FaRkLaR KILAVUZU/"SÖZLÜĞÜ"

OSMANLI'DA

KARIŞTIRILMAMASI GEREKENLER!!!
( SÜREKLİ AYIRDINDA VE FARKINDA OLUNMASI GEREKENLER!!! )

 

( Kılavuz/Sözlük içi arama için: Klavyenizde "Ctrl + F" tuşlarıyla(önce "Ctrl" tuşu ve basılı tutarken "F" tuşuna basarak) ve/veya(^/v) fareyle(mouse) sol üst köşedeki "Düzenle/Edit" kısmında "Bul/Find"'ı tıklayarak aradığınız sözcüğü yazarak aramanızı yapabilirsiniz. )
* ( Windows için geçerlidir. )
* ( Linux ve Macintosh kullanıcıları nasıl arama yapacaklarını biliyorlardır. )
* ( Öncekiler üzerinde yapılan eklemeleri "-@@" simgesi ile, yenilikleri/eklemeleri ise "-@" simgesi ile takip edebilirsiniz. )
* ( Son değişiklik/yenilik tarihi: Her gün, her AN olabilmektedir!!! )
* ( Bir önceki değişiklik/yenilik tarihi: 06 Eylül 2010 )
* ( Başlangıç tarihi: 06 Mayıs 2009 )

 

- Bazı sözcüklerin hem sözlüklerdeki karşılığına/anlamına da yer verilmekte, bazılarına da özellikle yer vermeyip psikolojik, felsefi, bilimsel, sanatsal, göreceli, pratik, belirli bir sınırlılık ve yaklaşımlardan/açıklamalardan yararlanılarak parantezler açılmıştır.

- Bu çalışmada, başlıkların altlarındaki bilgilere/açıklamalara (parantezlere), kişilerin kendilerinin düşünmelerine/değerlendirmelerine fırsat verebilme amacıyla ve özellikle pek fazla yer verilmemektedir. Zihinlerce/kişilerce uygun bulunmayabilecek bilgiler/parantezler gözardı edilebilir.
[ ( ) Parantez içinde yer verilmelerinin nedeni de budur! ]
[ Kavramların yanında bulunan ( ) parantezler ek bilgi ya da açıklama olarak, [] köşeli parantezler ise ayrıntı/teknik bilgi vermek üzere kullanılmıştır. ]

- Bazı/birçok sözcüğe özellikle/bilerek/belirli bir bilinçle/yaklaşımla yer verilmemiştir. Hayır! / Evet!

- Bu çalışmada, birçok sözcüğün/kavramın altında bazen "açıklama/ları" bulunmakta, bazen -özellikle ve çeşitli nedenlerden dolayı- bulunmamaktadır.

- Bazı başlıkların altına, veri/bilgi girmemizin çeşitli nedenlerinden biri ise ulaşım/erişim kolaylığı sağlamak üzere hazır veri/bilgi karşılıklarını sunmak ve dil/sözlük çalışmalarının yeterince ilgi görmemesinden dolayı maddî[üyelik ya da bağış] desteğinize/katkılarınıza başvurarak gelişmek üzeredir! [Dolayısıyla sizin de FaRkLaR Kılavuzu'na destek olabilmek amacıyla üyeliğinizi şimdi başlatmanızı dileriz! Teşekkürler!] )

- Bu çalışmanın sözlük olarak algılanmamasını/kullanılmamasını da sağlamak amacıyla ve özellikle ":"[iki nokta üst üste] ya da "...dır!" şeklinde belirtilmemiştir!

- Bu çalışmada, başlıkların [kavram ya da olguların] ne olduklarından çok, ne olmadıklarına işaret etme çabası güdülmektedir. [Bir DEĞİL!'leme çalışması olarak değerlendirilmelidir!]

- Bu çalışmada bulunan tüm karşılaştırmaların/belirtmelerin tanımlan(a)mayan, sözcük olarak karşılığı/adı tam olarak oluşturul(a)mamış, fakat zihinlerimizde karşılığı bulunan/bulunabilen "3." anlamları ve/veya ara anlamları düşünülebilir.

- Bu kılavuz/sözlük, dil(d)e/kavramlar(d)a/sözcükler(d)e ilginizin daha da artması ve sözlük/ahit kullanımını artırmayı amaçlamaktadır.

- İngilizce'ye ve öteki dillere yer verme nedenimiz, öteki dillerle karşılaştırmalı yaklaşımla bir bilince sahip olmanıza aracı/yardımcı olabilmektir.

- Zamanla buradaki birçok sözcüğün etimolojik derinliklerine ve öbür dillerdeki karşılıklarına da yer verilecektir.(Bu konuda her türlü destek ^v(ve/veya) katkınızı görmekten mutluluk duyarız!)

- Bu kılavuzdaki bilgiler, SDP(Sinir Dili Programlası)(NLP) üzerine kılavuzluk edebilir.

