Uzakdoğu terimlerindeki FaRkLaR

- ANİTYA[Sansk.] = ANİKKA[Palice]

- ANTAHKARANA ile

( Psişe, zihin. Zihin, kolektif anlamda, zekâ(buddhi), ego(ahamkara) ve zihin(manas)'i içerir. )

- ANUBHAVA -ile

( Doğrudan idrak, deneyimleme. Bir eylemin sonunda edinilen deneyim. İdrak, duygu ve düşünce anubhava'dır. Tüm deneyimlerde "Ben"den gayrı deneyimci yoktur. Böylece tüm anubhava "Ben" ilkesine götürür. "Ben-im" )

- ANUTTURA SAMYAK SAMBODHI -ile

( Buda'nın aydınlanma olayını anlatmak için kullanılan bileşik sözcük; tam ve anlaşılmaz en yüksek aydınlanma. )

- ANUTTURA SAMYAK SAMBODHİ ile/||/<> ANİRVACHANİYA

( Buda'nın aydınlanma olayını anlatmak için kullanılan bileşik sözcük; tam ve anlaşılmaz en yüksek aydınlanma. @@ Tarif edilemez. )

- ANYONYA-ABHAVA -ile

( Karşılıklı yokluk. )

- ANYONYA-ABHAVA ile/||/<> ATYANTA-ABHAVA ile/||/<> PRADHAVAMSA-ABHAVA ile/||/<> PRAG-ABHAVA

( Karşılıklı yokluk. @@ Mutlak yokluk. @@ Yokolmadan önceki yokluk. @@ Ortaya çıkıştan sonra yokluk. )

- AP ile/||/<> TEJAS ile/||/<> VAYU ile/||/<> PİTHİRİ

( Su. @@ Ateş. @@ Hava. @@ Toprak. )

- APAKSEPANA ile

( İnme, nâzil. )

- APAKSEPANA >< UTKSEPANA

( İnme, nâzil. @@ Yükselme, hurûç. )

- APARA ile AŞAĞILIK, DÜŞÜKLÜK

( Aşağılık, düşüklük. )

- APARATVA ile YAKINLIK

( Yakınlık. )

- ARHAN/ARAHANT[Sansk.] = ARHAT[Palice]

- ARHAT >< BODHİSATTVA

( Nirvana'yı arayan, başka insanları kurtarmaya çaba harcamadan kendi kurtuluşunun peşinde olan kişi. @@ Geleceğin Budası. Nirvana'ya hemen girmeyip, sadece kendi aydınlanmasını değil, öteki tüm duyarlı varlıkların aydınlanmasına adamış olan kişi. )

- ARHAT ile/ve/||/=/<> TATHAGATHA ile/ve/||/=/<> SIDDHA ile/ve/||/=/<> MUKTA

( Caynacılık'ta/Jainizm'de, sonsal aydınlanmaya ulaşan kişilere verilen adlar. )

- ARİYA ATHANGİKA/MAGGA ile

( Sekiz Katlı Soylu Yol.
( 1. Samyag Drishti [Doğru ve tam görüş.]
2. Samyag Samkalpa [Doğru ve tam anlayış.]
3. Samyag Vak [Doğru ve tam konuşmak.]
4. Samyag Karmanta [Doğru ve tam etkinlik.]
5. Samyag Ajiva [Doğru ve tam yaşamını kazanma yolları.(İlkelerle iş yapmaktır.)]
6. Samyag Uyayama [Doğru ve tam çaba uygulamak.]
7. Samyag Smriti [Doğru ve tam farkındalık.]
8. Samyag Samadhi [Doğru ve tam uyanıklık.] )

- ARİYA SACCA ile

( Dört Soylu Hakikat.(Budizm'de)
( 1. Dukha [Tüm varoluş biçimleri.][Özellikle insan varoluşu, acı çekmeyle karakterize edilir.]
2. Samudaya [Acının nedeni arzular ve tutkulardır.]
3. Nirodha [Arzu ve tutkuların kaynaklarının kurutulmasıyla acı sona erdirilebilir.]
4. Magga [Arzu ve tutkuların kaynaklarını kurutacak olan, Sekiz Katlı Soylu Yol'un uygulanmasıdır.] )

- ARİYA SACCA ile/||/<> ARİYA ATHANGİKA ile/||/<> ÇRAVAKA

( Dört Soylu Hakikat (Budizm'de). @@ Sekiz Katlı Soylu Yol. @@ Dört yüce gerçek. )

- ASAMSKRİTA >< SAMSKRİTA

( Geçici olana dair olmayan. Neden-sonuç ilişkisine maruz olmayan. Doğumsuzluk ve ölümsüzlük dünyası. @@ Geçici olana dair. Dünya. )

- ASAMSKRİTA[Sansk.](WU-WEİ[Çince]) ile

( Geçici olana dair olmayan. Neden-sonuç ilişkisine maruz olmayan. Doğumsuzluk ve ölümsüzlük dünyası. )

- AŞOKA ile/||/<> DİPANKARA BUDA

( İmparator (M.Ö. 270) Hindistan'ın büyük Budist hükümdarı. Budizmi yaymak için misyonerler göndermiştir. @@ Gautama Buda'nın zamanından önceki ilk Buda'lardan biri. )

- ATMA ile/||/<> ATMA-BHAKTİ ile/||/<> ATMA-PRAKASH ile/||/<> ATMARAM

( En Yüce Benlik, bireysel ruh. @@ En Yüce Olan'a isabet. @@ Öz Varlık'ın ışığı. @@ Öz Varlık'ın sevinci. )

- ATMA/ATMAN[Sansk.](ATTA[Palice]) ile ATMA-BHAKTİ ile ATMA-PRAKASH

( En Yüce Benlik (Öz), bireysel ruh. Atman, Prakriti'nin üç guna'sından ötedir. Eylemi yapan atmandeğil, sadece Prakriti'dir. İLE En Yüce Olan'a isâbet. İLE Öz Varlık'ın ışığı. )

- ATMA/ATMAN[Sansk.](ATTA[Palice]) ile ATMARAM

( Her varlıkta varolan ölmez, bozulmaz, değişmez, bileşmez özvarlık; varolan herşeyin ne kadar değişik görünümde de olsa aynı özvarlığı paylaştığı doktrin. Upanişadlar'da kendi özünü kavrayan kişinin Brahma ile bütünleştiğine, Tanrı ile bir olduğuna inanılır. İLE Öz Varlık'ın sevinci. )

- ATMAN >< ANATMAN

( En Yüce Benlik (Öz), bireysel ruh. Atman, Prakriti'nin üç guna'sından ötedir. @@ Ben'in yokluğu, ruhun yokluğu doktrini; kişisel, ayrık, sürekli bir benliğin var olmadığını savunan öğreti. )

- ATMAN[Sansk.] = ATTA[Palice]

- ATMAN ile/||/<> BRAHMAN ile/||/<> JİVATMAN

( En Yüce Benlik (Öz), bireysel ruh. Her varlıkta varolan ölmez, bozulmaz, değişmez, bileşmez özvarlık. @@ Mutlak, Nihai Gerçek; mutlak varlık, mutlak bilinç ve mutlak mutluluk. @@ Kişisel özvarlık. Bireysel ruh. Atman'ın gövde, duyular ve zihinle özdeşleşme yanılgısı sonucu varlık kazanır. )

- ATYANTA-ABHAVA -ile

( Mutlak yokluk. )

- AVALOKITESVARA[Sansk.] = KWAN-YIN[Çince] = KWANNON[Jap.]

- AVALOKİTESVARA[Sansk.](KWAN-YIN[Çince], KWANNON[Japonca]) -ile

( Şefkat Buda'sı. )

- AVATAR ile/||/<> AVATARA ile/||/<> MAHATMA

( Haberci, Peygamber. @@ Enkarnasyon, bedenlenme. @@ Aydınlanmış varlık. )

- AVATARA[Hintçe] değil/yerine/= GÖVDELENME/BEDENLENME, ENKARNASYON

- AVİDYA ile

( Cahillik. Birincil cehalet, kendi doğamızın cehaleti. Gerçek yaratılışımızı tanımaktaki yetersizlik, bilgisizlik. )

- AVİDYA >< BODHİ

( Cahillik. Birincil cehalet, kendi doğamızın cehaleti. Gerçek yaratılışımızı tanımaktaki yetersizlik, bilgisizlik. @@ Aydınlanma, anlayış, bilgelik, evreni yöneten zekâ. Işıklanma, tam Aydınlanma. )

- BASSO[Jap.] ile BASSO[İt.]

