOUS FLOW İLE DROPLET ile/||/<> AKIŞ KİMYASI
( Sürekli akış reaktör sistemleri. )
( Formül: Re < 100 (laminar) )
- MİCRORNA ile/||/<> LONG NON-CODİNG RNA
( MicroRNA kısa düzenleyici RNAyken, lncRNA uzun düzenleyici RNAdır )
( Formül: ~22 nükleotid )
- MICROWAVE CHEMISTRY ile/||/<> THERMAL CHEMISTRY
( Microwave chemistry mikrodalga enerjisiyle hızlı ısıtma yaparken İLE thermal chemistry konvansiyonel ısıtma yöntemleri kullanır )
( Formül: Dielectric heating )
- MİDE ile/ve/değil/||/<> BAL MİDESİ/HUNYUN
( Arılar, balı ne sıçar, ne de kusar.
Bal, arıların topladığı nektarın özel bir işlemden geçmesiyle oluşur. İşleyiş şu biçimdedir:
- Nektar Toplama: Arılar, çiçeklerden nektarı emer ve bal midesi[hunyun] adı verilen özel bir kesede toplar.[Bu mide, sindirim midesinden ayrıdır.]
- Enzimlerle İşleme: Arılar, kovana dönerken, bu nektara enzimler ekleyerek kimyasal dönüşüm başlatır.
- Kovana Aktarma: Kovandaki işçi arılar, toplayıcı arıların getirdiği nektarı ağızdan ağıza aktararak işleme devam eder.
- Suyun Uçurulması: Nektarın içindeki fazla su, petek gözlerine yerleştirildikten sonra kanat çırparak buharlaştırılır. Böylece koyulaşarak bal durumuna gelir.
- Peteklerin Kapatılması: Olgunlaşan bal, balmumu ile kapatılır ve saklanır.
[Arıların kendi beslenmesi için topladığı bu sıvıya, insanın el koyması, çalması, tüketmesi, sömürmesi de gerekli ve zorunlu değildir!] )
- MİDE ve/<> TÜM ÖRGENLER
- MİDEYİ DOLDURMAK" ile/değil/yerine DOYMAK
- MİKOLOJİ[Fr.] değil/yerine/= MANTARBİLİM
- MİKOZ[Fr.]
( Mantar asalaklarından oluşan sayrılık. )
- MİKRO DİREY/FAUNA ile/ve MAKRO DİREY/FAUNA
- MİKRO EVRİM ile MAKRO EVRİM
( Küçük ölçekli genetik değişiklikler. İLE Türlerin büyük ölçekli evrimsel değişimleri. )
- MİKRO İLE MAKRO İLE MEZO ile/||/<> SİSTEM ÖLÇEKLERİ
( Farklı boyut ölçeklerinde fizik. )
( Formül: kT ≈ termal enerji )
- MİKRO-İYONOFORE ile/||/<> MAKRO-İYONOFORE
( Mikro-iyonofore küçük molekül iyon taşıyıcısıyken, makro-iyonofore büyük yapılı iyon bağlayıcıdır )
( Formül: Valinomisin )
- MİKROARRAY ile/||/<> RNA-SEQ
( Mikroarray önceden bilinen İLE RNA-seq tüm transkriptom. )
( Formül: Known İLE unbiased expression )
- MİKROBİYOM ile/||/<> MİKROBİOTA
( Mikrobiyom tüm mikroorganizma genleriyken İLE mikrobiota sadece mikroorganizmaların kendisidir )
( Formül: Metagenomik )
- MİKROBİYOTA/MICROBIOTA[İng.] değil/yerine/= UFAK CAN ÖRTÜSÜ
- MİKROBİYOTA-İMMÜN SİSTEM ETKİLEŞİMİ ile/||/<> MİKROBİYOTA-METABOLİZMA ETKİLEŞİMİ
( Mikrobiyota-immün etkileşim bağışıklık gelişimini şekillendirir İLE mikrobiyota-metabolizma etkileşim enerji dengesini etkiler. İkisi de karşılıklı düzenleyici İLE farklı mekanizmalar kullanır. )
- MİKROBİYOTA ile/||/<> MİKROBİYOM
( Mikrobiyota bir bölgedeki mikroorganizmaların kendisi İLE mikrobiyom bu mikroorganizmaların tüm genetik materyali ve etkileşimleridir. Mikrobiyota canlı organizmalar İLE mikrobiyom genetik bilgi ve fonksiyonel kapasitedir. )
( Joshua Lederberg tarafından 2001 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1925-2008) (Ülke: ABD) (Alan: Genetik, Mikrobiyoloji) (Önemli katkıları: Bakteriyel genetik, "mikrobiyom" terimini kullandı, Nobel Ödülü sahibi) )
- MİKROBİYOTA ile/ve/||/<> MİKROBİYOM ile/ve/||/<> METAGENOM
( Mikropların[bakteri, arke, virüs, mantar] kimliği. İLE/VE||/<> Mikropların genetiği. İLE/VE||/<> ... )
( Bir organizmanın belirli bir bölgesinde ve bir arada yaşayan mikroorganizmalar topluluğu. İLE/VE||/<> Mikrobiyotada yer alan mikroorganizmaların genomlarının tümü. Mikrobiyotanın genetik nesnesi. İLE/VE||/<> Mikrobiyotayı oluşturan mikroorganizmaların DNA'larını birarada dizileyen deneysel yaklaşım. )
( )
- MİKROBUN TANIMLANIŞI:
1876 ve/||/<> PASTEUR
- MİKRODALGA İLE ULTRASES İLE MEKANOKİMYA ile/||/<> ALTERNATİF AKTİVASYON
( Klasik ısıtmaya alternatif enerji kaynakları. )
( Formül: P = 2πfξ²ρc (ultrases) )
(1996'dan beri)