- Bu kılavuz, soru sorma/sorgulama, yoğun/derin düşünme aracı/vesilesi olarak kullanılabilir.

- Sözcükleri dizerken ya da "... ile" öncesiyle "ile ..." sonrası arasında bir öncelik/fark/özellik/tercih/vurgu yoktur. Her ikisini de kesinlikle birbirine karıştırmamak, her ikisinin de derinliğine/önemine ve ciddiyetine yer/destek verilmesi gerekmektedir.

- Kavramların aralarında kullanılan/bulunan
"... ile/ve/değil/yerine ..."
bağlaçları, ilgili satırı 2/3/4 kez ve ayrı ayrı şekilde okumanız ve satırları tekrarlamamak içindir.
( - UCLAR ile FARKLAR [karıştırılmamalı!]
- UCLAR ve FARKLAR [ayrı olmalarının yanısıra birlikte de düşünülebilir/kullanılabilir!]
- UCLAR değil FARKLAR [dır!]
- UCLAR yerine FARKLAR [düşünülmeli/kullanılmalıdır!] )

- Bu kılavuz/sözlük üzerine olan tüm katkı/destek/uyarı/yorum ve önerilerinizi görmek ve değerlendirmekten mutluluk duyarız! Ayrıca burayı tıklayarak, dille ve buradaki içerikle ilgilenebileceğini düşündüğünüz kişilere tavsiye edebilirsiniz.

- Belirlemelerin/karşılaştırmaların daha da oturması/derinleşmesi için, "ile"den sonraki sözcüğün yanına tekrar "ile"den önceki sözcüğü düşünerek/koyarak değerlendiriniz.
( "- OSMANLI ARŞİVİ ile CUMHURİYET ARŞİVİ" ise "- OSMANLI ARŞİVİ ile (CUMHURİYET ARŞİVİ ile OSMANLI ARŞİVİ)" gibi. )

 


 

 

- OSMANLICA değil ESKİ TÜRKÇE

- OSMANLI İMPARATORLUĞU değil OSMANLI DEVLETİ

( Avrupa'lıların sonradan yüklediği bir tanımdır. Osmanlı, hiçbir zaman "imparatorluk" olmamıştır! [insanı, hak ve hukuku hiçe saymak gibi bir tutumu yoktur] )

- 1299 değil 1302

- YÜRÜYEN BALİNA
: OSMANLI

- MECELLE: Osmanlılar'da medenî yasa.

- ENDERÛN ve HAREM

- OSMANLI ARŞİVİ ile/ve CUMHURİYET ARŞİVİ

( İstanbul'da. İLE/VE Ankara'da. )

- TARİHÇİ ile VAK'A-NÜVÎS[Ar., Fars.]
( ... İLE Tarihi olayları günü gününe kaydeden tarihçi. | Osmanlı'larda devletçe görevlendirilen tarih yazarı. )

- Müze Kart'ınızı Alınız!

- SANAL MÜZELER I, II
( Müzelerde geçen 1 saat, 1000 kitap okumuş kadardır. )

- Eski Türkçe(Osmanlıca) Lûgat - Ferit Devellioğlu

- Devlet-i Aliyye - Halil İnalcık

- Osmanlı Makaleleri - İhsan Fazlıoğlu

- YAZMALAR

 

- BAĞLANTILAR

 