( Çinli Zen ustası Ma-tsu'ya (709-788) Japonya'da verilen ad. İLE En kalın erkek sesi. | En kalın sesli orkestra çalgısı. )

- BHAJAN ile

( Sadakat uygulaması, dua, tapınma. )

- BHAKTİ ile

( Kendini adama, tapınma. "Bhakta" ise kendini adayan kişidir. )

- BHAKTİ ile/||/<> PUJA

( Kendini adama, tapınma. "Bhakta" ise kendini adayan kişidir. @@ Tapınma, ibadet. )

- BHAVA ile

( Varolma, -olumluluk-. )

- BHIKŞU[Sansk.] = BİKKU[Palice]

- BHİKŞU[Sansk.](BİKKU[Palice]) ile BHIKKHU

( Budist rahip/keşiş, edebi olarak dilenci. İLE Münzevî. )

- BHOGA, BHOGİ ile

( Dünyevi sevinçler ve kederler deneyimi. "Bhoga Marga", Dünyevi şeylerin -sevinçlerin, kederlerin- peşinde olma yolu. "Bhogi", dünyevi sevinç ve kederlerle hemhal olan kişi. )

- BHOGA ile/||/<> KALPANA ile/||/<> ANUBHAVA

( Dünyevi sevinçler ve kederler deneyimi. @@ İmgeleme, hayal, fantezi. @@ Direkt idrak, deneyimleme. Bir eylemin sonunda edinilen deneyim. )

- BHUTATHATA ile/||/<> BODHİKAYA ile/||/<> BUDDHAKAYA

( Evrensel rahim olarak görülen Mutlak. @@ Aydınlanmanın meyvası olarak görülen Mutlağın Gövdesi. @@ Mutlak, Budalık olarak görülen durum. )

- BODHİ AĞACI ile/||/<> BUDDHA GAYA ile/||/<> BODHİMANDALA

( Bilgelik-hikmet ağacı. Sidhartha Gautama'nın altında aydınlanmaya eriştiği büyük incir ağacı. @@ Sakyamuni Buda'nın kutsal Hintinciri Ağacı'nın altında aydınlanmaya ulaştığı yerin adı. @@ Aydınlanmaya ulaşılabilecek yer ya da küre. )

- BODHİ ile/ve/||/<>/> BODHİ AĞACI/BO AĞACI ile/ve/||/<>/> BODHİKAYA ile/ve/||/<>/> BODHİMANDALA ile/ve/||/<>/> BODHİSATTVA

( Aydınlanma, anlayış, bilgelik, evreni yöneten zekâ. Işıklanma, tam Aydınlanma. İLE/VE/||/<>/> Bilgelik/hikmet ağacı. | Kutsal Hintinciri ağacı. | Sidhartha Gautama'nın altında aydınlanmaya eriştiği büyük incir ağacı. İLE/VE/||/<>/> Aydınlanmanın meyvesi olarak görülen Mutlağın Gövdesi. İLE/VE/||/<>/> Aydınlanmaya ulaşılabilecek yer ya da küre. İLE/VE/||/<>/> Geleceğin Buda'sı. Nirvana'ya hemen girmeyip, sadece kendi aydınlanmasını değil, öteki tüm duyarlı varlıkların(hatta cansızların) aydınlanmasına adamış olan [Arhat'ın tam karşıtı] ve Nirvana'yı terk eden kişi. Yolun samimi takipçisi. Üç hazineden biri olduğu düşünülenler.[özellikle Mahayana geleneğinde] )

- BOJJHANGA -ile

( Aydınlanmanın yedi unsuru:
1. Sati, smriti: Farkındalık
2. Dharma vicaya: Dharma'yı tefekkür etmek.
3. Viriya: Manevi enerji.
4. Piti: Sevinç.
5. Passadhi: Sakinleşmek.
6. Samadhi: Uyanıklık.
7. Upekha: Yaşamı tümüyle kabul etmek. )

- BOJJHANGA ile/||/<> BRAHMA VİHARA

( Aydınlanmanın yedi unsuru: Farkındalık, Dharma'yı tefekkür, Manevi enerji, Sevinç, Sakinleşmek, Uyanıklık, Yaşamı kabul. @@ Meditasyonda odaklanılan Dört Lâtif Hâl: Evrensel sevgi, Merhamet, Sempatik sevinç, Yaşamı kabul. )

- BRAHMA -ile

( Hindu üçlü birliğinin (teslis) tanrılarından biri. ( Brahma, yaratıcı; Vishnu, koruyucu; Shiva, helâk edici. )

- BRAHMA VİHARA -ile

- BRAHMA ile/||/<> VİSHNU ile/||/<> SHİVA

( Hindu üçlü birliğinin yaratıcı tanrısı. En üst varlık, evrenin yaratıcısı. @@ Hindu teslisinin koruyucu tanrısı. @@ Hindu teslisinin helâk edici tanrısı. )

- BRAHMACHARYA -ile

( Perhizkârlık, bekâr olarak din öğrenciliği. Brahmacharyaen geniş anlamıyla, sadece eşeysel zevkler değil, tüm duyusal zevkler için arzu beslememeyi öngörür. - Brahman
Mutlak, Nihai Gerçek; onun karakteristikleri, mutlak varlık(sat), mutlak bilinç(chit) ve mutlak mutluluk(ananda)'dır. Sankaracharya'ya göre Mutlak'ın beş farklı aşaması vardır. )

( Hiranyagarbha, Kozmik Varlık; | İshvara, bir Avatar(Haberci, Peygamber) biçimindeki kişisel tanrı | Jiva, bireysel ruh; | Prakriti, fani Doğa | Shakti, yaratıcı güç. )

- BRAHMACHARYA ile/||/<> SADHU ile/||/<> TYAGA

( Perhizkârlık, bekâr olarak din öğrenciliği. Tüm duyusal zevkler için arzu beslememeyi öngörür. @@ Dünya zevklerinden elini çekmiş kişi, zahit. @@ Red, terk. Tüm çalışmaların meyvelerini red ve terk etmek. )

- BRAHMANIRVANA -ile

( En üst varlığın içinde erimek, yok olmak. (Tasavvuf'taki karşılığı "Fenafillah" olabilir.) )

- BRAHMANLAR -ile

( Keşişler ve din adamları. Tenleri beyazdır. )

- BRAHMANLAR ile/ve KŞATRİYALAR ile/ve VAYSYALAR ile/ve SUDRALAR ile/ve PARYALAR/DALİTLER

( Brahma'nın ağzından yaratılmış rahipler sınıfı. İLE/VE Brahma'nın kolundan yaratılmış soylular ve savaşanlar sınıfı. Krallar, savaşçılar ve soylular. [Tenleri kırmızımsıdır.] İLE/VE Brahma'nın kalçasından yaratılmış çiftçi ve tüccar sınıfı. İLE/VE Brahma'nın kalçasından yaratılmış hizmetkâr ve işçi sınıfı. İLE/VE Bu dört sınıf dışında kalanlar. )

- BRAHMASMI -ile

( Ben En Yüce'yim "Ben-im"(asmi) varoluşun saf farkındalığını temsil eder~bu nedenle, saf bilincin ya da Purusha'nın ifadesidir. Saf bilinç madde ile haşır neşir olduğunda saf "Ben-im", "Ben buyum, Ben şuyum"a dönüşür. )

- BUDA DOĞASI -ile

( Sidhartha Gautama, Bo ağacının altında aydınlandığında "Her şeyde ve her bireyde Buda doğasını görmek ne kadar harikulâde" demişti. Zen meditasyonunun amacı kişinin, içindeki Buda doğasını açığa çıkarmasıdır. Zen'de, yaşamın amacı ise insana ve tüm evrene içindeki Buda doğasını gösteren bir biçimde yaşamaktır. Herşeyin içindeki Buda potansiyeli anlamına gelen Tathagatagarbhafirkiyle bağlantılıdır.(Mahayana Budizmi'nde) )

- BUDA ile/||/<> ARHAT ile/||/<> BODHİSATTVA

( Tam ve aşılmaz aydınlanmaya ulaşmış, evreni gerçek böylesiliğiyle görüp kavramış kişi. @@ Nirvana'yı arayan, başka insanları kurtarmaya çaba harcamadan kendi kurtuluşunun peşinde olan kişi. @@ Nirvana'ya hemen girmeyip, öteki tüm duyarlı varlıkların aydınlanmasına adamış olan kişi. )

- BUDA = BUTSU[Jap.]