- İSTANBUL'UN ADLARI ve ŞANLARI

( BYZAS, BUZIS, BYSE, BYSANTE [İlk adlarından.] )
( BYZANTION [Byzas'ın kenti.][Roma dönemine kadar kullanılmıştır.] )
( ANTONEIA, ANTHUSA, DEUTERA ROME [Roma'lıların kullanımı.] )
( KONSTANTINOPOLIS [Uzun süre bu adla tanımlanmıştır.] )
( TSARIGRA [İmparator kenti.][Slav kaynaklarında.]
( MIKLEGARD [İmparator Mikhael’in kenti.][Vikingler'de.] )
( TEKFURİYE, ZAVEGOROD [Rus'ların kullanımı.] [TEKFUR: Bizans hudud valisi] )
( VİZENDOVAR [Macar'ların kullanımı.] )
( KANATORYA/KANATURİYE [Polonya'lıların kullanımı.] )
( AYLANA [Çek'lerin kullanımı.] )
( KONSTANTİNAPOL [Avusturya'lıların kullanımı.][Nemçe] )
( HERAKLİYAN [İsveç'lilerin kullanımı.] )
( İSTEFANYA, İSTEFANİYE [Hollanda'lıların kullanımı.] )
( AGRANDONE [Frank'ların kullanımı.] )
( YAĞFURİYE, POZANTİYAM, KONSTANTİNİYE [Frenk'lerin kullanımı.] )
( KOSTİYE, KOSTİN [Portekiz'lilerin kullanımı.] )
( MAKEDONYA [Latin'lerin kullanımı.] )
( KONSTANTİNİYYE-İ KÜBRA [Arap'ların kullanımı.] )
( KAYSER-İ ZEMİN[Yeryüzü imparatoru] [Fars'ların/Acem'lerin kullanımı.] )
( TAHT-I RUM [Hint'lerin kullanımı.] )
( ÇAKDURYAN, ÇAKDURKAN [Moğol'ların kullanımı.] )
( SAKALYA [Tatar'ların kullanımı.] )
( VİZENDOVİNA [Ermeni'lerin kullanımı.] )
( YANKOVİÇE, ALEKSANDRA [Süryani'lerin kullanımı.] )
( PÜZANT [Ermeni'lerin kullanımı.] )
( ÂSİTÂNE [Osmanlı'larda!] )
VE
( ÂSİTÂNE-İ SAADET[Sultan Sarayı] )
( DÂR-ÜL HİLÂFE[Halife'nin evi] )
( DÂRÜ'S SALTANA[Saltanat'ın evi] )
( DERGÂH-I SELÂTİN[Sultanlar kapısı] )
( DERSAADET, DERALİYE )
( [Yun.]: EIS TIN POLIN, ISTINPOLIN: Kentte, kent içinde, kent içi. )
( MAHRÛSE: Türklere göre, İstanbul'un Büyük Kent anlamına gelen bir adı. )
( MAHRÛSE-İ KONSTANTİNİYE: Konstantiniye Büyük Kenti. )
( İSTİMBOLİ [Verilen adlardan biri.] )
( KONSTANTİNİYYEBULİN [Verilen adlardan biri.] )
( POZANTİYAM [Verilen adlardan biri.] )
( SÜDDE-İ SALTANAT Saltanatın Eşiği. [Verilen adlardan biri.] )
( İstanbul, en çok adı olan şehirdir. )

- 7 TEPE: İSTANBUL ile/ve ROMA
( İSTANBUL'da:
* Akropolis [Topkapı Sarayı ve Sultanahmet Camii'nin yer aldığı yükseklik]
* Çemberlitaş [Konstantin Sütunu'nun bulunduğu bölge ve çevresi]
* Beyazıt ve Süleymaniye alanı
* Fatih
* Fenerin üst kısımları [Yavuz Selim Camii’nin bulunduğu bölge]
* Cerrahpaşa sırtları
* Edirnekapı [Mihrimah Sultan Camii’nin yer aldığı tepe]
( Yediye yükseltmek için uydurulmuştu ) İLE/VE
ROMA'da:
* Palatine
* Capitoline
* Quirinal
* Caelian
* Aventine
* Esquiline
* Viminal )
( Antik Roma kentinin yedi tepe üzerine kurulmasının, İmparator Büyük Konstantinos'u (Constantinus) çok etkilediği, İstanbul'u da Roma'ya benzetmek amacıyla, yedi rakamına yönlendirdiği anlatılır. İmparator, bu yedi sayısını uğurlu ve kutsal sayıyordu. Sarayının ana salonu, "Hepta Likhnos" yani "Yedi Kandilli" adını almıştı. İmparatoru korumakla görevli, "yedi kıtadan oluşmuş bir muhafız alayı vardı. Konstantinos, kendisini, çevresinde "yedi gezegen"in dönüp durduğu güneş yerine koymuştu. Çemberlitaş üzerindeki heykeli de bu durumu betimlemekteydi. )

- İSTANBUL ve/yerine EDİRNE
( ... VE/YERİNE Padişahların tercihi. )

- BİLÂD-I RÛM: Osmanlı Devleti içinde bulunan kentler. Anadolu.

- BİLÂD-I AŞERE ile BİLÂD-I ERBAA ile BİLÂDI-I İSNÂ AŞER
( 10 şehir. [İzmir, Eyüp, Kandiye, Halep, Selânik, Sofya, Trabzon, Galata, Kudüs, Lârisa] İLE 4 şehir. [Edirne, Bursa, Şam, Kahire] İLE 12 şehir. [Adana, Erzurum, Bağdat, Beyrut, Diyarbakır, Rusçuk, Bosnasaray, Sivas, Maraş, Trablusgarp, Antep, Çankırı] )

- İLK OSMANLI SARAYI: BEY SARAYI
( BURSA )

- İLK OSMANLI MEZARLIĞI: ANADOLU HİSARI'nda

 

 

- TOPKAPI SARAYI FOTOĞRAFLARI / 360 DERECE TOPKAPI SARAYI

- YENİ SARAY / SARAY-I HÜMÂYÛN / CEDİDE-İ ÂMİRE ile/ve ESKİ SARAY / SARAY-I ATİK

( Topkapı Sarayı. İLE/VE İlk saray. )
( Şu anda müze olarak ziyaret edilebilen, Gülhane Parkı üstündedir. [700 dönümlük bir alanda kurulmuştur.][Yeni Saray adını Fatih Sultan Mehmet vermiştir.] İLE/VE
Bayezıd'ta, İstanbul Üniversitesi'nin bulunduğu yerde, Fatih Sultan Mehmet'in, 1457'de İstanbul'u fethinden sonra yaptırdığı saray. )

- HİLÂFET-İ KÂMİLE ile HİLÂFET-İ NÂKISA

- MÜTEFERRİKA ile İBRAHİM MÜTEFERRİKA

- FERİT PAŞA ile DAMAT FERİT PAŞA

- ÖKSÜZ MEHMET PAŞA değil ÖKÜZ MEHMET PAŞA

- MATBU ile/ve TAŞ BASKI

 

 

- MİMAR SİNAN ve KANUNÎ SULTAN SÜLEYMAN

- MİMAR SİNAN'IN ESERLERİ

( 84 CAMİ, 53 MESCİD, 57 MEDRESE[İLK VE ORTA ÖĞRETİM], 7 DARÜLKURRA, 22 TÜRBE, 17 İMARET, 3 DARÜŞŞİFA(HASTAHANE), 6 SUYOLU KEMERİ, 8 KÖPRÜ, 20 KERVANSARAY, 35 SARAY, 8 MAHZEN, 41 HAMAM )

- SÜLEYMANİYE CAMİSİ ile/ve SELİMİYE CAMİSİ
( İstanbul. İLE/VE Edirne. )
( Teknik eser.(Hendesetü'l-İslâm). İLE/VE Sosyal eser.(Camiatü'l-İslâm). )
( Kanuni Sultan Süleyman zamanında 1550-1557 yılları arasında inşa edilmiştir. İLE/VE
Selimiye Camii, yanlış bilindiği üzere Yavuz Sultan Selim (I. Selim) zamanında değil; onun torunu olan Sultan II. Selim zamanında ve Süleymaniye'den sonra; 1568-1575 yılları arasında inşa edilmiştir.
( Kubbe çapı Ø26.50 metredir. İLE/VE Kubbe çapı Ø31.30 metredir. )
( Kubbe içinden 4 fil ayak üzerine oturur. İLE/VE Kubbe çevresinden 8 fil ayak üzerine oturur. )
( Son derece teknik ve gelişmiş is odası bulunur. İLE/VE Çift pencereli sistem uygulanmıştır. )
( Süleymaniye'deki "teknik merkez" Selimiye'de yoktur. Süleymaniye'de uygulanan iki teknik merkez; taç kapı ve şadırvan Selimiye'de tekrar etmemiştir. )
( Başkent Külliyesi'dir. İLE/VE Serhad Külliyesi'dir. )
( Kalfalık-Ustalık eseri diye ayırmamak ve her iki eserin de ayrı boyutlarda hakkını teslim etmek gerekir. )

 

- OCAK: HANEDAN

- SULTANLARIN/PADİŞAHLARIN SIFATLARI:

( * Yönetilenlerin hakkını gözetir, onlardan hak talep etmez; bu fazilettir(fadl) ve en yüksek(ulyâ) derecedir.
* Ya da haklarını gözetir ve karşılığında hak talep eder, bu adâlettir(adl) ve orta(vustâ) derecedir.
* Ya da hak talep eder haklarını gözetmez; bu da aşağı(süflî) derecedir. )

- VEZİRLERİN SIFATLARI:
( * Zeki (vâfiru'l-akl)
* Düzgün tabiatlı (selimu't-tab)
* Edebli (edibu'n-nefs)
* Mutedil mizaçlı (mutedilu'l-ahlâk)
* Doğru iş yapan (munâsibu'l-efâl)
* Çabuk karar veren (serîatu'l-bedîha)
* İyi görünüşlü (makbûlu's-sûre)
* Açık görüşlü (cezlu'r-rey)
* Fikri isabetli (saibu'l-fikre)
* Sır vermeyen (kalilu's-sirre)
* Yerinde tedbir sahibi (hasenu't-tedbîr) )
( VEZÂRET[Ar.]: Vezirlik, paşalık. [Osmanlı'da en büyük rütbe.] )

- VÂLİDE SULTAN: Osmanlı'larda Sultan'ın annesi. [Protokolda Sultan'dan sonra gelir.]

- PAŞA KAPISI: Sadrâzamlık makamı.

- SADÂRET[< SADR]: Başta bulunma, öne geçme. | Sadrâzamlık, sadrâzamın işi ve makamı. | Rumeli ve Anadolu Kazaskerliği.

- LALA: Padişahların sadrazamlara verdikleri unvan.