( Bir bilge. | Adı giderek birinin adı olmanın ötesine geçer. Aydınlanmanın simgesine ve adına dönüşür. )

- BUDA/BUDHA -ile

( Uyanmış olan, aydınlanmış olan. Özel isim olarak kullanıldığında Sidharta Gautama'yı ifade eder. )

- BUDA(BUTSU[Japonca]) -ile

( Tam ve aşılmaz aydınlanmaya ulaşmış, evreni gerçek böylesiliğiyle görüp kavramış kişi. Aydınlanmaya ulaşmış bir varolan. Buddhakaya ve Mutlak'ın eş anlamlısı. )

- BUDA-DHARMA[Sansk.] = BUDA-DHAMMA[Palice]

( Aydınlanmış Bilgelik. )

- BUDA-DHARMA ile/||/<> BUDA-HRYDAYA ile/||/<> BUDDHAKAYA

( Aydınlanmış Bilgelik. @@ Aydınlanma parıltısı. @@ Mutlak, Budalık olarak görülen durum. )

- BUDA-HRYDAYA -ile

( Aydınlanma parıltısı. )

- BUDDHA GAYA -ile

( Sakyamuni Buda'nın kutsal Hintinciri Ağacı'nın altında aydınlanmaya ulaştığı yerin adı. )

- BUDDHAKAYA -ile

( Mutlak, Budalık olarak görülen durum. )

- BUDDHİ -ile

( Sezgi, ilim. Zekâ, gerçeğin zihindeki yansıması. Buddhi, zihnin fenomenler dünyasında nesneleri algılamasını sağlayan yetidir. Buddhizihin aracılığıyla fonksiyon yaptığı sürece, saf bilinci bilmek olanaklı değildir. )

- BUDDHİ ile/||/<> MANAS

( Sezgi, ilim. Zekâ, gerçeğin zihindeki yansıması. Zihnin fenomenler dünyasında nesneleri algılamasını sağlayan yeti. @@ Zihin, anlayış. Düşünme, ayırt edebilme yetisi. Duygular. )

- BUSHİDO ile/||/<> SAMURAİ ile/||/<> KOSHİ

( Samurai'nin ahlâk yasası. Japon şövalyelik mesleği. @@ Japonya'da Zen'den çok etkilenmiş, mesleği savaşçılık olan sınıf. @@ Omuriliğin göbek hizasının altında kalan bölümüne verilen ad. )

- BUZAĞI["BUZA" değil!] ile/<>/> DANA ile/<>/> DÜVE ile/<>/> İNEK ile/<>/> TOSUN ile/<>/> BOĞA/KELE ile/<>/> ÖKÜZ ile/<>/> SIĞIR

( Yeni doğmuş, ana sütüyle beslenen sığır yavrusu. İLE/<>/> İneğin, sütten kesildikten sonra 15 aylığa kadar olan yavrusu. İLE/<>/> Doğum yapmamış dişi inek yavrusu. İLE/<>/> 2 yaş ve üzeri dişi sığır. İLE/<>/> Danalıktan yeni çıkmış 15 - 24 ay arasındaki genç boğa. | [mecaz] Sağlıklı, tıknaz delikanlı. İLE/<>/> 2 yaş ve üzeri erkek boğa/sığır. İLE/<>/> Kısırlaştırılmış/burulmuş boğa. İLE/<>/> Geviş getirenlerden, boynuzlu büyükbaş evcil hayvanların genel adı. )

( VEAL vs./<>/> CALF vs./<>/> HEIFER vs./<>/> COW vs./<>/> STIRK vs./<>/> BULL vs./<>/> OX/OAF vs./<>/> CATTLE )

( VATSA ile/<>/> DAM ile/<>/> BACHHIYA ile/<>/> GO/GOU ile/<>/> BACHHRA ile/<>/> VRSABHA ile/<>/> PRSTHA ile/<>/> GAAY/BAIL [PASHU/GODHAN] [AGHNYA: Öldürülmemesi gereken, kesilmeyecek olan.] )

- CHA-NO-YU[Jap.] -ile

( Geleneksel Japon çay töreni. )

- CHA-NO-YU ile/||/<> TATAMİ ile/||/<> ZENDO ile/||/<> SARİ

( Geleneksel Japon çay töreni. @@ Japonya'da yer döşemesi olarak kullanılan bir tür hasır. @@ Zen manastırlarında toplu meditasyon yapmak için ayrılmış olan salon. @@ Budist rahiplerin giydiği sarı renkli elbise. )

- CHETANA -ile

( Bilinç, iç uyanış(chit, idrak etmek). )

- CHETANA ile/||/<> SAMVİD ile/||/<> SATİ

( Bilinç, iç uyanış. @@ Gerçek farkındalık. @@ Farkındalık. )

- CHIDANANDA ile CHIDARAM

( Bilinç-Mutluluk, ruh sevinci. İLE Bilinç sevinci. )

- CHİEH T'O[Çince] -ile

( Kurtuluş, Aydınlanma. )

- CHİEH TO ile/||/<> SAMBODHI ile/||/<> SAMYAK SAMBODHİ

( Kurtuluş, Aydınlanma. @@ Mükemmmel Aydınlanma. @@ Mükemmel Aydınlanma. )

- CHİT ile CHİTTA

( Evrensel Bilinç. İLE Zihin. Bireysel bilinç. Chitta, maddesel olmayan fakat madde tarafından etkilenen bilinç doğasındadır. O her birinin, bilinç ve maddenin ürünü olarak tarif edilebilir. Chitta, zihnin tüm düzeylerini kapsar, en alt düzey manas'tır. )

- CHİT ile/||/<> CHİTTA

( Evrensel Bilinç. @@ Zihin. Bireysel bilinç. Maddesel olmayan fakat madde tarafından etkilenen bilinç doğasındadır. )

- ÇRAVAKA -ile

( Dört yüce gerçek. )

- DANA ile/||/<> SİLA ile/||/<> KSANTİ ile/||/<> VİRYA

( Vakıf ya da hayır uğruna yapılan sadaka. Terketme, bırakma. @@ Safiyet, ahlâklılık, erdem. Normlar. @@ Kaçınma, tahammül, sabır. @@ Şevk. )

- DARUMA[Jap.] -ile

( Zen'in kurucusu ve pirler dizisinin 28.'si. Çin'deki birinci pir olarak kabul edilen Bodhi Dharma'ya Japonca'da verilen ad. )

- DARUMA ile/||/<> NAGARJUNA ile/||/<> ASVAGOŞA ile/||/<> VASUBANDHU

( Zen'in kurucusu ve pirler dizisinin 28.'si. Çin'deki birinci pir. @@ Hintli Budist filozof (M.Ö. 200). Zen geleneğinde 14. Pîr. Madhyamika Okulu'nun kurucusu. @@ Hintli Budist şair ve filozof (M.Ö. 100). Zen geleneğinde 12. Pîr. @@ Yogachara doktrininin kurucusu olan Hintli Budist filozof (280-360). )

- DEHA ile/||/<> DEHA-BUDDHİ ile/||/<> SWARUPA

( Fiziksel gövde. @@ Öz Varlığı fiziksel gövdeyle özdeşleştiren akıl. @@ Bireyin kendi şekli, doğası, karakteri. )

- DEHA-BUDDHİ -ile

( Öz Varlığı fiziksel gövdeyle özdeşleştiren akıl, düşünme yetisi. )

- DEVA -ile

( Doğaüstü güçleri olan varlık. Tanrıların egemen olduğu alan. Bir göksel varlık. Deity. )

- DEVA ile/||/<> DEİTY ile/||/<> ASURA ile/||/<> PRETA

( Doğaüstü güçleri olan varlık. Göksel varlık. @@ Meleksi varlık. @@ Titan'a ya da düşmüş bir meleğe benzeyen bir varlık. @@ Kötü karması tarafından üzücü varoluş durumuna sokulmuş aç hayalet. )

- DEVAKANYA -ile

( İkinci dereceli bir dişi tanrıça. )

- DEVAKANYA ile/||/<> AVALOKİTESVARA ile/||/<> MARA

( İkinci dereceli bir dişi tanrıça. @@ Şefkat Buda'sı. @@ Mitolojik bir varlık. )

- DHARMA[Sansk.] = DHAMMMA[Palice] = FA[Çince]

( 1) Evrensel Kanun.(Hakikat, öğreti, doğruluk, bir şeyin doğası.)
2) Yöntem ve yol.
3) Herhangi bir şey, fikir, nesne, kavram.
4) Buda'nın öğretisi.
5) Evreni yöneten ilke.
6) Zen yaşantısının özü.
7) Sözcüklerle iletilmesi olanaksız olan iç öğreti.
8) Sezgisel, doğrudan doğruya kavranan ve kişisel olarak deneyimlenen aydınlanmanın özü. | Adâlet, dürüstlük. )