- FERMAN ile/değil MENŞÛR
( ... İLE/DEĞİL Vezirlik ya da mareşallik rütbesi için çıkarılan ferman. )

- PADİŞAHLAR'IN: SAĞINA ile/ve SOLUNA ile/ve KARŞISINA (OTURANLAR)
( KÂTİP [Söylediklerini hemen, doğru ve net bir şekilde kayda geçmesi için.] İLE/VE
MUHAFIZ [Kalbini koruması için.] İLE/VE
ULEMÂ [Derin bilgi ve irfanlarından yararlanabilmek ve ayna olabilmeleri için.] )

- MUSÂHİB[< SOHBET]: Sohbette bulunan, konuşan. | Padişahı sözü ve sohbetiyle eğlendiren. | Padişahın özel işlerinde bulunanlardan her biri.

- REİS'ÜL KÜTTAP: XVII. yüzyıla kadar Osmanlı'larda padişah divanı yazmanlarının başı. | Dışişleri Bakanı.[Tanzimat'tan önce]

- ÇELEBİ ile/> ŞEHZÂDE

- DEVLETLÜ ile ASÂLETLÜ ile İSMETLÜ

( Sultanlara hitapta kullanılan unvan. | Refâh, saâdet ve nîmet sahibi, vezir ve müşir gibi büyük rütbe sahiplerine verilen unvan. İLE Yabancı elçilere verilen unvan. İLE Derece bakımından yüksek kimselere, sultan ve şehzâdelerin hanımlarıyla kızlarına verilen bir unvan. )

-@ DEVLETLÜ ile DEVLETLÜ İNÂYETLÜ ile DEVLETLÜ NECÂBETLÜ ile DEVLETLÜ RE'FETLÜ ile DEVLETLÜ SEMÂHATLİ ile DEVLETLÜ UTÛFETLÜ
( Sultanlara hitapta kullanılan unvan. | Refâh, saâdet ve nîmet sahibi, vezir ve müşir gibi büyük rütbe sahiplerine verilen unvan. İLE Sarayın kızlarağasına verilen unvan. İLE Şehzâdeler hakkında kullanılan unvan. İLE Seraskerelere verilen unvan. İLE Şeyhülislâmlar hakkında kullanılan unvan. İLE Vezirlere, müşirlere, sultan damatlarına verilen unvan. [ÜBBEHETLÜ DEVLETLÜ: Sadrâzamlık etmişlere.] )

- ŞEYHÜLİSLÂM (OLABİLMEK):
( En az 35 yıl hizmet ve ilmî çalışma gerektirir. )
( Medreseyi tamamladıktan sonra...
Kasabada/Şehirde Kadı Yardımcılığı > Küçük Şehir Kadılığı > Büyük Şehir Kadılığı > Üsküdar Kadılığı > Eyüp Sultan Kadılığı > Galata Kadılığı > İstanbul Kadılığı görevlerinden sonra Rumeli Kazaskeri olunur ve en son Anadolu Kazaskeri olduktan sonra ancak Şeyhülislâm olunurdu. )
( En uzun süre Şeyhülislâm'lık görevi yürütenler: Ebû Suud [29 yıl], Molla Fenârî [24 yıl], Zembilli Ali Efendi [23 yıl], Yahya Efendi [18,5 yıl]. )
( 131 Şeyhülislâm'ın 21'i şairdi. Ancak beşinin Divân'ı elimizdedir. )

- MEŞÎHAT: Şeyhülislâmlık makamı. | Şeyhlik.

 

 

- SULTAN ABDÜLMECİD ile HALİFE ABDÜLMECİD
( 1839 - 1861 ile 1922 - 1924 )

- SULTAN AHMED
( 14. Sultan/Padişah. | 14 yaşında tahta geçti. | 14 + 14 yıl yaşadı. )

- MÜSAHİB SAİT ve II. MAHMUT

- ÂRİF HİKMET EFENDİ ile/ve ÂRİF HİKMET

( Şeyhülislâm. İLE/VE Medine'li. )

- FATİH SULTAN MEHMET ve AKŞEMSETTİN

- YAVUZ SULTAN SELİM ve ZEMBİLLİ ALİ (HASANÎ) EFENDİ

- ADLÎ
: II. Sultan Bayezid'in şiirdeki mahlâsı.

- MUHİBBÎ: Kanunî Sultan Süleyman'ın şiirdeki mahlâsı.

- TUĞRALAR'DA:
( Tuğra )

 

- YAVUZ SELİM CAMİSİ ve YAVUZ SELİM TÜRBESİ

( Fatih'te, Yavuz Sultan Selim semtindedirler. [Türbesi, caminin arka bahçesindedir.] )
( Yavuz Sultan Selim'in başlatmıştır, oğlu Kanuni Sultan Süleyman tamamlamıştır. [1522] [Mimar Acem Ali] VE 1583'te inşa edilmiştir. )