- DHARMA-DATU -ile

( Mutlak, Dharma Âlemi. )

- DHARMA-KAYA -ile

( Dharma Elbisesi/Gövdesi. Buda'nın yasa gövdesi. Budaların ve Aydınlanmış kişilerin birliğini ya da bölünemezliğini gösteren Nihai Gerçeklik ve Mutlak. Ebedi Buda. Tam olan özgün insan. Tek elin sesi. Theravada Budistleri, Sidhartha Gautama üzerinde, Mahayana Budistleri Budalık üzerinde yoğunlaşırlar. Her varlığın özü. Göksel Buda. )

- DHARMA-KAYA ile/||/<> NİRMANAKAYA ile/||/<> SAMBHOGAKAYA

( Dharma Elbisesi/Gövdesi. Buda'nın yasa gövdesi. Budaların ve Aydınlanmış kişilerin birliğini ve bölünemezliğini gösteren Nihai Gerçeklik. @@ Dönüşüm Elbisesi/Gövdesi. Buda ve Bodhisattvalar sıradan insanların gövdelerine benzer fiziksel özellikler alarak, onları kurtarmaya çalışırlar. @@ Feragat Elbisesi/Gövdesi. Nirvana'ya ulaşmış, Dharma'da bir süre kalmış fakat evrende aydınlanmamış tek bir kişi kalmayana kadar hizmet için geri dönme. )

- DHYANA[Sansk.] = CH'AN[Çince] = ZEN[Jap.]

- DHYANA ile/||/<> CHAN ile/||/<> ZEN

( [Sansk.] İleri seviyede meditasyon uygulamasında erişilen bir zihin hâli. @@ [Çince] Aynı kavramın Çince karşılığı. @@ [Japonca] Hatalı düşüncelerin giremeyeceği derin saflık, temizlik, soyutlama. )

- DİGAMBARA ile/||/<> SUTRATMA ile/||/<> PRATYEKA-BUDA

( Çıplak, gökyüzünün yönleri ile giyinmiş. Hava giyinenler. @@ Tüm varlıklar arasındaki bağlantı halkası. Saf Bilinç. @@ Aydınlanmaya kendi çabaları ile ulaşmış ve Dharma'yı vaazetmeye dönmemiş kişi. )

- DİPANKARA BUDA -ile

( Gautama Buda'nın zamanından önceki ilk Buda'lardan biri. )

- DUKKHA >< SUKHA

( Acı, ıstırap, doğum, yaşlanma, hastalık, ölüm. Dört yüce gerçekten biri. @@ Mutluluk. Zevk, safâ. )

- DUKKHA[Palice] -ile

( Acı, ıstırap, doğum, yaşlanma, hastalık, ölüm... Dört yüce gerçekten biri. Buda'nın öğretisiyle acı~ıstıraptan kurtulmanın yolu bulunabilir.
1. Dukha dukkha: Sıradan acı çekme.
2. Viparinama dukkha: Değişimlerden dolayı acı çekme.
3. Samkhara dukkha: Koşullanmalardan dolayı acı çekme. )

- Ehi passika:
"Gel ve gör". [Buda'nın öğretisini betimleyen bir söz.] -ve

- EHİ PASSİKA ile/||/<> GATHA ile/||/<> HAİKU

( "Gel ve gör". Buda'nın öğretisini betimleyen bir söz. @@ Dört dizeden oluşan şiir biçimi. Kutsal bir tür dörtlük. @@ 5-7-5 toplam 17 heceden oluşan geleneksel Japon şiiri. )

- Engelleyen, durduran(Tamas),
-<

- ENO ile/||/<> OBOKU ile/||/<> BASSO

( Çin'li Zen ustalarından 6. Pîr Hui-neng'e (637-713) Japonya'da verilen ad. @@ Çinli Zen Ustası Huang-po'ya (ölümü 850) Japonca'da verilen ad. @@ Çinli Zen ustası Ma-tsu'ya (709-788) Japonya'da verilen ad. )

- GAMANA ile/||/<> AKUNKANA ile/||/<> PRASARANA

( Hareket. @@ Daralma. @@ Genleşme. )

- GANDHA = KOKU

- GNANA -ile

( Bilgi. Özellikle, meditasyon yoluyla edinilen yüksek (manevi) bilgi. Gnani, bilen; Gnana, herşeyin Brahman'da bir olduğunun idrak edilişidir. )

- GNANA ile/||/<> JNANA ile/||/<> PRAJNA

( Bilgi. Özellikle, meditasyon yoluyla edinilen yüksek manevi bilgi. @@ Saf bilinç. @@ En yüksek bilgelik, aşkın bilgelik. )

- GUNA ile/||/<> GUNALAR

( Nitelik. @@ Vasıflar, nitelikler. Samkhaya felsefesinde Kozmik Cevher'in üç niteliği: Etkinleştiren (Rajas), Engelleyen (Tamas), Aydınlatan (Sattva). )

- GUNA ile NİTELİK

( Nitelik. )

- GURU ile/ve/||/<>/< GORAS

( Spiritüel öğretmen, rehber. Yol gösterici. [Tasavvuf'ta: MÜRŞÎD] )

- GURU ile/||/<> ROSHİ

( Spiritüel öğretmen, rehber. Yol gösterici. Tasavvuf'ta: Mürşit. @@ Zen Ustalarına verilen ad. Zen öğretimi yapmaya yeterli, gerçek Satori'ye ulaşmış Zen Ustası. )

- GURUTVA -ile

( Ağırlık. )

- GURUTVA ile/||/<> DRAVATRA ile/||/<> SNEHA

( Ağırlık. @@ Akıcılık. @@ Katılık. )

- HAİKU -ile

( 5-7-5 toplam 17 heceden ve üç dizeden oluşan, geleneksel Japon şiir türü. )

- HARİ ile/ve/||/<> HAR

( Dişil. İLE/VE/||/<> Eril. )

- HATA ile HATHA

- HİNAYANA -ile

( Küçük Araç/Yol. Budizmin iki ana kolundan biri. Güneydoğu Asya'da yaygındır. )

- HİNAYANA >< MAHAYANA

( Küçük Araç/Yol. Budizmin iki ana kolundan biri. Güneydoğu Asya'da yaygındır. @@ Büyük Araç/Yol. Budizmin iki ana kolundan biri. Çin, Tibet, Japonya gibi kuzey Asya ülkelerinde yaygındır. )

- HSİN[Çince] -ile

( Zihin ya da yürek. )

- HSİN ile/||/<> HSİNG ile/||/<> WU-HSİNG

( Zihin ya da yürek. @@ Hakiki doğa, kendi doğası, öz doğa. @@ Hakiki doğa, kendi doğası. Yin-Yang simgesinin başka bir adı. )

- I CHING[Çince] -ile

( * Değişimlerin Kitabı, tarih boyunca yazılan ilk bilgelik ve felsefe kitabı. Tarih boyunca birçok önderin ve araştırmacının her zaman başvurduğu bir kılavuz.
* Tüm yaşamı yöneten değişim sürecini anlamak için kullanılacak bir araç.
* Aşk yaşamınızdan iş ilişkilerinize kadar her konuda ne yapacağınızı söyleyen bir kılavuz.
* Günlük yaşamınızda, hem geleceğinizi öğrenmekte, hem kendinizi keşfetmekte, hem de atacağınız en iyi adımı anlamakta kullanabileceğiniz harikulâde bir kılavuz.
* Tao'yu anlatan ilk kitaptır. )

Tarihçesi: Ünlü bilge Fu Hsi'nin ana 8 trigramı (adları büyük olasılıkla Çince bile değildi) keşfettiği bilindiğine göre, orijinlerin 25.000 ile 5.000 yıl öncesine dayandığı söylenebilir.
Kral Wen kendini kıskanan bir imparator tarafından onbir yıl boyunca hapsolana kadar, yani İ.Ö. 1150'lerde, trigramların iki ayrı düzenlenmesi kullanılmaktaydı. Kral, uzun hapis yıllarını, I Ching'in felsefi yönden geliştirmekle geçirdi. Bunu da 8 trigram, 64 altı çizgi hexagramına eklemekle ve her birine yorumlar katmakla başardı. Hexagramların ardındaki mantık ve mistik felsefeyi de etraflıca yorumladı. Onun çalışmaları I Ching hakkında en öğretici kaynaklardan biri olarak kaldı ve yıllar içinde geliştirildi. Wen'in oğlu Tan, hexagram yorumlarına yenilerini eklediyse de, bu yazarların çalışmalarını okullarda işlenir hale sokan Konfiçyüs'tür. I Ching'i ilk kez "Değişim" olarak adlandıran ve bundan pek çok çalışma üreten de yine Konfiçyüs'ten başkası değildir.

Yorumlama: Bir yanıtı yargılamada üç ana faktör vardır.
1. Her hexagram, binlerce armoniden oluşan notalar gibi, karmaşık ve benzersiz bir enerji türünü temsil eder. Şekillenenin, çoğu zaman durumu tam olarak resmetmese de, onun altını çizen faktörleri yansıttığı unutulmamalıdır.
2. Her hexagram ve her çizgi üç öğeyi yansıtır:
a) Yan koşullar grubu
b) Kişinin özel durumu
c) Kişinin kendiyle ve başkalarıyla olan ilişkileri
3. İnsan ilişkilerinin altında karmaşık faktörler yatabilir. Yanıtı anlayışınız, konuyla olan ilişkinizin derecesine bağlı olacaktır. Bu yüzden bu durumun ve kılavuz karşısında bulunduğunuz pozisyonun bilincinde olmalısınız. Bu, yanıtı yorumlarken ne düzeyde olduğunuzu anlamınızı sağlar.

 

* HEXAGRAM TANITIM KARTI

- İNEK ile/ve/||/<>/< BOLLUK/BEREKET İNEĞİ/KAMADHENU[Hintçe]

( ... İLE/VE/||/<>/< "Tüm ineklerin annesi".[Dişil başlı, dişil memeli, kuş kanatlı ve tavus kuyruklu olarak betimlenir.][Bazen de gövdesinde çeşitli tanrıları barındıran beyan bir inek olarak betimlenir.][Tanrıça "Devi"dir. İstenilen her şeyi veren inektir.]["Rahim/uterus", bir inek başına benzetilir.] )

- İNEKSİZ KALMAK ile/değil/yerine/>< İNEĞİ KAZANMAK

( Gelenekten kopmak, ilâhî feyzin kesilmesi. İLE/DEĞİL/YERİNE/>< Tanrılarla yeniden bağ kurmak. )

( "İnek, Ateş ve Kahraman" (İzzet Erş) kitabını da okumanızı salık veririz... )

( )

- Sanchita(geçmiş enkarnasyonlardan birikmiş olanlar),
-<

- İZANAKİ ile/ve/||/<> İZANAMİ

- JİRİKİ >< TARİKİ

( Aydınlanmaya kendi çabaları ile ulaşmış ve Dharma'yı vaazetmeye dönmemiş kişi. Tasavvuf terminolojisiyle, bir çeşit "Üveysi". @@ Bir Buda ya da Bodhisattva'ya bağlanarak onun aracılığıyla kurtuluşu aramak. Tasavvuf'ta Tarikat, İntisab. )

- JİVA, JİVATMAN -ile

( Kişisel özvarlık. Bireysel ruh. Vedanta'ya göre jiva, atman'ın gövde, duyular ve zihinle özdeşleşme yanılgısı sonucu olarak varlık kazanır. Atmanyapan kimse olma, jiva'dır. )

- JİVA ile/||/<> JİNA ile/||/<> CİVANMUKTİ

( Kişisel özvarlık. Bireysel ruh. @@ Muzaffer. Doğum-ölüm-yeniden doğum döngüsüne galip gelen, Nirvana'ya ulaşan kişi. @@ Bedenli olarak bu dünyada yaşarken özgürlüğe, kurtuluşa, mutluluğa erişenler. )

- JNANA[Sansk.](CHIH[Çince]) -ile

( Saf bilinç. )

- JNANA[Sansk.] = CHİH[Çince]

- JODO ile/||/<> AMİDA ile/||/<> NEMBUTSU

( Arık Ülke Budizmi. Amida Buda'nın adını içtenlikle ananların öldükten sonra tekrar doğacaklarına inandıkları cennet. @@ Arık Ülke'yi yönettiği varsayılan Buda'nın adı. @@ Buda'nın adı anılarak kazanılacağına inanılan kurtuluş yolu. )

- KÂFÛR -ile

( Uzakdoğu'da yetişen, bir çeşit taflandan elde edilen ve hekimlikte kullanılan, beyaz ve yarı saydam, kolaylıkla parçalanan, ıtırı güçlü bir nesne. )

- KALA ile/||/<> DİL ile/||/<> PARİMANA

( Zaman. @@ Mekân. @@ Boyut. )

- KAMİ ve/||/<> KAZE

( Tanrı. VE/||/<> Yel/rüzgâr. )

- Kamma phala, Kamma vipaka -ile

( Bir edimin meyvesi ya da sonucu. )

- KAODAİZM -ile

( Vietnam'ın, Tay Ninh kentinde, Budizm, Taoizm, Katolik Hristiyanlık ve Konfüçyüs'ten etkilenerek 1928 yılında, Cao Dai tarafından oluşturulmuş bir din. Victor Hugo'nun eserleri de bu dinin ilkelerinin belirleyicilerinden biri olmuştur.[Tay Ninh'deki mabedleri, 1932 yılında tamamlanmıştır.]

"Tek göz", bir simge olarak kullanılmaktadır.[Yaşamın ve ibadetin yolu olan ve kalbe yakın olduğundan dolayı olarak değerlendirilen sol göz.]

06:00, 12:00, 18:00 ve 00:00'te olmak üzere, günde dört kez ibadet etmektelerdir. Törenlerde, kadın-erkek ayrımı olmaksızın yanyana yer alır.

5 ana ilkeleri vardır:
1. Kimseyi öldürme!
2. Yalan söyleme!
3. Hırsızlık yapma!
4. Tek eşli ol!
5. Alkollü içki içme! )

- KARMA ile/||/<> DHARMA

( Etkinlik. Eylem, özellikle sorumluluğu olan iyi ya da kötü eylem. Her hareketin bir öncekine bağlandığı nedensellik döngüsü. @@ Evrensel Kanun. Hakikat, öğreti, doğruluk, bir şeyin doğası. )

- KARMA[Sansk.] = KAMMA[Palice]

- KARMA ile KARMA

- KARUNA -ile

( Sevecenlik, şefkat; içgörü, sezgi, bilgelik(prajna) uyanınca karunanın da kendiliğinden ortaya çıktığını gözlemlemiş olan Mahayana Budizmi bu ilişkiye özellikle vurgu yapar. )

- KİNHİN[Jap.] ile ...

( Yürüyerek sürdürülen meditasyon; Sakyamuni Buda'nın tam ve aşılmaz aydınlanmaya ulaştıktan sonra altında uyandığı kutsal Hintinciri ağacının gölgesinde bir hafta boyunca yürüdüğü yolundaki söylentiden gücünü alan uygulama. )

- KLESHA ile/||/<> TRİSHNA ile/||/<> İKHA

( Zincirler, kirlilikler, tutkular, duygusal psişik bulaşıklıklar. @@ Tutkular, aşırı istekler, yaşam için duyulan doyumsuzluk. @@ İstek, arzu. )

- KOAN[Jap.] = KUNG-AN[Çince]

- KOAN ile/||/<> MONDO

( Paradoksal soru. Zen öğrencilerine derin anlamlarını iyice anlayarak bir çözüm bulmaları için verilen bulmaca benzeri tümceler. @@ Zen öğrencisini Zen gerçeğine uyandırmak amacı güden Zen Ustası'yla öğrencisi arasında soru-yanıt biçiminde bir söyleşi. )

- KUŞA ile ...