- BİZANS YAPILARI'NDAN: CAMİYE DÖNÜŞTÜRÜLENLER ile/ve CAMİYE DÖNÜŞTÜRÜLMEYENLER
( * Acem Ağa Mescidi
[Khalkopreteia Kilisesi'nden] [Sadece apsis bölümü kalmıştır.]
* Ahmed Paşa Mescidi[Trullo Manastır Kilisesi'nden]
* Arap Camisi[San Paolo ve Domenico Kilisesi'nden]
* Atik Mustafa Paşa Camisi[Hagia Thekla Kilisesi'nden]
* Ayasofya[Hagia Sofia Kilisesi'nden]
* Bodrum Camisi[Myrelaion Manastır Kilisesi'nden]
* Ese(İsa) Kapısı Mescidi[Cerrahpaşa Hastahanesi sınırları içinde harap bir durumdadır.]
* Eski İmâret Camisi[Pantepoptes Manastır Kilisesi'nden]
* Fenari İsa Camisi[Lips Manastır Kilisesi'nden]
* Fethiye Camisi[Pammakaristos Manastır Kilisesi'nden] [Bir bölümü cami olarak kullanılmaktadır.]
* Gül Camisi[Euphemia ve Theodosia Kilisesi'nden]
* İmrahor İlyas Bey Camisi[Studios Manastır Kilisesi'nden]
* Kalenderhane Camisi[Akataleptos Manastır Kilisesi'nden]
* Kariye Camisi[Khora Manastır Kilisesi'nden]
* Kasım Ağa Mescidi
* Kefeli Mescidi
* Koca Mustafa Paşa Camisi[Hagios Andreas Manastır Kilisesi'nden]
* Küçük Ayasofya Camisi[Sergios ve Bakkhos Kilisesi'nden]
* Manastır Mescidi[Kyra Martha Manastır Kilisesi'nden]
* Vefa Kilise Camisi[Hagios Theodoros Kilisesi'nden]
* Sancaktar Hayrettin Mescidi
* Şeyh Süleyman Mescidi
* Yeraltı Camisi[Galata'da bir burcun alt bölümü ait yapı cami olarak kullanılmaktadır.]
* Zeyrek Kilise Camisi[Pantokrator Manastır Kilisesi'nden] [Güney bölümü cami olarak kullanılmaktadır.]
ile/ve
Camiye Dönüştürülmeyenler:
* Aya İrini
[Hagia Eirene Kilisesi]
* Boğdan Sarayı[Bizans Devri Şapeli] [Boğdan Voyvodoları'nın ibadet yeri olarak kullanılmıştır.] [Günümüzde harabe halindedir.]
* Hagios Georgios Kyparesso Kilisesi[Ortodoks cemaatine bağlı bir kilisedir.]
* Panaghiotissa/Moukhliotissa Kilisesi[Son Bizans dönemi yapısıdır. Kilise olarak kullanılmaya devam etmektedir.]
* Surp Kevork ve Sulu Manastır[Peribleptos Manastırı Kilisesi] [Sekiz destekli plan tipinin tek örneği olan bir kilisedir.] [1643'te Ermeni cemaatine vakfedilmiştir.]
* Hagios Menas Kilisesi
* Panaghia Kilisesi[Heybeliada'da eski Rum Yetimhanesi avlusundadır.] [Deniz Kuvvetleri'ne bağlıdır.] )
( Camiye dönüştürülen fakat günümüze ulaşmayanlar:
* Arabacı Bayezıd Camisi
* Balaban Ağa Mescidi
* Baruthane Mescidi
* Etyemez Tekkesi
* Haydarhane Mescidi
* Hoca Hayreddin Mescidi
* Odalar Camisi
* Purkuyu(Parmakkapı) Mescidi
* Sekbanbaşı Ferhat Ağa Mescidi
* Sekbanbaşı İbrahim Ağa Mescidi
* Sivasi Tekkesi Mescidi
* Şeyh Murat Mescidi
* Toklu İbrahim Dede Mescidi
* Şüheda Mescidi
* Yıldız Dede Tekkesi
* Manastır Mescidi [Galata'da]
* Sinan Paşa Mescidi(Kızıl Mescid)
* Hamza Paşa Mescidi (Peykhane ya da Tahta Minare) )

 

 

- BAYEZID YANGIN KULESİ değil OSMANLI TOPU('nun dikilmiş hali)
( Mimar Krikor Amira Balyan [1828] )
( İstanbul Üniversitesi bahçesindedir. )
( 85 m. yüksekliktedir. Gözcülerin bulunduğu bölüm 68 m.'dedir. [180 basamaklıdır] )
( Dış çevresi 43.70 m., iç çevresi 11.20 m.'dir. )

- KÖŞKLÜ ile/ve "İKİ KEÇELİ"
( Osmanlı'da yangın habercileri. )
( ... İLE/VE Üst kıdemli. )

- IRKÎ ŞUUBİYE ile/değil LİSÂNÎ ŞUUBİYE

- ENDERÛN ile/ve MÂBEYN ile/ve BİRÛN

( Saray mensubu. İLE/VE Arada olanlar. İLE/VE Taşra. )

- BOZOKLAR ile/ve ÜÇOKLAR

- KINIK BOYU ile/ve KAYI BOYU ile/ve BAYAT BOYU

( Selçuklu. İLE/VE Osmanlı. İLE/VE ... )

- BOSTÂNCIYÂN/BOSTÂNİYÂN: Saray teşkilâtında, padişah saraylarının korunması ile görevli olanlar, bostancılar.