( Buda'cı felsefe okulu. )

- MAHABHARATA ile/||/<> UPANİŞADLAR ile/||/<> PALİ

( Kutsal sayılan bir Hint Destanı. Kötü ruhlar ile iyi ruhlar arasındaki çatışma üzerine dayalıdır. @@ Hindu felsefesinin kaynaklarından sayılan Sanskritçe yazılar. @@ Hindistan'ın kuzeyinde konuşulan ve Sakyamuni Buda'nın anadili olan dil. )

- MAHADAKASH ile CHIDAKASH ile PARAMAKASH

( Doğadır, var olanlar okyanusudur, duyular aracılığıyla temas kurulabilen her şey ile fiziksel uzaydır. @@ Brahman'ın sınırsız bilgi yönü, farkındalık alanı. Hem bireysel, hem evrensel bilinç anlamında da kullanılır. Zamanın zihinsel uzayıdır, algılamadır. @@ Paramakash zamansız ve uzaysız(mekânsız) gerçektir, zihinsiz, ayırt edilemez, sonsuz potansiyel güçtür. )

( Var olanların geniş ve büyük alanı, nesne ve enerji evreni. @@ Brahman'ın sınırsız bilgi yönü, farkındalık alanı. @@ Büyük saha, zamanı ve uzayı olmayan Gerçeklik. Mutlak Varlık. )

( Mahadakash is nature, the ocean of existences, the physical space vs. all that can be contacted through the senses. WITH Chidakash is the expanse of awareness, the mental space of time, perception and cognition. WITH Paramakash is the timeless and spaceless reality, mindless, undifferentiated, the infinite potentiality. )

- MAHA-KARTA ile/||/<> MAHA-KASYAPA ile/||/<> MAHA-MANTRA ile/||/<> BİJA-MANTRA

( Büyük yapıcı. Zihin büyük yapıcıdır, her zaman bir şeyle meşguldür. @@ Buda'nın müritlerinden biri ve Dharma Lambası'nı ilk alan kişi. @@ Büyük büyü, efsun, sihir. @@ Tohum mantrası ya da tek kelimeden oluşan bir güç çığlığı. )

- MAHA-MAYA ile/||/<> LİLA

( Büyük İllüzyon. Gerçekdışılık. Maya Gerçek'i örtüp gizleyen aldatıcı güçtür. @@ Oyun, şaka, bir ilâhi oyun olarak bakılan kozmos. )

- MAHAPARİNİRVANA ile/||/<> BRAHMANİRVANA

( Sonsal Nirvana. Nirvana'ya bu yaşamda erişilebilir, ölümü Sonsal Nirvana takip eder. @@ En üst varlığın içinde erimek, yok olmak. Tasavvuf'taki karşılığı "Fenafillah". )

- MAHA-SATTVA ile/||/<> MAHA-TATTVA ile/||/<> SATYAM-SHİVAM-SUNDARAM

( En Yüce Uyum. @@ Büyük Gerçek, En Yüce Bilinç. @@ Doğru, iyi, güzel. Satyam(doğruluk), shivam(lütufkâr), sundaram(güzel). )

- MAHA-VAKYA ile/||/<> AHAM BRAHMASMİ ile/||/<> BRAHMASMİ ile/||/<> SOHAM ile/||/<> TAT-SAT

( Yüce söz. En üstün Vedanta gerçeklerini ifade eden dört Upanişad. @@ Ben Brahma'yım. @@ Ben En Yüce'yim. Saf bilincin ifadesi. @@ Ben O'yum. @@ Gerçek O'dur. )

- MAHAYANA (OKULU) ile/ve HİNAYANA (OKULU)

( Büyük yol. İLE/VE Küçük yol. )

( DA CHENG ile/ve XIAO CHENG )

- MANANA ile ...

( Meditasyon, tefekkür. )

- MANİFEST ile/||/<> MANANA ile/||/<> SMARANA

( Meditasyon, tefekkür. @@ Anımsama, zihinsel ezber. )

- MANTRA ile/||/<> BHAJAN

( İlâhi, bir düşünce aracı. Sihirli bir gücü olduğuna inanıldığı için ya da zihinde etkin bir değişim yapmak amacıyla aralıksız tekrarlanan bir sözcük. Tasavvuf'ta: Zikir. @@ Sadakat uygulaması, dua, tapınma. )

- MANTRA ile BİJA-MANTRA

( ... İLE Tohum mantrası ya da tek sözcükten oluşan bir güç çığlığı. )

- MANTRA[Sansk.] = SHINGON[Jap.]

( İlâhi, bir düşünce aracı, harfler halinde göz önüne getirilen ve telaffuz edilen ideal sesler. Mantra, sürekli tekrarlanışı kendine özgü sonuçlar doğuran bir sözcükler topluluğudur. Sihirli bir gücü olduğuna inanıldığı için ya da zihinde etkin bir değişim yapmak amacıyla aralıksız tekrarlanan bir sözcük, bir hece ya da bir harf. (Tasavvuf'ta ile ABCDEF ( Zikir) )

- MAYA >< NİRVANA

( Yanılsamalar dünyası. Evrenin gerçek böylesiliğini görmemizi engelleyen, bize evreni renk renk, türlü biçimli çokluk olarak gösteren büyülü gözlük. @@ Aydınlanma. Hayat ışığının nihai eriyişi ve sönüşü. Maddeden kurtuluş, En Yüce Ruh ile yeniden birleşme. )

- MAYA >< SATORİ

( Yanılsamalar dünyası. Algılarımız gerçekliği bütünlüğü içinde yansıtmadığında, zihinlerimizde eksik ve çarpıtılmış algılarımızdan kaynaklanan yanılsamalar. @@ İnsanın gerçek yaratılışını tanımasıyla sonuçlanan Zen yaşantısı. Uyanma, aydınlanma. )

- MOKSHA[Sansk.] ile ...

( Dünyevi mevcudiyetten kurtuluş, özgürleşme. "Mukta", kurtulmuş insan. | Bağımsızlaşma, iç özgürlük. )

- MOKSHA >< SAMSARA

( Bağımsızlaşma, iç özgürlük. Dünyevi mevcudiyetten kurtuluş, özgürleşme. @@ Görecelilik, geçicilik ve yanılsama âlemi. Doğum ve ölüm dünyası/döngüsü. )

- MOKSHA-SANKALPA ile ...

( Sahte olandan kurtulma azmi. )

- MONDO[Jap.] ile KOAN[Jap.]

( Zen öğrencisini, Zen gerçeğine uyandırmak amacı güden Zen Ustası'yla öğrencisi arasında ya da iki Zen Ustası arasında soru-yanıt biçiminde bir söyleşi. İLE Zen'de, aydınlanmak üzere kullanılan bilmece/ler, soru/lar. Paradoksal soru. Çözmesi için bir öğrenciye verilen bir problem. Zen öğrencilerine derin anlamlarını iyice anlayarak bir çözüm bulmaları için verilen bulmaca benzeri tümceler. )

- MUDRA ile ...

( Ellerin ve parmakların duruş biçimleriyle oluşturulan simgeler. )

- MUKTİ ile/||/<> MOKSHA ile/||/<> NİSSARANA

( Bağımsızlığa, iç özgürlüğe ulaşmış kişi. @@ Dünyevi mevcudiyetten kurtuluş, özgürleşme. @@ Özgürlük, kurtuluş. Aydınlanmak zihnimizi zincirleyen bağlardan kurtulmaktır. )

- MUMUKSHATTVA ile ...

( Doğru arzu, Nihai Prensip'i bilmek ve böylece özgürlüğe erişmek yolundaki içtenlik, ciddi istek. Vedanta'da Gerçek arayıcısının sahip olması gereken dört vasıftan biridir.
* Viveka(doğru ayırt edebilme),
* Vairagya(doğru tutkusuzluk),
* Sat-sampat(doğru davranış),
* Mumukshattva(doğru arzu). )

- NAGA ile ...

( Hint mitolojisinde yarı kişi, yarı yılan varlık. )

- NAGARJUNA ile ...

( Hintli, Budist filozof (M.Ö. 200). Zen geleneğinde 14. Pîr olarak kabul edilir. Madhyamika(Orta Yol) Okulu'nun kurucusu. )

- NAGBİGA ile ...

( Kendi kendine şair olan. )

- NAMA RUPA ile ...

( İsim~biçim. Zihinsel~fiziksel enerjiler. )

- NEMBUTSU[Jap.] ile ...

( Buda'nın adı anılarak kazanılacağına inanılan kurtuluş yolu; Arık Ülke(Jodo, Shin) Budizmi'ni anlatmak için kullanılır. Namu Butsu(Buda Adına) biçiminde Buda'nın adının anılmasından oluşan bir sözcük. )

- NETİ-NETİ ile ...

( O değil, bu değil. Ebedi ve nihai gerçeğe ulaşmak amacıyla, dünyayı oluşturan tüm isimlerin ve formların(nama ve rupa) sürekli, adım adım ilerleyen red ve inkârı biçimindeki çözümsel süreç. )

- NİDANA ile ...

( Karma ilişkisi süreci. )

- NİDANA ile/||/<> KARANA ile/||/<> KAMMA PHALA

( Karma ilişkisi süreci. @@ Neden, bir sonuca şaşmaz biçimde öncülük eden ilk neden. @@ Bir aksiyonun, edimin meyvesi ya da sonucu. )

- NİPPON (JAPONYA) ile ...

( Yüksek Güneş Ülkesi. )

- NİRGUNA ile ...

( Koşulsuz, vasfı ve niteliği bulunmayan. )

- NİRGUNA >< SAGUNA

( Koşulsuz, vasfı ve niteliği bulunmayan. @@ Üç "guna" ile tezahür etmiş hal. En yüce Mutlak'ın sevgi, merhamet gibi niteliklere bürünmüş olarak betimlenmesi. )

- NİRMANAKAYA ile ...

( Dönüşüm Elbisesi/Gövdesi. Buda ve Bodhisattvalar sıradan bireylerin gövdelerine benzer fiziksel özellikler alarak, onları kurtarmaya çalışırlar. )

- NİRVANA[Sansk.] = NİBBAHA[Palice] = SATORİ[Zen, Jap.]

- NİRVANA >< SAMSARA

( Aydınlanma. Bağımlılıklardan, tutkulardan, yanılsamalardan kurtulup, uyanıp aydınlanma sonucu ulaşılan iç suskunluk, iç barış. @@ Görecelilik, geçicilik ve yanılsama âlemi. Doğum ve ölüm dünyası/döngüsü. )

- NİRVİKALPA ile ...

( Tasavvur ya da kavrayış yeteneğinden arı, zihinsel değişiklikler geçirmeyen. )

- NİRVİKALPA >< SAVİKALPA

( Tasavvur ya da kavrayış yeteneğinden arı, zihinsel değişiklikler geçirmeyen. @@ Dualistik âlemde bir duyusal nesne tasavvur etmek. )

- NİSARGA ile ...

( Doğal, yaradılıştan olan. )

- NİSARGA ile/||/<> SAMKHYA ile/||/<> NAMA RUPA

( Doğal, yaradılıştan olan. @@ Sayı. @@ İsim ve biçim. Zihinsel ve fiziksel enerjiler. )

- NİSSARANA ile ...

( Sözel olarak "dışına çıkmak". Özgürlük, kurtuluş. Aydınlanmak, zihnimizi zincirleyen bağlardan kurtulmaktır.[Upanişadlar] )

- OBOKU[Jap.] ile ...

( Çin'li Zen Ustası Huang-po'ya [ö. 850] Japonca'da verilen ad. )

- OM MANI PADME HUM ile ...

( SELÂM OLSUN LOTUS'TAKİ CEVHERE )

- PALİ ile ...

( Hindistan'ın kuzeyinde konuşulan ve Sakyamuni Buda'nın anadili olan dil. Theravada Budizmi'nin kutsal yazılarını oluşturan Pali Derlemesi(Pali Canon) bu dille yazılmıştır. )

- Pancakkhandha ile ...

( Kendiliği (self) oluşturan beşli demet. | 1. Rupa ile ABCDEF ( Fiziksel gövde ve duyu organları. | 2. Vedana ile ABCDEF ( Duyusal veriler ve zihin. | 3. Sanna ile ABCDEF ( Algı. | 4. Manas, sanskaras ile ABCDEF ( Zihinsel oluşumlar, koşullanmalar. | 5. Vinnana ile ABCDEF ( Bilinç. Nirvana'ya ulaşmadıkça, bilinç yeniden doğumların nedeni olur. )

- PANCAKKHANDHA ile/||/<> TRİKAYA ile/||/<> TİSARANA

( Kendiliği oluşturan beşli demet. @@ Buda'nın üçlü elbisesi. Nirmanakaya, Dharmakaya, Sambhogakaya. @@ Üç Sığınma Yeri. Buda, Dharma, Sangha. )

- PARA >< APARA

( Yükseklik, yücelik. @@ Aşağılık, düşüklük. )

- PARABRAHMAN ile ...

( En Yüce Gerçek. )

- PARABRAHMAN ile/||/<> PARAMARTHA ile/||/<> TATHATA ile/||/<> TATTVA

( En Yüce Gerçek. @@ Yüce Gerçek. @@ Böylesilik. Evrenin tüm zihinsel koşullanmalar aşıldıktan sonra görülebilen gerçek durumu. @@ Gerçek, Öz. )

- PARAGNA ile/||/<> SADCİTANANDA ile/||/<> SWARGA

( Ego ile meşgul olmayan bilgi, kavrayış, bilinç, saf farkındalık. @@ Mutlak mükemmellikteki üç niteliğe sahip En Üstün Prensip. @@ Semavi âlemler. )

- PARAGNA/PRAJNA ile ...

( "Benlik" ile meşgul olmayan bilgi, kavrayış, bilinç, saf farkındalık. [Üstün bilinç durumu anlamına gelir.] )

- PARAMAKASH ile ...

( Büyük saha, zamanı ve uzayı olmayan Gerçeklik. Mutlak Varlık. )

- PARAMARTHA ile ...

( Yüce Gerçek. )

- PARAMİTA ile PRAJNA PARAMİTA

( Buda doğasının yüzleri. Altı yüce edim. Karşı kıyıya geçmenin, böylelikle Nirvana'ya ermenin bir yolu. İLE Bilgelik Uygulaması. Mahayana Budizmi'nde filozof Nagarjuna'nın felsefesinin etkisiyle gelişmiş bir takım sutralardan oluşan bir yazın türü. Altıncı Kural. )

- PARATVA >< APARATVA

( Uzaklık, terkedilmişlik. @@ Yakınlık. )

- PARİMANA ile ...

( Boyut. )

- PİTİ ile/||/<> SATTVANUBHAVA

( Sevinç. @@ Evrenin gerçek uyumunu duymak, yaşamak deneyimi. )

- PRADHAVAMSA-ABHAVA ile ...

( Yokolmadan önceki yokluk. )

- PRAG-ABHAVA ile ...

( Ortaya çıkıştan sonra yokluk. )

- PRAJNA PARAMİTA ile/||/<> PARAMİTA ile/||/<> MAHAPRAJNA

( Bilgelik Uygulaması. Mahayana Budizmi'nde Nagarjuna'nın felsefesiyle gelişmiş sutralar. @@ Buda doğasının yüzleri. Altı yüce edim. Karşı kıyıya geçmenin bir yolu. @@ Büyük bilgelik, Buda'ların bilgeliği. )

- PRAJNA[Sansk.](PUNNA[Palice], HUİ[Çince]) ile ...

( En yüksek bilgelik, aşkın bilgelik. Ayırdedici bilgelik. İçgörü, sezgi. Şeylerin gerçek doğasına yalın aklın ötesinde doğrudan doğruya bakma yetisi durumu. Evrensel madde. )

- PRAJNA ile/||/<> KARUNA

( En yüksek bilgelik, aşkın bilgelik. Şeylerin gerçek doğasına yalın aklın ötesinde doğrudan doğruya bakma yetisi. @@ Sevecenlik, şefkat; içgörü, sezgi, bilgelik uyanınca karunanın da kendiliğinden ortaya çıktığı gözlemlenmiştir. )

- PRAJNA[Sansk.] = PUNNA[P.] = HUI[Çince]

- PRAKRİTİ[Sansk.] ile ...

( Varoluşun maddesel yapısı. Kozmik cevher, fenomenal mevcudiyetin orijinal, kendi nedensiz olan nedeni; biçimi, sınırı olmayan, değişmez, devinmez, ebedi ve herşeyi saran, kaplayan. Ona "Avyakta" da denilir. )

- PRAKRİTİ >< PURUSHA

( Varoluşun maddesel yapısı. Kozmik cevher, fenomenal mevcudiyetin orijinal, kendisi nedensiz olan nedeni. @@ Varlığın maddesel olmayan özü. Kişisel ruh. Kozmik Ruh, tüm maddi tezahürlere bilinç görünümü veren, evrenin ebedi ve etkin nedeni. )

- PRALAYA ile ...

( Kozmos'un, En Yüce Gerçeğin Tezahür Etmemiş Mutlağı içine katılmasıyla gerçekleşen tam eriyiş, dağılış. Tanrı'nın dinlenmesi. )

- PRANA ile ...

( Yaşam soluğu, yaşamsal ilke. )

- PRANA ile/||/<> PRAKRİTİ

( Hayat soluğu, hayati ilke. @@ Varoluşun maddesel yapısı. Kozmik cevher, fenomenal mevcudiyetin orijinal, kendisi nedensiz olan nedeni. )

- PRARABDAHA ile ...

( Üstlenilen bir iş olarak başlayan kader. Böylece, sanchita karma'nın birikiminden oluşan bu yaşamın kaderi. )

- PRARABDAHA ile/||/<> PRALAYA ile/||/<> MAHA-MRİTYU

( Üstlenilen bir iş olarak başlayan kader. Sanchita karma'nın birikiminden oluşan bu hayatın kaderi. @@ Kozmos'un, En Yüce Gerçeğin Tezahür Etmemiş Mutlağı içine katılmasıyla gerçekleşen tam eriyiş. @@ Nihai çözüşüm, tüm yaradılışın büyük bölümü. )

- PRASARANA ile ...