- ULAH: Osmanlı döneminde Eflâk kesimindeki yerli halk.

- LEVENT: Deniz erlerine verilen ad. | Boylu-boslu, güçlü delikanlı.

- SUPARA: Osmanlılar'da okul kitabı.

- SALNÂME: YILLIK/ALMANAK

 

 


Sayın İhsan FAZLIOĞLU'na, İlber ORTAYLI'ya, Ali BİRİNCİ'ye, Mehmet GENÇ'e, Mustafa ARMAĞAN'a, İskender PALA'ya...
Mustafa KARA'ya, İsmail KARA'ya...
Dursun GÜRLEK'e, Süleyman Zeki BAĞLAN'a...
Halil İNALCIK'a, Turgut CANSEVER'e, Osman TURAN'a...
Ferit DEVELLİOĞLU'na...
sözlük ve yayınlarından yararlandığımız yazarlara, paylaşımları/katkıları için çok teşekkür ederiz.




SULTANLAR

Sultan Osman Gazi
( 1258 - 1324 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1284 - 1326 )

Sultan Orhan Gazi
( 1281 - 1360 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1324 - 1360 )

Sultan I. Murad Han
( 1326 - 1389 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1360 - 1389 )

Sultan Yıldırım Bayezid Han
( 1360 - 1403 (08 Mart) )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1389 - 1403 )

Sultan Mehmed Çelebi Han
( 1387 - 1421 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1413 - 1421 )

Sultan II. Murad Han
( 1402 - 1451 (03 Şubat) )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1421 - 1451 )

Fatih Sultan Mehmed Han
( 1432 [30 Mart] - 1481 [03 Mayıs] )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1451 - 1481 )

Sultan II. Bayezid Han
( 1452 - 1512 [26 Mayıs] )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1481 - 1512 )

Yavuz Sultan Selim Han
( 1470 - 1520 [21 Eylül] )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1512 - 1520 )

Kanuni Sultan Süleyman Han
( 1495 - 1566 [6/7 Eylül] )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1520 - 1566 )

Sultan II. Selim Han
( 1524 - 1574 [21 Aralık] )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1566 - 1574 )

Sultan III. Murad Han
( 1546 - 1595 [16 Ocak] )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1574 - 1595 )

Sultan III. Mehmed
( 1566 [26 Mayıs] - 1603 [22 Aralık] )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1595 - 1603 )

Sultan I. Ahmed
( 1590 [18 Nisan] - 1617 [22 Kasım] )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1603 - 1617 )

Sultan I. Mustafa
( 1592 - 1639 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1617 - 1618 )

Sultan II. Osman
( 1604 - 1622 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1618 - 1622 )

Sultan IV. Murad
( 1612 - 1640 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1623 - 1640 )

Sultan İbrahim
( 1615 - 1648 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1640 - 1648 )

Sultan IV. Mehmed
( 1642 - 1693 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1648 - 1687 )

Sultan II. Süleyman
( 1642 - 1691 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1687 - 1691 )

Sultan II. Ahmed
( 1643 - 1695 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1691 - 1695 )

Sultan II. Mustafa
( 1664 - 1704 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1695 - 1703 )

Sultan III. Ahmed
( 1673 - 1736 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1703 - 1730 )

Sultan I. Mahmud
( 1696 - 1754 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1730 - 1754 )

Sultan III. Osman
( 1699 - 1757 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1754 - 1757 )

Sultan III. Mustafa
( 1717 - 1774 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1757 - 1774 )

Sultan I. Abdülhamid
( 1725 - 1789 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1774 - 1789 )

Sultan III. Selim
( 1761 - 1808 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1789 - 1807 )

Sultan IV. Mustafa
( 1779 - 1808 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1807 - 1808 )

Sultan II. Mahmud
( 1785 - 1839 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1808 - 1839 )

Sultan Abdülmecid
( 1823 - 1861 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1839 - 1861 )

Sultan Abdülaziz
( 1830 - 1876 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1861 - 1876 )

Sultan V. Murad
( 1840 - 1904 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1876(30 Mayıs) - 1876(31 Ağustos) )

Sultan II. Abdülhamid
( 1842 - 1918 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1876 - 1909 )

Sultan V. Mehmed Reşad
( 1844 - 1918 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1909 - 1918 )

Sultan VI. Mehmed Vahdettin
( 1861 - 1926 )
( Yönetimde Kaldığı Dönem: 1918 - 1922 )

 


GAZEL

 