( Genleşme. )

- PRATYEKA-BUDA(JİRİLİ[Japonca]) ile ...

( Aydınlanmaya kendi çabaları ile ulaşmış ve Dharma'yı vaaz etmeye dönmemiş kişi. (Tasavvuf terminolojisiyle, bir çeşit "Üveysi"). )

- PRAVRİTTİ ile ...

( Devam eden faaliyet, dünyevi yaşama eğilim. Gidiş yolu. )

- PRAVRİTTİ >< NİVRİTTİ

( Devam eden faaliyet, dünyevi hayata eğilim. Gidiş yolu. @@ Dünyevi mevcudiyetten kurtuluş, vazgeçiş, terk. Dönüş yolu. )

- PRAYATNA ile ...

( İsteme, çaba. )

- PRAYATNA ile/||/<> NİRVANİ ile/||/<> NİRVANE

( İsteme, çaba. @@ Nirvana'yı arayan. @@ Bağımsızlığa, iç özgürlüğe ulaşmış kişi. )

- PREMAKASH ile ...

( Brahman, sınırsız sevgi yönüyle. Bu Chidakash'ın bir başka adıdır, fakat bilgi yönünden çok sevgi yönüne ağırlık verir. Sevgi, Öz Varlığın kalp, gönül yoluyla ifadesidir. )

- PREMAKASH ile/||/<> CHİDARAM ile/||/<> CHIDANANDA ile/||/<> ATMARAM

( Brahman, sınırsız sevgi yönüyle. @@ Bilinç sevinci. @@ Bilinç-Mutluluk, ruh sevinci. @@ Öz Varlık'ın sevinci. )

- PRETA ile ...

( Kötü karması tarafından bu üzücü fakat geçici varoluş durumuna sokulmuş aç, şaşırmış bir hayalet. )

- PRTHAKTVA ile ...

( Ayırıcı özellik. )

- PRTHAKTVA ile/||/<> VİBHAGA ile/||/<> SAMYOGA

( Ayırıcı özellik. @@ Ayırım, bölünme. @@ Bağ, bağlantı. )

- PURNA ile ...

( Dolu, tamam, mutlak, sonsuz. (Brahmaniçin kullanılır.) )

- PURUSHA[Sansk.] ile ...

( Varlığın maddesel olmayan özeü. Kişisel ruh. Kozmik Ruh, tüm maddi tezahürlere (Prakriti) bilinç görünümü veren, evrenin ebedi~etkin nedeni. Purusha'nın madde içindeki esareti, sayısız arzulara yol açan Chitta-vrittis'den doğan "Ben" bilincinden ötürüdür. (bkz. Jivatman) )

- RAJAS ile ...

( Devinim gücü, faaliyet, enerji. Kozmik cevherin üç unsurundan biri. (Rajas, Tamas, Sattva) ki onsuz öbür ikisi tezahür edemezdi. Yoga'da egoizm. )

- RAJAS ile/||/<> TAMAS ile/||/<> SATTVA

( Devinim gücü, faaliyet, enerji. Kozmik cevherin üç unsurundan biri. @@ Karanlık, atalet, pasiflik. @@ Varlık, varoluş, gerçek öz. Aydınlatan. Yoga'da saflık ya da iyilik niteliği. )

- RANİ ile ...

( Hindistan'da kraliçe. )

- RASA ile ...

( Tat. )

- RİNZAİ ile/||/<> SOTO

( Ansızın Aydınlanma Okulu. Çin'li Zen Ustası Lin-chi'nin kurduğu okul. @@ Basamaklı, aşamalı aydınlanmayı öngören Zen Okulu. Çin'li Zen Ustası Ts'ao-shan'ın kurduğu okul. )

- ROSHI[Jap.] ile ...

( Zen Ustalarına verilen ad. Zen öğretimi yapmaya yeterli, gerçek Satori'ye ulaşmış Zen Ustası. )

- RUPA[Sansk.] ile ...

( Renk. Biçim, kalıp, varoluşun algıladığımız görünümü. )

- RUPA ile/||/<> SABDA ile/||/<> GANDHA ile/||/<> RASA ile/||/<> SPARSA

( Renk. Biçim, kalıp, varoluşun algıladığımız görünümü. @@ Ses. @@ Koku. @@ Tat. @@ Dokunma. )

- SADANUBHAVA ile ...

( Ebedi Gerçeğin deneyimi. )

- SADASHIVA ile ...

( Sürekli güzellik, sürekli refah. )

- SADASHIVA ile/||/<> SAT-SANG ile/||/<> SADANUBHAVA

( Sürekli güzellik, sürekli refah. @@ Doğru ve bilge kimselerle beraberlik. @@ Ebedi Gerçeğin deneyimi. )

- SAD-CHİT ile ...

( Evrensel potansiyelin, aşkın(transandantal) durumu. )

- SADCİTANANDA ile ...

( Mutlak mükemmellikteki üç niteliğe (sat[varlık]chit[bilinç]ananda[mutluluk]) sahip En Üstün İlke. )

( Sadcitananda ile ABCDEF ( Mutlak mükemmellikteki üç niteliğe (sat[varlık]chit[bilinç]ananda[mutluluk]) sahip En Üstün İlke. )

- SADGURU ile ...

( Gerçek spiritüel kılavuz. )

- SADHANA ile ...

( Başarı sağlayan uygulama. )

- SADHU ile ...

( Dünya zevklerinden elini çekmiş kişi, zahit. )

- SAGUNA ile ...

( Üç "guna"(Rajas, Tamas, Sattva) ile tezahür etmiş hal. En yüce Mutlak'ın, Advaita Vedanta'nın tarifi mümkün olmayan Mutlak'ından farklı olarak, sevgi, merhamet vb. niteliklere bürünmüş olarak betimlenmesi. )

- SAMADHİ[Sansk.] = CH'AN TİNG, SANWEİ SAMOTİ[Çince]

- SAMADHİ ile/||/<> SATORİ ile/||/<> NİRVANA

( Bilinç üstü hali, derin meditasyon, trans, vecd hali. Yoga uygulamasında arayıcının meditasyon nesnesi ile bir olması. @@ İnsanın gerçek yaratılışını tanımasıyla sonuçlanan Zen yaşantısı. Uyanma, aydınlanma. @@ Aydınlanma. Bağımlılıklardan, tutkulardan, yanılsamalardan kurtulup, uyanıp aydınlanma sonucu ulaşılan iç suskunluk, iç barış. )

- SAMADHİ[Sansk.](CH'AN TİNG, SANWEİ SAMOTİ[Çince]) ile ...

( Bilinç üstü (üstün bilinç) hali, derin meditasyon, trans, vecd hali. Yoga uygulamasında arayıcının(sadhara) meditasyon nesnesi, konusu(sadhya) ile bir olması, böylece tarifsiz ve koşulsuz mutluluğa ermesi. Aşkın bilinç hali. Zihnin onu çevreleyenlerden tam olarak geri çekilmesi, mükemmel uygulanmış bir meditasyonun meyvesi; zihnimiz ya da gerçek doğamız üzerine saf bir tefekkür. Dhyana yoluyla ulaşılan durum. Theravada Budizmi'nde Dört Yüce Gerçek'ten 4.'sü olan Dharma'yı oluşturan 8 basamaklı yüce yolun en üst basamağı.
1. Evre: Saf düşünceler, anımsama, meditasyon.
2. Evre: Düşüncenin durdurulması ve kontemplasyon; sevinç ve huzur bilinci.
3. Evre: Sessizlik ve sakinliğin yaşanması.
4. Evre: Kişinin ego yükünden özgürleşmesi.
( Samadhi'nin tipleri:
* Savikalpa, dualistik âlemde bir duyusal nesne (genellikle bir ideal ya da bir tanrı) tasavvur etmek,
* Nirvikalpa, tüm kuşkuların, biçimlerin ve isimlerin ötesi,
* Nissankalpa, tüm arzuların “sankalpa“ biçimindeki gelişlerinin durması, nirvrittik, hatta istemsiz tasavvurlar(vritti'ler) durur,
* Nirvasana, vasanalar'ın içgüdüsel kabarışı bile durur. )

- SAMANYA ile/||/<> VİSEŞA ile/||/<> SAMAVAYA

( Tümellik. @@ Özgüllük. @@ İçkinlik. )