SÜZME ÇEŞMÜN GELMESÜN MÜJGÂN MÜJGÂN ÜSTİNE
URMA ZAHM-I SÎNEME PEYKÂN PEYKÂN ÜSTİNE

RÎZE-İ ELMÂS EKER HER AÇTIĞI ZAHME O ŞÛH
LÜTFU VAR OLSUN İDER İHSÂN İHSÂN ÜSTİNE

DİLDE GAM VAR ŞİMDİLİK LÛTFEYLE GELME EY SÜRÛR
OLAMAZ BİR HÂNEDE MİHMÂN MİHMÂN ÜSTİNE

YÂRDAN MEHCÛR İKEN DÜŞDÜK DİYÂR-I GURBETE
DEHR GÖSTERDİ YİNE HİCRÂN HİCRÂN ÜSTİNE

HEM MEY İÇMEZ HEM GÜZEL SEVMEZ DİMÜŞLER HAKKINA
EYLEMİŞLER RÂSİH'E BÜHTÂN BÜHTÂN ÜSTİNE

RÂSİH

 

------------
Ey sevgili! Gözlerini süzme ki, kirpik kirpik üstüne gelmesin; böylece bağrımda (gönlümde) açtığın yaraya ok üstüne ok atmış olma (üst üste kirpikler; üst üste ok demektir).

Sevgili, açtığı her yaraya elmas tozu ekiyor. Lutfu var olsun; (aşıkına) ihsan üstüne ihsanda bulunuyor (Sevgilinin birinci ihsanı aşıkının bağrında açtığı yara, ikinci ihsanı da o yaranın kapanmasını engelleyen elmas tozudur).

Ey sevinç; gönlümde gam var, şimdilik lutfeyle sen gelme. Çünkü bir evde misafir üstüne misafir uygun düşmez (gam gibi değerli bir misafir var iken sevinci ağırlamak mümkün değildir ki!).

Sevgiliden ayrı kalmıştık, bir de gurbetlere düştük. Felek bize hicran üstüne hicran gösterdi vesselam (birinci hicran sevgilinin ayrılık azabı, ikincisi de gurbet elemidir).

Râsih için "Hem içki içmez, hem güzel sevmez!" demişler. Zavallıya iftira üstüne iftira atmışlar (İçki de içer, güzel de sever).

İSKENDER PALA

 

 

 

BÂKÎ'den...

 

MÜHEYYÂ OLDU MECLİS SÂKİYÂ PEYMÂNELER DÖNSÜN
BU BEZM-İ RÛH BAHŞUN ŞEVKINA MESTÂNELER DÖNSÜN

DİLÂ CÂM-I ŞARÂB-I AŞK-I YÂRI ŞÖYLE NÛŞ İT KİM
FELEKLER GÜM GÜM ÖTSÜN BAŞINA HUMHÂNELER DÖNSÜN

HAYAL-İ ŞEM'-İ RUHSARIN KO YANSIN HANE-İ DİLDE
PERİN OL ŞEM'A YAKIP ŞEVK İLE PERVÂNELER DÖNSÜN

SEN AĞYÂR İLE DEVR ETDİR ŞEHÂ PEYMÂNEYİ DÂİM
SER-İ KÛYUN DOLAŞIP ÂŞIK-I BÎÇÂRELER DÖNSÜN

BU BEZM-İ DİLKÜŞÂYA MAHREM OLMAZ BÂKİYÂ HERKES
Dİ GELSİN EHL-İ DİLLER GELMESİN BİGÂNELER DÖNSÜN

 

 

 

MUHİBBÎ'den...

 

HALK İÇİNDE MU'TEBER BİR NESNE YOK DEVLET GİBİ
OLMAYA DEVLET CİHÂNDA BİR NEFES SIHHAT GİBİ

SALTANAT DİDÜKLERİ ANCAK CİHÂN GAVGÂSIDIR
OLMAYA BAH U SAÂDET DÜNYADA VAHDET GİBİ

KO BU AYŞ U İŞRETİ ÇÜNKİM FENÂDIR ÂKIBET
YÂR-I BÂKÎ İSTER İSEN OLMAYA TÂAT GİBİ

OLSA KUMLAR SAGIŞINCA ÖMRÜNE HADD Ü ADED
GELMEYE BU ŞÎŞE-İ ÇARLI İÇRE BİR SÂAT GİBİ

GER HUZÛR İTMEK DİLERSEN EY MUHİBBÎ FÂRİĞ OL
OLMAYA VAHDET CİHÂNDA KÛŞE-İ UZLET GİBİ

MUHİBBÎ
(KANUNÎ SULTAN SÜLEYMAN)

 

 

 

 

 

   
 

 

Bu sayfa 01 Ocak 2010 itibariyle 460 kez incelenmiş/okunmuştur.

6D Bilgi Hizmetleri vs. | www.6Dtr.com       FaRkLaR Kılavuzu       GösterGe Bilişim Hizmetleri

Yenilikler ve Duyurular | Desteğiniz Lüt(û)fen!!!